BẢO VỆ DÒNG ĐIỆN BẢO LỘC NĂM 1975

Tháng 3 năm 1975, sau đòn tiến công chiến lược Buôn Ma Thuột, toàn bộ chiến trường Tây Nguyên như một trận động đất lớn. Quân địch rơi vào trạng thái hoảng loạn tháo chạy thảm hại dọc theo các tuyến đường đèo hướng về vùng đồng bằng.

Thị xã Bảo Lộc (nay là thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng) nằm ở vị trí ngã ba chiến lược nối liền Tây Nguyên với Đông Nam Bộ, trở thành điểm co cụm hỗn loạn của các toán tàn quân địch. Trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn, các sĩ quan chỉ hủy quân đội Sài Gòn đã lập một kế hoạch tàn bạo: Gài mìn phá hủy toàn bộ Trung tâm Điều hành Điện lực Bảo Lộc, Trạm biến áp 230kV và hệ thống dẫn điện từ Nhà máy Thủy điện Đa Nhim.

Kẻ thù muốn thực hiện mưu đồ "vùng đất chết": phá hủy dòng điện để làm tê liệt hoàn toàn đời sống nhân dân, gây hỗn loạn kinh tế và để lại một đống đổ nát cho quân giải phóng khi tiếp quản.

Những ngày cuối tháng 3 năm 1975, không khí tại Bảo Lộc ngột ngạt đến nghẹt thở. Tiếng pháo nổ xa xa vọng lại từ phía Đèo Bảo Lộc, khói đen từ các kho tàng bị đốt cháy bốc lên nghi ngút cả một góc trời.

Nhận được tin báo khẩn cấp từ các cơ sở quần chúng về âm mưu phá hủy nguồn điện của địch, Đội du kích thị xã Bảo Lộc do đồng chí K'Mâm – một người con của dân tộc K'Ho – chỉ huy, đã họp khẩn ngay trong đêm tại một căn hầm dã chiến ven đồi dâu.

K'Mâm nhìn quanh những gương mặt trẻ mẫm mồ hôi và khói súng của đồng đội. Trung tâm điện lực và hệ thống Đa Nhim là "trái tim" ánh sáng của cả vùng cao nguyên và một phần Nam Bộ. Nếu dòng điện bị dập tắt, hàng vạn gia đình sẽ chìm trong bóng tối, bệnh viện, nhà máy sẽ ngừng hoạt động.

– "Bằng mọi giá, dù phải hy sinh, ta phải giữ nguyên vẹn dòng điện cho ngày quê hương giải phóng!" – Tiếng K'Mâm đanh thép giữa gian hầm.

Đêm 27 tháng 3 năm 1975. Rừng núi Bảo Lộc chìm trong sương mù dày đặc.

Một tiểu đội du kích gồm 11 chiến sĩ do K'Mâm dẫn đầu, khoác lên mình những bộ trang phục lính địa phương quân tháo chạy, âm thầm áp sát khu vực Trung tâm Điện lực Bảo Lộc. Bằng sự thuộc lòng từng con đường nhỏ, từng bụi cây và bức tường rào, họ lách qua các trạm gác hoảng loạn của địch mà không hề phát ra một tiếng động.

Khi áp sát khu vực máy biến áp trung tâm, K'Mâm phát hiện một toán công binh địch gồm 6 tên đang khẩn trương đấu nối các dải dây cháy chậm vào hàng trăm kilôgam chất nổ C4 đặt ngay dưới chân các trụ tuốc-bin và máy biến thế chính.

Thời gian chỉ còn tính bằng phút.

– "Tấn công!" – K'Mâm phát lệnh.

Những tiếng súng AK giòn giã bất ngờ vang lên từ ba phía. Bị tập kích bất ngờ ngay trong sào huyệt bởi một lực lượng mà chúng tưởng là quân chủ lực đã vào thị xã, toán công binh địch hoảng loạn bỏ chạy, để lại toàn bộ sơ đồ gài mìn và kíp nổ.

K'Mâm cùng các chiến sĩ du kích lao vào phòng điều khiển. Bằng kinh nghiệm và sự bình tĩnh phi thường, K'Mâm dùng kìm cắt đứt toàn bộ các dải dây dẫn nổ chính, cẩn thận tháo rời từng kíp nổ hẹn giờ ra khỏi các khối chất nổ C4.

Nhưng cuộc chiến chưa dừng lại ở đó.

Sáng ngày 28 tháng 3, phát hiện ra kế hoạch phá hoại bị cản trở, một đại đội tàn quân địch có xe thiết giáp hỗ trợ đã điên cuồng quay lại hòng chiếm lại trung tâm điện lực để kích nổ.

Một trận chiến không cân sức đã diễn ra ngay tại khu vực trạm điện. 11 chiến sĩ du kích Bảo Lộc đã kiên cường bám trụ các công sự dã chiến, góc tường gạch. Bằng súng B40, lựu đạn và tinh thần quả cảm "một người gánh mười", họ đã bẻ gãy 4 đợt phản công liên tiếp của kẻ thù, giữ vững từng chiếc máy biến áp.

Đến chiều ngày 28 tháng 3 năm 1975, khi cánh quân chủ lực của Quân giải phóng rầm rộ tiến vào giải phóng thị xã Bảo Lộc, trạm điện vẫn sừng sững đứng đó, hoàn toàn nguyên vẹn.

Đêm 30 tháng 3 năm 1975, giữa niềm vui vỡ bờ của ngày quê hương hoàn toàn giải phóng, hàng ngàn ngọn đèn điện tại thị xã Bảo Lộc và các vùng lân cận đồng loạt bừng sáng. Dòng điện từ Thủy điện Đa Nhim vẫn cuồn cuộn chảy qua các đường dây cao thế, thắp sáng những nụ cười, những giọt nước mắt sung sướng của nhân dân.

Chiến công thầm lặng nhưng vĩ đại của Đội du kích Bảo Lộc năm 1975 đã đi vào lịch sử như một mốc sơn chói lọi. Sự mưu trí, dũng cảm và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân của K'Mâm và các đồng đội đã bảo vệ tài sản vô giá của quốc gia.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, thành phố Bảo Lộc hôm nay đã trở thành thủ phủ trà và tơ lụa sầm uất, lung linh ánh đèn giữa đại ngàn Tây Nguyên. Dòng điện năm xưa vẫn tiếp tục thắp sáng những nhà máy, những buôn làng đổi mới.

Câu chuyện về những người chiến sĩ bảo vệ dòng điện Bảo Lộc thời hoa lửa mãi là ngọn đuốc thắp sáng lòng tự hào dân tộc, nhắc nhở thế hệ hôm nay luôn biết trân trọng, giữ gìn và cống hiến để xây dựng quê hương Việt Nam ngày càng giàu đẹp, văn minh.