BÃO NỔ THUẬN HÒA ĐẦU THÁNG 4/1975 – KHÚC KHẢI HOÀN GIẢI PHÓNG QUÊ HƯƠNG-ĐỒNG CHÍ TRẦN THANH SƠN
dòng sông Dinh những ngày đầu tháng 4/1975 dường như chảy xiết hơn thường lệ, mang theo hơi thở dồn dập của một cơn bão táp lịch sử.
Sau thắng lợi vang dội của Chiến dịch Tây Nguyên và việc giải phóng liên tiếp Huế, Đà Nẵng, Tam Kỳ, Nha Trang, cục diện chiến trường miền Nam sụp đổ theo từng giờ. Tại Ninh Thuận, tàn quân ngụy từ Quân khu 2 tháo chạy hỗn loạn tràn về thị xã Phan Rang, trong khi tướng ngụy Nguyễn Văn Toàn ráo riết lập nên cái gọi là "Lá chắn thép Phan Rang" – tuyến phòng thủ từ xa hòng ngăn chặn bước chân thần tốc của đại quân ta tiến về Sài Gòn.
Thế nhưng, kẻ thù đã hoàn toàn bất ngờ trước một sự thật: khi tuyến phòng thủ bên ngoài còn chưa kịp định hình thì ngay sau lưng chúng, bên bờ sông Dinh, mảnh đất Thuận Hòa đã bùng nổ cơn địa chấn của lòng dân quật khởi.
1. Đêm trước bão nổi: Không khí nén chặt và tín hiệu từ hầm ngầm
Những ngày cuối tháng 3 bước sang đầu tháng 4/1975, không khí tại làng Thuận Hòa ngột ngạt và căng thẳng tột độ:
Sự rệu rã, hoang mang của bộ máy tề ngụy:
Tin phòng tuyến Khánh Hòa vỡ trận, quân đoàn ngụy tan rã bay về như sét đánh ngang tai bọn quan chức quận An Phước và hội tề Thuận Hòa.
Bọn tề điệp ác ôn khét tiếng ban ngày vẫn cố gầm gừ thị uy, nhưng đêm đến thì lén lút dọn đồ đạc, cất giấu súng đạn, tìm đường tháo chạy; lính dân vệ ngơ ngác, chán chường, không còn tên nào dám ôm súng đi tuần tra ven lũy tre như trước.
Mệnh lệnh khẩn cấp từ Huyện ủy:
Đội vũ trang công tác của chúng tôi nhận mệnh lệnh dứt khoát: Thời cơ ngàn năm có một đã điểm. Không được chần chừ chờ đại quân chủ lực; phải nhanh chóng luồn sâu vào làng, phối hợp chặt chẽ cùng du kích mật phát động quần chúng nổi dậy giành chính quyền tại chỗ.
Trở về trong vòng tay cơ sở:
Lợi dụng đêm tối và sự hỗn loạn của quân địch, tổ công tác vũ trang do tôi cùng các đồng chí chỉ huy bí mật vượt qua các chốt gác rệu rã, luồn sâu vào bìa làng Thuận Hòa.
Những nắp hầm bí mật từng nuôi giấu bộ đội từ thời chống Pháp, từng che chở cán bộ trong phong trào "Tiến về làng" năm 1950 lại khẽ bật mở. Dưới ánh đèn pin che góc áo, chúng tôi bắt chặt tay các đồng chí du kích mật và những người mẹ cơ sở kiên trung. Kế hoạch nổi dậy được vạch ra chớp nhoáng: tiến công quân sự điểm huyệt kết hợp bão táp quần chúng tước vũ khí, làm tan rã toàn bộ ngụy quyền thôn ấp.
2. Đòn đột kích chớp nhoáng: Đập tan các ổ đề kháng dân vệ
Ngay trong đêm mở màn những ngày đầu tháng 4/1975, tiếng súng lệnh quật khởi bùng nổ xé toang màn đêm Thuận Hòa:
Mũi thọc sâu điểm huyệt:
Được cơ sở mật dẫn đường rành rẽ từng ngõ ngách, tổ vũ trang công tác chia làm hai mũi: một mũi áp sát bao vây trụ sở tề thôn và chốt dân vệ đầu làng; một mũi luồn sâu đón lõng nhà những tên ác ôn có nợ máu.
Khi hiệu lệnh phát ra, súng AK đồng loạt điểm hỏa, lựu đạn nổ vang dội thị uy. Bị đánh úp bất ngờ ngay tại sào huyệt, bầy lính dân vệ trong chốt hoảng loạn cực độ. Có tên chưa kịp mặc quần áo lính, nghe tiếng súng nổ rát rạt đã vội vứt súng carbine chui tọt vào gầm giường run lẩy bẩy.
Trừng trị ác ôn, cô lập tề điệp:
Những tên kìm kẹp ngoan cố chống cự lập tức bị hỏa lực sắc bén của ta chế áp, bắt sống; số còn lại buông súng giơ tay đầu hàng ngay tại chỗ.
Chỉ trong vòng chưa đầy ba mươi phút từ khi nổ súng, toàn bộ các điểm chốt và nhà việc của ngụy quyền ở Thuận Hòa đã bị quân ta làm chủ hoàn toàn, không tốn một giọt máu của nhân dân.
3. Quần chúng nhất tề nổi dậy: Cờ đỏ tung bay trên đất mẹ
Chiến công của mũi đột kích quân sự đã như một que diêm châm ngòi cho khối thuốc nổ căm hờn tích tụ suốt 20 năm kìm kẹp:
Biển người rầm rộ xuống đường:
Khi tiếng súng vừa dứt, theo kế hoạch đã hiệp đồng, tiếng mõ tre, tiếng trống đình, tiếng thùng thiếc khua rền vang từ xóm Đông sang xóm Tây, náo động cả một khúc sông Dinh.
Hàng trăm, rồi hàng ngàn người dân Thuận Hòa – từ các cụ già tóc bạc, chị em phụ nữ đến thanh thiếu niên – đồng loạt đội nắp hầm, mở toang cửa nhà ùa ra đường. Trên tay bà con là gậy gộc, rựa, giáo mác và những dải băng đỏ mang dòng chữ cách mạng.
Mũi binh vận bẻ gãy ý chí địch:
Các mẹ, các chị – "đội quân tóc dài" kiên cường từng phá rào ấp chiến lược năm xưa – lập tức tỏa đi khắp các gia đình có con em đi lính phòng vệ dân sự. Bằng loa tay và tiếng gọi tha thiết của tình mẫu tử, bà con kêu gọi:
"Cách mạng đã về giải phóng làng rồi! Con em ai còn giữ súng giặc hãy mang ra nộp cho Ủy ban khởi nghĩa để được khoan hồng, trở về làm ăn với gia đình!".
Trước khí thế ngút trời của nhân dân, hàng chục binh lính phòng vệ dân sự và thanh niên bị ép cầm súng đã tự giác mang súng đạn, quân trang ra nộp nườm nượp tại sân đình. Toàn bộ kho vũ khí, súng ống, đạn dược của địch ở Thuận Hòa bị thu hồi sạch sẽ.
Khắc ghi thời khắc lịch sử:
Ngay trong đêm ấy, trên đỉnh cây me cổ thụ đầu làng và trên nóc các trụ sở làm việc cũ của ngụy quyền, những lá cờ nửa đỏ nửa xanh với ngôi sao vàng thiêng liêng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam kiêu hãnh tung bay trong gió sớm.
Bộ máy kìm kẹp của địch tại làng Thuận Hòa bị xóa sổ hoàn toàn; chính quyền cách mạng thuộc về tay nhân dân!
4. Ý nghĩa chiến lược: Mở toang cánh cửa phía Nam, đón đại quân giải phóng
Cuộc nổi dậy giải phóng Thuận Hòa ngay từ đầu tháng 4/1975 không chỉ có ý nghĩa với riêng một ngôi làng, mà là một mắt xích chiến lược vô giá đối với toàn bộ chiến dịch giải phóng Ninh Thuận:
Phá rã thế phòng ngự từ xa của ngụy quyền Phan Rang:
Thuận Hòa được giải phóng đã tạo nên một mảng thủng chết người ngay sát nách thị xã, làm sụp đổ hoàn toàn tinh thần của bọn chỉ huy ngụy tại chi khu An Phước và tiểu khu Ninh Thuận. Chúng lâm vào cảnh "nội công ngoại kích", lo sợ bị đánh úp từ sau lưng.
Thiết lập bàn đạp an toàn đón đại quân:
Sau ngày giải phóng làng, tôi cùng ban chỉ huy lâm thời lập tức tổ chức cho nhân dân củng cố công sự, canh gác bến đò, đào thêm hầm hào phòng không tránh pháo địch phản kích.
Thuận Hòa nhanh chóng trở thành vùng hậu phương trực tiếp: bà con nổi lửa nấu hàng ngàn đòn bánh tét, vắt hàng trăm nắm cơm, chuẩn bị nước uống, bảo vệ vững chắc các bến vượt sông Dinh bí mật.
Chính từ bàn đạp an toàn Thuận Hòa, các cánh quân của Trung đoàn 101 (Sư đoàn 325) và các lực lượng vũ trang địa phương đã có được hành lang thuận lợi nhất, vượt sông Dinh thọc sâu đánh chiếm các mục tiêu trọng yếu ở phía Nam, phối hợp cùng các mũi tiến công của Quân đoàn 2 đập tan "Lá chắn thép Phan Rang", cắm cờ chiến thắng lên Tòa hành chính tỉnh và sân bay Thành Sơn vào ngày 16/4/1975, giải phóng hoàn toàn quê hương Ninh Thuận thân yêu.
Ý NGHĨA LỊCH SỬ BẤT TỬ
Nhìn lại những ngày đầu tháng 4/1975 rực lửa trên quê hương Thuận Hòa, đồng chí Trần Thanh Sơn luôn khẳng định:
Cuộc quật khởi nổi dậy của quân dân làng Thuận Hòa là khúc vĩ thanh trọn vẹn, hào hùng nhất của truyền thống đấu tranh kiên cường:
Thắng lợi của tinh thần chủ động, tự lực: Nhân dân và lực lượng vũ trang Thuận Hòa đã không ngồi yên thụ động chờ đại quân, mà chủ động chớp thời cơ ngàn năm có một, tự giải phóng cho chính mình bằng sự kết hợp tài tình giữa đòn đột kích vũ trang và bão táp chính trị của quần chúng.
Khẳng định giá trị của căn cứ lòng dân: Từ việc "đoạt ghế lý trưởng" năm 1940, đào hầm nuôi quân năm 1946, kiên trì "Tiến về làng" năm 1950, phá tan ấp chiến lược 1961 – 1965, cho đến khúc khải hoàn tháng 4/1975, đất và người Thuận Hòa luôn chứng minh một chân lý sáng ngời: Một khi lòng dân đã theo Đảng thì không một bạo lực, gông cùm nào có thể ngăn cản được con đường đi tới độc lập, tự do.
Khí thế quật khởi ngút trời bên bờ sông Dinh những ngày tháng Tư năm ấy mãi mãi là niềm kiêu hãnh bất diệt, tiếp thêm sức mạnh cho các thế hệ con em Thuận Hòa – Ninh Phước - Khánh Hòa hôm nay vững bước trên con đường dựng xây quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
