Khác

BÃO LỬA ĐỒN NHA TIÊN LỄ NGÀY 21/3/1966 – ĐÒN PHỦ ĐẦU QUÂN CHƯ HẦU VÀ KHÚC TRÁNG CA ĐỒNG KHỞI VÙNG VEN - ĐỒNG CHÍ TRẦN THI

Khánh Hòa30/09/2026Phạm Thanh Mân ((NT) Xã Ninh Phước)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Đầu năm 1966 là thời điểm dải đất miền Trung nói chung và Ninh Thuận quê mình phải oằn mình trước sự cuồng bạo của quân xâm lược.

Cuối năm 1965, đế quốc Mỹ thất bại thảm hại trong Chiến tranh đặc biệt, liền điên cuồng chuyển sang Chiến tranh cục bộ. Chúng ồ ạt đổ lính viễn chinh Mỹ và sư đoàn chư hầu Nam Triều Tiên – sư đoàn khét tiếng tàn bạo mang tên "Bạch Mã" (Baekma) – vào chiến trường Ninh Thuận. Chúng rải quân lập nên một tuyến phòng thủ liên hoàn dày đặc: từ đồn Nha Tiên Lễ, Cầu Tám, Phú Quý cho tới Hậu Sanh, Vụ Bổn... Ý đồ của kẻ thù vô cùng thâm hiểm: dùng hỏa lực tối tân của quân chư hầu làm bệ đỡ, che chắn cho quân ngụy bung ra càn quét, gom dân lập ấp chiến lược, toan tính biến đồng bằng thành "vùng an toàn" và bịt chặt mọi đường tiếp tế lên Chiến khu CK7 trên dãy Hòn Thông.

Đứng trước sự hung hãn ấy của kẻ thù, Huyện ủy An Phước cùng Tỉnh ủy Ninh Thuận hạ quyết tâm: Phải đánh một đòn phủ đầu thật đau, giáng đòn sấm sét vào ngay hệ thống đồn bót mới dựng của địch để đập tan ảo tưởng phòng thủ của chúng! Và đồn Nha Tiên Lễ đã được chọn làm điểm hỏa.

1. Đòn sấm sét ngày 21/3/1966: Huỳnh Hữu Lộng và trận đánh nhanh diệt gọn

Để hạ được một cứ điểm kiên cố có công sự bêtông, hầm ngầm và rào thép gai nhiều lớp như đồn Nha Tiên Lễ, công tác chuẩn bị trinh sát thực địa đòi hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối:

  • Hiệp đồng chỉ huy chặt chẽ:

  • Trận đánh được đặt dưới sự chỉ huy trực tiếp của đồng chí Huỳnh Hữu Lộng – một người chỉ huy quân sự quả cảm, mưu trí của lực lượng vũ trang tỉnh.

  • Sự phối hợp giữa bộ đội chủ lực tỉnh và bộ đội địa phương huyện An Phước đạt đến độ ăn khớp hoàn hảo: lực lượng huyện thông thạo từng gốc cây, mô đất ven đồn nhận nhiệm vụ trinh sát, mở cửa mở và chốt chặn vòng ngoài; lực lượng tỉnh đảm nhận mũi nhọn công kiên thọc sâu.

  • Đột kích chớp nhoáng, hỏa lực áp đảo:

    • Đúng ngày 21/3/1966, khi quân địch trong đồn còn đang ỷ lại vào sự bảo bọc của lính Nam Triều Tiên đóng cách đó không xa, các mũi tiến công của ta bất ngờ nổ súng.

  • Bộc phá xé toang rào thép gai, các tổ xung kích như những cánh cung bật tung, ào ạt tràn vào trung tâm cứ điểm. Với lối đánh "đánh nhanh, diệt gọn", hỏa lực áp đảo bằng tiểu liên và lựu đạn của ta đã chế áp ngay từ phút đầu các ổ đề kháng, đánh thẳng vào sở chỉ huy và khu vực tập trung của đại đội bảo an.

  • Xóa sổ hoàn toàn cứ điểm:

    • Chỉ trong thời gian ngắn ngủi, trận đánh đã kết thúc thắng lợi rực rỡ: ta tiêu diệt hoàn toàn 1 đại đội bảo an của địch tại trận.

  • Chiến lợi phẩm thu được có ý nghĩa rất lớn với lực lượng vũ trang ta lúc bấy giờ: 1 khẩu súng đại liên, 1 khẩu cối 60 ly, 4 khẩu trung liên cùng hàng chục súng bộ binh, hàng vạn viên đạn và toàn bộ quân trang, quân dụng của địch. Cứ điểm Nha Tiên Lễ chìm trong khói lửa hoang tàn.

  • 2. Chấn động dây chuyền: Hoang mang quân thù, giải tỏa vòng kìm kẹp

    Chiến thắng đồn Nha Tiên Lễ ngày 21/3/1966 như một phát đại bác nổ vang làm đảo lộn toàn bộ toan tính bình định của Mỹ – ngụy và quân chư hầu trên đất An Phước:

    • Đập tan ảo tưởng của quân chư hầu "Bạch Mã":

    • Bọn lính Nam Triều Tiên vốn hung hăng, ngạo mạn khi mới đặt chân vào tỉnh lỵ, nay tận mắt chứng kiến một đại đội bảo an được chúng che chắn bị tiêu diệt gọn gàng giữa ban ngày đã không khỏi kinh hồn bạt vía.

  • Binh lính ngụy ở các đồn lân cận như Cầu Tám, Phú Quý hoang mang tột độ, tinh thần bạc nhược, đêm đêm lo sợ bị bộ đội ta tập kích tiếp theo.

  • "Giải tỏa vòng ngoài, giảm áp lực vòng trong":

    • Đồn Nha Tiên Lễ bị xóa sổ đã đục thủng một mảng lớn trong vành đai phòng thủ kiên cố của địch. Thế kìm kẹp ở các vùng giáp ranh bị nới lỏng; bộ máy cai trị tề ngụy mất đi chỗ dựa quân sự vững chắc bắt đầu rệu rã, co cụm lại đối phó.

  • Thắng lợi này đã trực tiếp tạo bàn đạp chiến thuật mở đường cho hai trận đánh sấm sét tiếp theo vào đồn Hậu Sanh (tháng 6 và tháng 8/1966) dưới chân tháp PôRôMê, đưa hệ thống đồn bót của địch ở An Phước vào cơn lốc sụp đổ dây chuyền.

  • 3. Thổi bùng ngọn lửa chiến tranh du kích: Tiếng súng làng quê Từ Tâm, An Thạnh, Bình Quý

    Điều làm tôi và các đồng chí lãnh đạo huyện tâm đắc nhất sau trận Nha Tiên Lễ chính là ngọn lửa quật khởi của phong trào chiến tranh du kích quần chúng:

    • Mở đường cho các đội công tác thọc sâu:

    • Nhân lúc địch hoang mang co cụm, các đội công tác vũ trang của huyện An Phước đã chớp thời cơ luồn sâu vào các ấp ruột, ấp vùng sâu.

  • Cán bộ ta áp sát từng xóm làng, phát động quần chúng nổi dậy diệt ác trừ gian, cảnh cáo bọn tề điệp nợ máu, củng cố lại các chi bộ mật và phát triển các tổ chức nông hội, phụ nữ giải phóng.

  • Chiến tranh nhân dân bằng vũ khí tự tạo:

    • Hưởng ứng khí thế chiến thắng Nha Tiên Lễ, phong trào tự lực cánh sinh đánh giặc bùng lên mạnh mẽ tại các làng quê kiên trung: thôn Từ Tâm, An Thạnh, Bình Quý...

  • Bà con và các đội du kích mật không ngồi chờ vũ khí chi viện của cấp trên mà chủ động rèn đúc vũ khí đánh giặc:

    • Tận dụng vỏ đạn pháo lép của địch để chế tạo mìn tự tạo, mìn gạt, mìn phóng.

  • Chặt tre già vót hàng vạn mũi chông tre, chông cọc rào quanh làng; làm bẫy đá, bẫy sập đón lõng các lối đi tuần tra của lính ngụy.

  • Tại An Thạnh, Từ Tâm, Bình Quý, lính ngụy và lính chư hầu mỗi khi liều lĩnh mò ra khỏi đồn đi càn quét đều vấp phải thế trận "thiên la địa võng" của du kích: đạp phải mìn nổ tung, vướng chông tre rách thịt, bị súng tự chế bắn tỉa tiêu hao sinh lực. Xóm làng vùng ven từ thế bị kìm kẹp đã chuyển hóa thành những pháo đài chiến đấu đánh địch liên tục ngày đêm, mở rộng vùng làm chủ của nhân dân.

  • Ý NGHĨA LỊCH SỬ BẤT TỬ

    Chiêm nghiệm lại chiến công ngày 21/3/1966 tại đồn Nha Tiên Lễ, người cộng sản tiền bối Trần Thi luôn khẳng định:

    Đó là bản hùng ca về sự hiệp đồng tác chiến mẫu mực và ý chí quyết chiến quyết thắng quân xâm lược:

    1. Lời tuyên chiến đanh thép với quân chư hầu Nam Triều Tiên: Trận đánh đã chứng minh chân lý: dù quân Mỹ và sư đoàn "Bạch Mã" có trang bị vũ khí tối tân đến đâu, chúng cũng không thể cứu vãn được sự sụp đổ của quân ngụy trước lối đánh dũng cảm, mưu trí của lực lượng vũ trang cách mạng.

  • Bản lề chuyển hóa phong trào cách mạng địa phương: Chiến thắng Nha Tiên Lễ không chỉ là một trận tiêu diệt cứ điểm quân sự, mà là đòn bẩy làm sống dậy toàn bộ thế trận chiến tranh nhân dân ở các xã vùng ven như Từ Tâm, An Thạnh, Bình Quý; tạo thế, tạo lực và tạo đà vững chắc để quân dân huyện nhà tiến lên lập nên những chiến công vang dội trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

  • Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn