BẢO VỆ MẦM SỐNG - VỤ THẢM SÁT SƠN MỸ (16/3/1968)
Chương 1: Sáng tàn sát ở làng Tư Cung
Sáng sớm ngày 16/3/1968, bình minh vừa hửng trên làng Sơn Mỹ (xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi). Màn sương mỏng còn đọng trên những ngọn cau, rặng tre làng thì tiếng động cơ gầm xé của phi đội trực升 bay thuộc Đại đội Charlie (Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 20, Sư đoàn Americal Mỹ) đã bất ngờ dội xuống.
Cụ bà Đỗ Thị Chức vừa mở cửa sân thì những tiếng nổ chát chúa vang lên. Lính Mỹ đổ bộ xuống xóm Thuận Yên và làng Tư Cung. Không có một tiếng súng đáp trả từ lực lượng vũ trang, nhưng những tên lính Mỹ dưới sự chỉ huy của Trung úy William Calley đã nhận lệnh "tiêu diệt tất cả những gì di chuyển".
– Run! Run! (Chạy đi!) – Tiếng gào thét hoảng loạn vang lên khắp thôn xóm.
Chỉ trong vài giờ đồng hồ, một cuộc tàn sát man rợ đã diễn ra. Lính Mỹ xả súng vào những người dân thường không một mảnh vũ khí trong tay — từ cụ già đang cầu nguyện, những người phụ nữ nấp dưới gầm giường, đến những đứa trẻ sơ sinh còn bế trên tay. Nhà cửa bị đốt cháy, trâu bò bị bắn chết, mương nước và những bờ ruộng ngập tràn thi thể. Tổng cộng 504 dân thường vô tội đã bị sát hại dã mãn trong buổi sáng hôm ấy.
Chương 2: Tình mẫu tử và mầm sống trong mương nước
Giữa cơn mưa đạn tàn khốc, ở mương nước phía đông làng Tư Cung, hàng chục người dân bị dồn xuống và xả súng hàng loạt.
Chị Trương Thị Lực vội ôm chặt lấy đứa con trai nhỏ Đỗ Ba (khi đó mới 7 tuổi) gục xuống lòng mương, lấy chính thân mình làm tấm lá chắn chở che cho con. Máu của người mẹ và hàng chục đồng bào đổ xuống, nhuộm đỏ dòng nước mương nhỏ.
Đỗ Ba nằm im nín thở dưới xác mẹ và các chú bác suốt nhiều giờ đồng hồ. Cậu bé cảm nhận được sự lạnh dần của cơ thể mẹ, nhưng tình yêu thương và sự hy sinh cuối cùng của người mẹ đã giữ lại cho cậu nhịp đập con tim giữa ranh giới sống chết.
Cùng lúc đó, tại một góc hầm tản đạn khác, hình ảnh anh thương binh trốn dưới đống rơm cố che miệng đứa cháu nhỏ không cho khóc đã trở thành những mảnh ký ức đau thương nhưng vô cùng quật cường của đất Quảng Ngãi.
Chương 3: Lửa sự thật chấn động thế giới
Sau vụ thảm sát, chính quyền quân đội Mỹ tìm cách che đậy sự thật. Tuy nhiên, ngọn lửa sự thật không thể bị dập tắt dưới tàn tro.
Nhiếp ảnh gia quân đội Ronald Haeberle — người đi cùng đơn vị lính Mỹ ngày hôm đó — đã dùng chiếc máy ảnh cá nhân chụp lại những bức ảnh chân thực và đắt giá nhất về tội ác tại Sơn Mỹ: bức ảnh hai anh em ôm lấy nhau trước khi bị bắn, bức ảnh các thi thể nằm ngổn ngang bên đường làng.
Tháng 11/1969, những bức ảnh và bài viết điều tra của nhà báo Seymour Hersh được công bố trên các phương tiện truyền thông quốc tế, tạo nên một cơn địa chấn dư luận toàn cầu.
Sự thật về Sơn Mỹ (Mỹ Lai) được đưa ra ánh sáng đã bùng lên làn sóng phản chiến dữ dội ngay tại lòng nước Mỹ và trên toàn thế giới. Nhân loại tiến bộ bàng hoàng, lên án gay gắt tội ác chiến tranh. Chính sự thức tỉnh của dư luận quốc tế từ nỗi đau Sơn Mỹ đã tạo nên áp lực chính trị vô cùng to lớn, buộc chính quyền Mỹ phải từng bước rút quân, góp phần mở ra bước ngoặt cho ngày thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam.
