Bảo Nghĩa Vương Trần Bình Trọng

CUỘC ĐỐI THOẠI GIỮA NGƯỜI TÙ VÀ HOÀNG TỬ MÔNG CỔ

Năm 1285, cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ 2 bước vào giai đoạn cam go nhất. Trần Bình Trọng, một danh tướng trẻ tuổi, được giao nhiệm vụ chặn hậu tại bãi Thiên Mạc để bảo vệ Thượng hoàng và Vua Trần rút lui an toàn.

Đối mặt với kỵ binh Mông Cổ thiện chiến và đông như kiến cỏ, Trần Bình Trọng đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng trước khi bị bắt. Tướng giặc là Thoát Hoan (con trai Hốt Tất Liệt) vô cùng ấn tượng trước vẻ oai phong lẫm liệt của ông nên không giết ngay mà tìm cách dụ hàng.

Thoát Hoan cho dọn một mâm cỗ thịnh soạn, mời ông ăn uống và dùng lời ngon ngọt: "Tướng quân tài ba như ngài mà phải chịu cảnh tù đày thế này thật uổng phí. Nếu ngài chịu quy thuận Đại Nguyên, ta sẽ tâu với Phụ hoàng phong ngài làm Vương (Vua) ở đất Bắc, hưởng vinh hoa phú quý suốt đời".

Trần Bình Trọng ngồi trong ngục, tay bị trói nhưng lưng vẫn thẳng, mắt nhìn trừng trừng vào kẻ thù. Ông nhếch mép cười khinh bỉ, hất đổ mâm cơm và dõng dạc quát vào mặt Thoát Hoan một câu nói sấm sét:

"Ta thà làm ma nước Nam chứ không thèm làm vương đất Bắc!".

Câu nói ấy như gáo nước lạnh tạt vào mặt tên hoàng tử Mông Cổ, đồng thời là lời tuyên ngôn đanh thép về lòng tự tôn dân tộc. Biết không thể khuất phục được người anh hùng Đại Việt, Thoát Hoan đã ra lệnh hành quyết ông ngay tại bãi Thiên Mạc. Trần Bình Trọng ngã xuống khi mới 26 tuổi, nhưng khí tiết của ông đã trở thành ngọn núi sừng sững chắn ngang tham vọng của quân thù.

Câu nói của Trần Bình Trọng là một trong những câu nói hay nhất và kiêu hãnh nhất trong lịch sử Việt Nam. Ông đã đặt danh dự của Tổ quốc lên trên cả ngai vàng và mạng sống.

Tôi kể cho học sinh nghe về sự lựa chọn của ông: Chọn làm "ma" (chết) ở quê hương còn hơn làm "vương" (vua) ở xứ người mà phải sống kiếp nô lệ. Đó là bài học sâu sắc về lòng tự trọng. Dù trong hoàn cảnh nào, chúng ta cũng không được bán rẻ lương tâm và Tổ quốc vì vật chất tầm thường.