Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh

Sau khi thống nhất hai miền, ngày 04/09/1975 Nhà Trưng bày tội ác Mỹ - Ngụy được mở cửa để lưu lại những chứng tích của chiến tranh, từ kháng chiến chống Pháp đến kháng chiến chống Mỹ. Sau đó, nơi đây được đổi tên thành Nhà Trưng bày Tội ác Chiến tranh xâm lược vào ngày 10/11/1990. Đến ngày 04/07/1995 thì chính thức trở thành Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh.

Hiện nay, bảo tàng đang lưu giữ hơn 20.000 tài liệu, hiện vật và phim ảnh. Trong đó có hơn 1.500 tài liệu, hiện vật và phim ảnh đã được đưa vào 8 chuyên đề trưng bày thường xuyên tại bảo tàng. Gần 50 năm hoạt động, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh đã đón tiếp hơn 15 triệu lượt khách đến tham quan, cả trong và ngoài nước. Đến nay, bảo tàng đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng 3 vào năm 1995, Huân chương Lao động hạng 2 vào năm 2001

Năm 2002, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh được đầu tư xây dựng để hiện đại hóa toàn diện, phục vụ khách tham quan tốt hơn. Ngày 30/4/2010, quá trình tu bổ, sửa chữa được hoàn thành. Bảo tàng xây dựng thêm khu trưng bày mới, mở rộng thêm cả các hiện vật, tư liệu, phim ảnh khắc họa thời kỳ xâm lược của Pháp – Nhật và thời kỳ xây dựng đất nước sau chiến tranh.

Tầng trệt của Bảo tàng Chứng tích chiến tranh trưng bày các hiện vật, tranh ảnh chuyên đề: “Thế giới ủng hộ Việt Nam kháng chiến chống Mỹ” phản ánh lịch sử giai đoạn 1954 - 1975. Chuyên đề này gồm có 100 bức ảnh và 145 loại tư liệu, hiện vật tái hiện những cuộc mít tinh, biểu tình, các hội nghị và hội thảo của nhân dân trên toàn thế giới để phản đối cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ và ủng hộ nhân dân Việt Nam bảo vệ chủ quyền dân tộc.

Khu vực bên ngoài tầng trệt bảo tàng là nơi trưng bày những hiện vật có kích thước lớn được lưu giữ từ cuộc chiến tranh khốc liệt. Tại đây, khách tham quan sẽ được khám phá chuyên đề: “Chế độ lao tù trong chiến tranh xâm lược Việt Nam”. Bảo tàng đã xây dựng mô hình mô phỏng lại nhà tù do Mỹ và chính quyền Sài Gòn xây dựng để giam cầm những chiến sĩ cách mạng.

Đứng trước những hình ảnh chân thực này, rất nhiều khách tham quan cảm thấy xúc động bồi hồi. Chứng kiến những phương thức tra tấn tàn nhẫn, chúng ta sẽ hiểu như thế nào là địa ngục trần gian.

Lầu 1 tại Bảo tàng Chứng tích chiến tranh trưng bày hai chuyên đề là “Tội ác chiến tranh xâm lược” và “Hậu quả chất độc màu da cam”. Trong đó, chuyên đề “Tội ác chiến tranh xâm lược” bao gồm 22 tài liệu, 243 hiện vật và 125 bức ảnh nêu bật những tội ác trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ và những hậu quả đau thương mà nhân dân ta đã phải chịu.

Chuyên đề “Hậu quả chất độc da cam” sẽ tập trung khắc họa sự tàn phá của chất độc da cam. Qua đó chúng ta sẽ hiểu rõ hơn những hệ lụy nặng nề mà loại chất diệt cỏ này để gây ra cho đồng bào và đất nước ta.

Ngoài ra, khu vực lầu 1 cũng cũng mang đến cho khách tham quan cái nhìn chi tiết về cuộc thảm sát Mỹ Lai ở Sơn Mỹ, Quảng Ngãi. Tại đây nổi tiếng nhất là tấm ảnh “Em bé Napalm” của phóng viên Huỳnh Công Út (Nick Út).

Lầu 2 là khu vực trưng bày chuyên đề “Những sự thật lịch sử” với 66 bức ảnh, 20 tài liệu và 153 hiện vật. Chuyên đề này gợi nhắc về những tội ác xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Bên cạnh đó là chuyên đề “Hồi niệm” gồm bộ sưu tập những bức ảnh được chụp lại bởi các phóng viên đã mất khi tác nghiệp tại chiến trường Đông Dương.

Lầu 2 Bảo tàng Chứng tích chiến tranh cũng là nơi trưng bày 2 chuyên đề “Việt Nam chiến tranh và hòa bình” và “Chất độc da cam trong chiến tranh Việt Nam”. Những bức ảnh phóng sự đầy bi thương được chụp bởi nhiếp ảnh gia Nhật Bản Ishikawa Bunyo và Goro Nakamura mang lại cho chúng ta cái nhìn sâu sắc về cuộc sống của đồng bào ta thời chiến cùng những hi sinh to lớn để giành lại hòa bình.

Bên cạnh các chuyên đề được trưng bày cố định thì Bảo tàng Chứng tích chiến tranh còn thường xuyên tổ chức các buổi triển lãm, chương trình hội thảo, tọa đàm về giáo dục. Một số buổi triển lãm nổi bật:

- Chương trình trưng bày: Điện Biên Phủ trên không - 50 năm nhìn lại

- Chương trình triển lãm: Tìm lại ký ức

- Chương trình triển lãm: Hồi sinh những vùng đất chết

- Chương trình triển lãm: Hiệp định Paris về Việt Nam - Cánh cửa đến hòa bình

- Chương trình triển lãm lưu động: Việt Nam - Chiến tranh và hòa bình

- Chương trình triển lãm lưu động: Áo dài phụ nữ Việt Nam đi qua khói lửa chiến tranh

- Chương trình triển lãm lưu động: Biển đảo Việt Nam