Bảo vệ biên giới phía Bắc

Người Đại đội trưởng Trung đoàn 153, Sư đoàn 356 Bùi Đức Hiền, tâm sự: "Thế hệ thanh niên chúng tôi ngày ấy mới chỉ mười tám, đôi mươi theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc lên đường nhập ngũ. Trước khi lên đường tất cả đều chung một lời thề sẽ trở về nguyên vẹn bên cha mẹ, người thân. Nhưng rồi sự tàn khốc của chiến tranh đã khiến không ít người mãi mãi gửi lại tuổi thanh xuân, gửi cuộc đời nơi đất trời biên cương. Còn chúng tôi, những người may mắn trở về thì mang trên mình vết thương chiến tranh và nỗi khắc khoải về những đồng đội còn nằm lại dọc các chiến hào".

Những ngày tháng đau thương nhưng hào hùng ấy như mới ngày hôm qua. Ông Hiền hồi tưởng: tham gia bảo vệ biên giới phía Bắc từ tháng 2/1979, ban đầu Sư đoàn 356 đóng tại Hoàng Liên Sơn (tỉnh Lào Cai ngày nay). Đến năm 1983, mặt trận Vị Xuyên trở thành điểm nóng của chiến trường.

Sư đoàn 356 là sư đoàn chủ lực cơ động của Quân khu 2 được điều động tham gia chiến đấu phòng ngự tại Vị Xuyên. Ban đầu, khi điều động sang Vị Xuyên, Sư đoàn 356 được phân công làm nhiệm vụ vận chuyển đạn, gạo, thuốc men, quân tư trang, hàng hóa cho các đơn vị và sở chỉ huy phía trước.

Đêm ngày 12/7/1984, Trung đoàn 153 do ông chỉ huy được giao nhiệm vụ trực tiếp vận chuyển đạn từ Km6 vào cao điểm 772. Sau khi giao nhận đạn, Tiểu đoàn trưởng chỉ huy cao điểm 772 dặn: "Chiến dịch chuẩn bị bắt đầu, nơi đây rất gần địch, anh em đi ra tuyệt đối không được nói chuyện và bấm đèn".

Khoảng 2h15', khi vừa di chuyển cách chỗ giao đạn hơn 100m, chưa kịp rút khỏi vùng chiến trận, tại cao điểm 300, 400, lựu đạn bắt đầu nổ, đặc công quân ta tấn công.

"Khi ấy chúng tôi kẹt giữa 2 làn đạn, tiếng súng, tiếng pháo, tiếng lựu đạn nổ rung chuyển một vùng trời. Nằm nghe, chỉ thầm mong quân mình giành chiến thắng mà không ai phải hy sinh. Trời dần về sáng, tiếng đạn pháo thưa dần rồi dừng hẳn, tuy nhiên do đặc điểm địa hình trống trải, dễ phát hiện nên chúng tôi tiếp tục nằm lại tới đêm hôm sau mới di chuyển về Km6. Qua ánh chớp của pháo bắn, chúng tôi thấy thương binh, tử sỹ nằm trắng toát một dải dài. Mãi sau này, tôi mới biết, trong trận đánh, chỉ riêng Sư đoàn 356 chúng tôi hy sinh 600 người. Những ngày tháng 7 năm ấy, trời nắng như đổ lửa, mùi bom, đạn hòa cùng mùi máu, thi thể nằm la liệt - một khung cảnh khắc sâu vào tâm trí, như một vết sẹo trong tim không bao giờ lành với mỗi người lính còn sống trở về. Tử sỹ quá nhiều, những đồng đội còn nằm lại nơi giáp quân địch không thể đưa về hết được. Điều này làm chúng tôi day dứt vô cùng, mỗi người tự dặn lòng sau này hòa bình nhất định sẽ đến tìm các anh em, đưa anh em về với quê hương, gia đình".

Tới đây, giọng nói người Đại đội trưởng trở nên run run, nghẹn lại.

Nhấp ngụm nước nhỏ, lấy lại tinh thần, ông tâm sự tiếp: "Trong số những đồng đội hy sinh, tôi vẫn còn day dứt mãi về Tiểu đoàn trưởng Hà Xuân Hiền quê tại Văn Chấn. Ngày ấy, ở Trung đoàn có tôi và Hiền cùng quê Yên Bái, vợ Hiền lại là đồng nghiệp dạy học cùng trường với vợ tôi, nên chúng tôi rất thân thiết. Tôi vẫn bảo với Hiền: Tao đi đâu, mày đi đấy, mày nhất định không được chết trước tao”.

Giờ đây, hơn 2.000 chiến sĩ vẫn còn nằm rải rác trên các cao điểm trên tuyến biên giới, có nhiều vật cản nổ chưa được rà phá; các nhân chứng từng chiến đấu ở đây cũng ngày càng ít đi. Các anh vẫn nằm đó nơi chiến hào hoa lửa, tuổi 20 của những người anh hùng vĩnh viễn nằm ở nơi biên cương, linh hồn bất tử của các anh hòa vào đất, vào cỏ cây làm thành lũy giữ biên cương Tổ quốc. Những nén nhang, những ngọn nến của đồng đội, của nhân dân các thế hệ sau sẽ mãi được thắp lên để tưởng nhớ và tri ân sự hi sinh cao cả của các anh…