Báo tường đảo Thuyền Chài
Báo tường đảo Thuyền ChàiTháng 5 năm 2000, được sự nhất trí của Thủ trưởng Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Bảo tàng Quân đội (nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam) cử cán bộ thực hiện nhiệm vụ sưu tầm tư liệu hình ảnh tại các đảo phía Nam thuộc Quần đảo Trường Sa. Trong số hàng trăm hiện vật sưu tầm được, đoàn công tác chúng tôi rất ấn tượng về tờ Báo tường của Chi đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đảo Thuyền Chài, được thực hiện vào tháng 3 năm 2000, nhân kỷ niệm 69 năm ngày thành lập Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2000).
Đảo Thuyền Chài là một trong những đảo chìm thuộc quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa. Sở dĩ có tên gọi là đảo Thuyền Chài, bởi hai đầu đảo thu nhỏ, ở giữa phình to, từ xa trông đảo có hình dáng giống một chiếc thuyền đánh cá của ngư dân. Đảo Thuyền Chài cách đảo Trường Sa khoảng 87 hải lý về phía Đông Nam và cách đảo An Bang khoảng 20 hải lý về phía Đông Bắc. Đảo chạy theo hướng Đông - Tây Nam. Xung quanh đảo có thềm san hô với chiều rộng khoảng 350m. Cuộc sống của các chiến sĩ trên các đảo chìm như thế nào là một câu hỏi được khá nhiều người quan tâm, tìm hiểu. Ngoài thời tiết và khí hậu khắc nghiệt ở Trường Sa, khó khăn kế tiếp đối với cán bộ, chiến sĩ ở đây là đảo xa đất liền, xa đơn vị bạn nên mọi hoạt động mang tính độc lập cao. Dù tình hình trên Biển Đông và khu vực quần đảo Trường Sa có nhiều diễn biến phức tạp, song cán bộ, chiến sĩ trên đảo luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, chủ động, khắc phục khó khăn, giữ vững chủ quyền biển, đảo. Bên cạnh công tác rèn luyện, sẵn sàng chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ trên đảo tích cực duy trì các hoạt động văn hóa, thể thao, rèn luyện thể lực, tăng gia sản xuất đảm bảo đời sống vật chất và tinh thần để hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. 
Báo tường đảo Thuyền Chài. Làm báo tường là một trong những hoạt động thi đua của cán bộ, đoàn viên trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa trong mỗi dịp Tết đến, Xuân về hay các dịp kỷ niệm của đất nước, quân đội, nhất là Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Đó là dịp để các họa sĩ, nhà thơ, nhà văn “nghiệp dư” thỏa sức trổ tài; những câu chuyện giản dị của cuộc sống đời thường được trữ tình hóa qua những hình ảnh, nét vẽ, lời văn, lời thơ chân chất, mộc mạc. Làm một tờ báo tường đối với những người trên đất liền cũng không hẳn đã là dễ dàng, nhưng làm một tờ báo tường nơi đầu sóng ngọn gió còn khó khăn gấp nhiều lần. Các chiến sĩ quen cầm súng nay lại được trổ tài làm họa sĩ, nhà thơ, nhà văn, nhà báo nên vô cùng thích thú. Tờ báo tường có tên: “Tiến lên” ra mắt vào tháng 3 năm 2000 là một trong số đó. Nội dung tờ báo phản ánh nhiều hoạt động của bộ đội Trường Sa, được thể hiện qua các thể loại như xã luận, thơ, ca, góc trào phúng… Xem tờ báo tường, mới thấy hết được sự công phu, tỉ mẩn và cả nỗi nhớ của các cán bộ, chiến sĩ ngoài đảo xa với gia đình, quê hương và làng xóm thân yêu. Bài xã luận được bố trí trang trọng ở phần đầu của tờ báo. Ngoài nội dung về sự ra đời của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, bài thể hiện rõ quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ trên đảo, có đoạn ghi: “…Để xứng đáng là anh Bộ đội Cụ Hồ, xứng đáng với lòng tin yêu của Tổ quốc và xứng đáng là người đoàn viên của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Chi đoàn chúng tôi đóng quân và làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền của quần đảo Trường Sa, lãnh hải của đất nước. Chúng tôi luôn xác định rõ nhiệm vụ của mình và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao”. Phần thơ có bài thơ “Chờ mưa” được đông đảo cán bộ, chiến sĩ yêu thích và đọc cho nhau nghe mỗi khi được nghỉ giải lao. Trong hoàn cảnh sống giữa mênh mông là nước mà lại rất “thiếu nước”, mong chờ một cơn mưa để nước ngọt ngập tràn trên từng ngóc ngách của đảo nhỏ nhưng mỗi lời thơ lại luôn chứa đựng niềm lạc quan, yêu đời: “Chờ cơn mưa lấy nước gội đầu Tắm một cái cho thỏa lòng mong đợi Đã mấy ngày không một lần tắm gội Người vẫn thơm và vẫn sạch đấy thôi”. Khó khăn, vất vả nhưng cái vẻ tếu táo của người lính và niềm tin giữ đảo của các chiến sĩ thì không thể thiếu: “Đất liền vẫn mãi trong trái tim ta Đảo xa vẫn mãi là nhịp đập của bờ đất Ngàn năm trước, vạn năm sau vẫn vậy Chẳng kẻ thù nào làm phai nhạt lòng ta”. Các chiến sĩ từ mọi miền về đây cầm chắc tay súng bảo vệ biển đảo của Tổ quốc. Họ đã coi đảo là nhà, đồng đội là anh em. Xa gia đình nhỏ thân yêu nơi quê nhà thì đến đây họ lại có một gia đình lớn ấm áp tình người. Giữa muôn trùng sóng gió, gia đình lớn của họ trên đảo vẫn kiên định, vững vàng, vẫn đầy ắp tiếng nói, tiếng cười, sức khỏe và sức trẻ: “Giữa biển khơi ồn ào Có một làng nho nhỏ Làng Thuyền Chài tôi đó Chỉ một gia đình, một đảo nhỏ mà thôi Gia đình tôi ở giữa biển khơi Toàn trai trẻ tuổi đời phơi phới Gia đình tôi có trên có dưới Tất cả một lòng cùng gánh vác giang sơn”. Bố cục của tờ báo chặt chẽ, màu sắc nhẹ nhàng, xen kẽ hoa văn đơn giản nhưng vẫn có sự hấp dẫn, lôi cuốn. Cái sức hấp dẫn của tờ báo tường đảo Thuyền Chài khác với các tờ báo tường khác phải chăng là ở sự mộc mạc, giản dị nhưng nội dung lại chứa đựng bao điều lớn lao, chạm đến tâm hồn của người xem. Đọc báo tường đảo Thuyền Chài, chân chất như những người lính Trường Sa không khô cứng, ủy mị mà đầy lạc quan, yêu đời và vô cùng lãng mạn. Mỗi lời thơ, lời văn ẩn chứa sự nhiệt huyết, lý tưởng cao đẹp của những người trẻ tuổi mười tám, đôi mươi luôn phấn đấu cho mục tiêu cao cả bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Trao đổi với chúng tôi, các cán bộ, chiến sĩ đảo Thuyền Chài cho biết tờ báo từng là người bạn tâm tình để cán bộ, chiến sĩ gửi gắm những tâm sự, yêu thương với người thân ở đất liền và những quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để bảo vệ vững chắc biển đảo Tổ quốc. Sau khi sưu tầm về Bảo tàng, tờ báo tường đã được trưng bày trong các dịp triển lãm đến năm 2011, sau đó được đưa ra trưng bày cố định trong phòng trưng bày giai đoạn lịch sử 1975 đến nay. Tờ báo tường đã trở thành một điểm nhấn để thu hút khách tham quan, nhất là các bạn trẻ muốn hiểu rõ hơn về cuộc sống của người chiến sĩ hải quân trên quần đảo Trường Sa. Chúng tôi được chứng kiến nhiều du khách trẻ tuổi đã đứng thật lâu bên tờ báo tường đảo Thuyền Chài, tay như muốn chạm vào từng trang viết để cảm nhận tiếng sóng, tiếng gió và sức trẻ, sự quyết tâm của những người làm ra nó. Tờ báo tường của đảo Thuyền Chài có số đăng ký 8827 GI -2757 được Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam lưu giữ, bảo quản; là điểm nhấn đặc biệt trong các đợt triển lãm chuyên đề, nó là tiếng nói, sự thể hiện quyết tâm bảo vệ từng tấc đất Tổ quốc của những người lính nơi đảo xa để đất nước mãi hòa bình và phát triển.

Báo tường đảo Thuyền Chài. Làm báo tường là một trong những hoạt động thi đua của cán bộ, đoàn viên trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa trong mỗi dịp Tết đến, Xuân về hay các dịp kỷ niệm của đất nước, quân đội, nhất là Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Đó là dịp để các họa sĩ, nhà thơ, nhà văn “nghiệp dư” thỏa sức trổ tài; những câu chuyện giản dị của cuộc sống đời thường được trữ tình hóa qua những hình ảnh, nét vẽ, lời văn, lời thơ chân chất, mộc mạc. Làm một tờ báo tường đối với những người trên đất liền cũng không hẳn đã là dễ dàng, nhưng làm một tờ báo tường nơi đầu sóng ngọn gió còn khó khăn gấp nhiều lần. Các chiến sĩ quen cầm súng nay lại được trổ tài làm họa sĩ, nhà thơ, nhà văn, nhà báo nên vô cùng thích thú. Tờ báo tường có tên: “Tiến lên” ra mắt vào tháng 3 năm 2000 là một trong số đó. Nội dung tờ báo phản ánh nhiều hoạt động của bộ đội Trường Sa, được thể hiện qua các thể loại như xã luận, thơ, ca, góc trào phúng… Xem tờ báo tường, mới thấy hết được sự công phu, tỉ mẩn và cả nỗi nhớ của các cán bộ, chiến sĩ ngoài đảo xa với gia đình, quê hương và làng xóm thân yêu. Bài xã luận được bố trí trang trọng ở phần đầu của tờ báo. Ngoài nội dung về sự ra đời của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, bài thể hiện rõ quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ trên đảo, có đoạn ghi: “…Để xứng đáng là anh Bộ đội Cụ Hồ, xứng đáng với lòng tin yêu của Tổ quốc và xứng đáng là người đoàn viên của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Chi đoàn chúng tôi đóng quân và làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền của quần đảo Trường Sa, lãnh hải của đất nước. Chúng tôi luôn xác định rõ nhiệm vụ của mình và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao”. Phần thơ có bài thơ “Chờ mưa” được đông đảo cán bộ, chiến sĩ yêu thích và đọc cho nhau nghe mỗi khi được nghỉ giải lao. Trong hoàn cảnh sống giữa mênh mông là nước mà lại rất “thiếu nước”, mong chờ một cơn mưa để nước ngọt ngập tràn trên từng ngóc ngách của đảo nhỏ nhưng mỗi lời thơ lại luôn chứa đựng niềm lạc quan, yêu đời: “Chờ cơn mưa lấy nước gội đầu Tắm một cái cho thỏa lòng mong đợi Đã mấy ngày không một lần tắm gội Người vẫn thơm và vẫn sạch đấy thôi”. Khó khăn, vất vả nhưng cái vẻ tếu táo của người lính và niềm tin giữ đảo của các chiến sĩ thì không thể thiếu: “Đất liền vẫn mãi trong trái tim ta Đảo xa vẫn mãi là nhịp đập của bờ đất Ngàn năm trước, vạn năm sau vẫn vậy Chẳng kẻ thù nào làm phai nhạt lòng ta”. Các chiến sĩ từ mọi miền về đây cầm chắc tay súng bảo vệ biển đảo của Tổ quốc. Họ đã coi đảo là nhà, đồng đội là anh em. Xa gia đình nhỏ thân yêu nơi quê nhà thì đến đây họ lại có một gia đình lớn ấm áp tình người. Giữa muôn trùng sóng gió, gia đình lớn của họ trên đảo vẫn kiên định, vững vàng, vẫn đầy ắp tiếng nói, tiếng cười, sức khỏe và sức trẻ: “Giữa biển khơi ồn ào Có một làng nho nhỏ Làng Thuyền Chài tôi đó Chỉ một gia đình, một đảo nhỏ mà thôi Gia đình tôi ở giữa biển khơi Toàn trai trẻ tuổi đời phơi phới Gia đình tôi có trên có dưới Tất cả một lòng cùng gánh vác giang sơn”. Bố cục của tờ báo chặt chẽ, màu sắc nhẹ nhàng, xen kẽ hoa văn đơn giản nhưng vẫn có sự hấp dẫn, lôi cuốn. Cái sức hấp dẫn của tờ báo tường đảo Thuyền Chài khác với các tờ báo tường khác phải chăng là ở sự mộc mạc, giản dị nhưng nội dung lại chứa đựng bao điều lớn lao, chạm đến tâm hồn của người xem. Đọc báo tường đảo Thuyền Chài, chân chất như những người lính Trường Sa không khô cứng, ủy mị mà đầy lạc quan, yêu đời và vô cùng lãng mạn. Mỗi lời thơ, lời văn ẩn chứa sự nhiệt huyết, lý tưởng cao đẹp của những người trẻ tuổi mười tám, đôi mươi luôn phấn đấu cho mục tiêu cao cả bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Trao đổi với chúng tôi, các cán bộ, chiến sĩ đảo Thuyền Chài cho biết tờ báo từng là người bạn tâm tình để cán bộ, chiến sĩ gửi gắm những tâm sự, yêu thương với người thân ở đất liền và những quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để bảo vệ vững chắc biển đảo Tổ quốc. Sau khi sưu tầm về Bảo tàng, tờ báo tường đã được trưng bày trong các dịp triển lãm đến năm 2011, sau đó được đưa ra trưng bày cố định trong phòng trưng bày giai đoạn lịch sử 1975 đến nay. Tờ báo tường đã trở thành một điểm nhấn để thu hút khách tham quan, nhất là các bạn trẻ muốn hiểu rõ hơn về cuộc sống của người chiến sĩ hải quân trên quần đảo Trường Sa. Chúng tôi được chứng kiến nhiều du khách trẻ tuổi đã đứng thật lâu bên tờ báo tường đảo Thuyền Chài, tay như muốn chạm vào từng trang viết để cảm nhận tiếng sóng, tiếng gió và sức trẻ, sự quyết tâm của những người làm ra nó. Tờ báo tường của đảo Thuyền Chài có số đăng ký 8827 GI -2757 được Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam lưu giữ, bảo quản; là điểm nhấn đặc biệt trong các đợt triển lãm chuyên đề, nó là tiếng nói, sự thể hiện quyết tâm bảo vệ từng tấc đất Tổ quốc của những người lính nơi đảo xa để đất nước mãi hòa bình và phát triển.



