Bảo vệ cầu Long Biên

Bảo vệ cầu Long Biên

(Hà Nội, đêm tháng 12/1972)

Cầu Long Biên đêm ấy nằm im trên sông Hồng,
dài, gầy,
như một sợi chỉ nối hai bờ thành phố.

Ai cũng biết:
địch rất muốn đánh sập cây cầu này.
Không phải vì nó đẹp,
mà vì nó là mạch giao thông, mạch tiếp tế của Hà Nội.

Trận địa bên bờ sông

Khẩu đội chúng tôi bố trí sát bãi sông.
Pháo ngẩng cao,
nòng hướng thẳng lên bầu trời đen.

Gió sông lạnh buốt.
Hơi nước bốc lên ướt áo.

Chúng tôi vào ca từ chập tối.
Không ai nói nhiều.
Ai cũng hiểu:
đêm nay, cầu Long Biên sẽ không được phép trúng bom.

Báo động từ hướng thượng nguồn

Khoảng gần nửa đêm,
trinh sát báo mục tiêu từ hướng thượng nguồn sông Hồng.

Chưa thấy gì.
Chỉ nghe tiếng động cơ rất xa,
như tiếng sấm bị nén lại.

Rồi pháo sáng bung ra.

Cả khúc sông sáng trắng.
Cầu Long Biên hiện lên rõ mồn một,
từng nhịp cầu, từng thanh sắt.

Trận địa chúng tôi cũng lộ hẳn.

Máy bay bổ nhào

Trong ánh sáng chói ấy,
một chiếc máy bay lao thấp theo trục cầu.

Nó bay nhanh,
rất nhanh,
như muốn chui thẳng vào lòng Hà Nội.

Khẩu đội trưởng quát ngắn:

“Mục tiêu trước mặt — bắn!”

Pháo gầm lên.
Đạn vạch đường xé gió,
đan thành lưới lửa trước cầu.

Bom rơi lệch

Chiếc máy bay chao mạnh.
Nó thả bom vội.

Bom rơi xuống bãi sông phía hạ lưu,
nước bắn cao như cột khói.

Cầu Long Biên vẫn đứng đó.

Máy bay kéo cao,
biến mất trong mây đêm.

Trận đánh chưa dừng

Chưa kịp mừng,
một tốp khác vào tiếp.

Chúng tôi xoay nòng pháo,
bắn chặn từ xa.

Đạn nổ dồn dập.
Nòng pháo nóng rực.

Không ai tính bắn rơi hay không.
Chỉ một ý nghĩ:

Đừng để bom rơi trúng cầu.

Sau đêm dài

Gần sáng,
bầu trời yên dần.

Sương phủ kín mặt sông.
Cầu Long Biên hiện lên mờ mờ trong sương,
vẫn nguyên vẹn.

Một đoàn xe từ từ qua cầu.
Đèn che kín.
Đi rất chậm.

Chúng tôi nhìn theo,
không ai nói gì.

Lời người lính pháo cao xạ

Trận đánh bảo vệ cầu Long Biên ấy
không có xác máy bay rơi trước mắt.

Nhưng nếu đêm đó cầu bị đánh sập,
Hà Nội sẽ bị chia cắt.

Nhiều năm sau,
mỗi lần đứng trên cầu Long Biên,
tôi vẫn nhớ đêm đông ấy —
pháo sáng treo trên sông,
pháo gầm bên bãi cát,
và cây cầu lặng lẽ chịu đựng tất cả.

Có những trận đánh
không ghi bằng chiến công,
mà ghi bằng việc
cây cầu còn đó khi trời sáng.