BÃO LỬA TRƯỚC GIỜ TOÀN THẮNG – ĐÊM CÔNG ĐỒN HOÀI TRUNG (4 RẠNG 5/4/1954), ĐÒN PHỐI HỢP NỘI ỨNG BẮT SỐNG HƠN 1 TRUNG ĐỘI ĐỊCH

Trong tâm khảm của người chỉ huy quân sự cách mạng Trần Thi, đi qua hai cuộc trường chinh kháng chiến của dân tộc, những ngày tháng tư năm 1954 luôn đọng lại trong tôi cảm xúc sục sôi của một mùa xuân toàn thắng đang đến rất gần.

Khi ấy, cả nước đang nín thở dõi theo từng chiến hào Điện Biên Phủ mịt mù khói đạn. Tại chiến trường Ninh Thuận, Tỉnh ủy và Ủy ban Kháng chiến Hành chính tỉnh hạ quyết tâm: Phải đẩy mạnh hoạt động quân sự, diệt các đồn bốt kiên cố, mở toang các vùng nông thôn để phối hợp chia lửa với Điện Biên Phủ, tạo thế và lực áp đảo trước khi bước vào bàn đàm phán quốc tế.

Trên địa bàn huyện An Phước – nơi được tỉnh củng cố mô hình hành chính kháng chiến từ tháng 8/1948 – đồn Hoài Trung là một trong những mục tiêu trọng điểm. Quân Pháp xây dựng đồn này bằng lô cốt gạch dày, bao quanh bởi nhiều lớp rào tre gai, kẽm gai và bố trí một trung đội lính ngụy phòng vệ khét tiếng cảnh giác. Chúng tự đắc rằng hệ thống phòng thủ của đồn là "bất khả xâm phạm". Thế nhưng, kẻ thù không thể ngờ rằng, lòng dân An Phước đã phủ sóng vào tận buồng gác của giặc. Cơ sở nội tuyến của ta đã âm thầm bám rễ, tạo thành chiếc chìa khóa vạn năng để mở toang cánh cửa cứ điểm.

1. Nghệ thuật tác chiến "Nội công ngoại kích": Bất ngờ, chuẩn xác, bắt sống quân thù

Trận tập kích đồn Hoài Trung trong đêm 4 rạng sáng 5/4/1954 là một điển hình mẫu mực về sự kết hợp giữa ba thứ quân và công tác binh vận, nội tuyến của ta:

• Xây dựng cơ sở nội tuyến kiên trung:

• Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh và Huyện đội An Phước đã dày công gây dựng, giác ngộ được những binh lính yêu nước nằm ngay trong hàng ngũ lính đồn Hoài Trung.

• Đêm 04/4/1954, các chiến sĩ bộ đội tỉnh và du kích An Phước lặng lẽ hành quân, bí mật vượt sông Lu, ém quân sát hàng rào cứ điểm dưới sự che chở của bóng tối và sự dẫn đường của du kích mật địa phương.

• Bị đánh bất ngờ ngay từ bên trong kết hợp với hỏa lực xung phong áp đảo từ bên ngoài, quân địch trong đồn hoàn toàn tê liệt, không kịp bấm còi báo động hay chụp lấy súng trên giá.

2. Ý nghĩa chiến lược: Khúc khải hoàn khép lại 9 năm kháng chiến chống Pháp tại An Phước

Chiến thắng đồn Hoài Trung rạng sáng ngày 05/4/1954 mang ý nghĩa quân sự và chính trị vô cùng to lớn:

• Chia lửa cùng Điện Biên Phủ:

• Cùng thời điểm quân ta đang đào hào bóp nghẹt Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ ở Tây Bắc, tiếng súng chiến thắng tại Hoài Trung đã góp phần làm rối loạn thế trận phòng thủ của quân đội viễn chinh Pháp tại Nam Trung Bộ, buộc địch phải co cụm, hoang mang cực độ.

• Đồn Hoài Trung bị nhổ bỏ đã phá tan mắt xích kìm kẹp hiểm yếu ở phía Tây Nam thị xã Phan Rang. Toàn bộ các palei Chăm và làng Kinh lân cận thoát khỏi ách kìm kẹp, nhân dân hồ hởi tiếp tế lúa gạo, đón bộ đội về làng, củng cố vùng tự do rộng lớn ven sông Lu.

• Thắng lợi đồn Hoài Trung tháng 4/1954 đã khép lại trang sử 9 năm kháng chiến chống Pháp oanh liệt của quân và dân An Phước: từ trận mở màn trừ gian tại đồn Phú Quý (tháng 7/1946), cuộc mít tinh quật khởi An Thạnh (cuối 1946), biến đau thương thành hành động sau vụ thảm sát Ấp Nam (13/9/1947), thành lập huyện An Phước (tháng 8/1948) cho đến ngày thắng lợi hoàn toàn.