.Bảo vệ Sở Dầu

Tôi gặp Đại tá Phan Minh Đảm, nguyên Phó cục trưởng Cục Phòng không lục quân (Quân chủng Phòng không-Không quân), hiện trú tại phường Kiến Hưng (Hà Đông, Hà Nội) khi ông vào Đà Nẵng thăm người thân. Trong dòng ký ức của ông dường như vẫn nguyên mùi khói bom, thuốc súng.

Tháng 4-1972, Đại đội 12 pháo cao xạ (Trung đoàn 240, Sư đoàn 363, Quân chủng Phòng không-Không quân) có nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu bảo vệ nhà máy xi măng, ga xe lửa Thượng Lý và khu kho xăng dầu (còn gọi là Sở Dầu) ở Hải Phòng. Đây là những mục tiêu trọng điểm đánh phá của địch. Vì vậy, đơn vị luôn xác định làm tốt nhiệm vụ canh trực phòng không và đánh địch với phương châm “trụ vững, chốt kiên cường”.

Đêm 16-4-1972, Đại đội 12 được lệnh sẵn sàng chiến đấu. Trắc thủ radar, máy chỉ huy phải thường xuyên ở trên đài, tăng cường quan sát mục tiêu. Khẩu đội trưởng và các pháo thủ ngồi sẵn trên mâm pháo. Trung úy Bùi Đình Dư, Đại đội trưởng làm cái lán nhỏ ở ngay cạnh sở chỉ huy. Đơn vị vừa có lệnh về cấp 2 mấy phút lại lên cấp 1. Thời tiết sắp sang mùa hè, không khí nóng bức, trong đài radar càng nóng hơn khiến trắc thủ dễ mỏi mệt. Trên Đường 5, xe của thành phố chạy đi chạy lại kêu gọi đồng bào khẩn trương sơ tán. Chính trị viên đại đội Trần Trung Tể chốc chốc lại chạy lên đài radar động viên anh em. “Chúng tôi có những trắc thủ rất giỏi như anh Cầu, anh Hồng đã có 6-7 năm tuổi quân, từng chiến đấu hàng trăm trận. Trình độ thao tác thuần thục, khắc phục hỏng hóc còn giỏi hơn thợ”, Đại tá Phan Minh Đảm hồi tưởng.

Khoảng nửa đêm, tín hiệu mục tiêu bắt đầu xuất hiện trên màn hình. Kíp chiến đấu do Trung sĩ Nguyễn Hữu Cầu làm Đài trưởng, Nguyễn Văn Hồng trắc thủ số 1, đồng chí Năm trắc thủ số 2 và Phan Minh Đảm trắc thủ số 3. Hồng và Năm liên tục thông báo phần tử mục tiêu, Phan Minh Đảm nhịp nhàng báo cáo phần tử về sở chỉ huy. Từ thông tin do radar cung cấp, đại đội chỉ huy đơn vị bắn hai điểm xạ dài vào hai tốp mục tiêu. Bất ngờ, hàng loạt tiếng bom nổ rền, đài radar rung lắc dữ dội. Phan Minh Đảm ôm ghì lấy máy điện thoại, vẫn dõng dạc báo cáo phần tử mục tiêu về sở chỉ huy. Bỗng lại có những loạt bom nổ liên hồi, khác với tất cả lần bom nổ mà anh từng chứng kiến. Cánh cửa đài radar bật tung, điện phụt tắt. Phan Minh Đảm nhìn theo hướng cánh cửa vừa bung ra. Một biển lửa rừng rực cháy. Hơi nóng phả vào mặt rát bỏng. Kho dầu trúng bom cháy sáng rực một góc trời Hải Phòng.

Kíp chiến đấu được lệnh rời khỏi đài. Cảnh tượng tan hoang trước mặt các chiến sĩ. Tiếng người gọi cấp cứu, đào bới vang lên. Bấy giờ chúng tôi mới biết địch dùng máy bay B-52 ném bom rải thảm thành phố Hải Phòng và đài radar trận địa pháo bị trúng tên lửa Shrike của địch. Đơn vị tập trung cứu chữa thương binh và đưa đồng đội hy sinh ra ngoài. Gia đình ông Khắc ở sát trận địa, có 8 người, bị bom nổ làm chết 7 người. Phan Minh Đảm vội cõng con trai thứ tư của ông Khắc đi cấp cứu. Dọc đường, cậu cứ đòi tuột khỏi vai anh để về tìm bố mẹ. Anh cố ghìm chặt và chạy thật nhanh lên bệnh xá trung đoàn cách trận địa khoảng 3km.

Gần một tháng sau, ngày 10-5-1972, đại đội tiếp tục trải qua một trận chiến đấu ác liệt. Từ rất sớm, không quân Mỹ đã ồ ạt tấn công Sở Dầu, đại đội quyết liệt đánh trả. Những bồn xăng chứa hàng nghìn lít xăng, dầu còn sót lại sau trận ném bom rải thảm của máy bay B-52 đêm 16-4 tiếp tục bốc cháy. Khói đen che phủ làm cho pháo thủ không thể nào bám sát mục tiêu. Đại đội trưởng Bùi Đình Dư hạ lệnh bắn ước lượng vào hướng bay của máy bay địch...

Nhớ lại những trận chiến đấu bảo vệ bầu trời thành phố Hải Phòng, ông Đảm không thể quên hình ảnh đồng đội và nhân dân Hải Phòng, những người đã hy sinh trong các trận bom rải thảm từ máy bay B-52 của Mỹ năm 1972. “Đêm 16-4-1972, tôi cõng cháu bé đến bệnh xá rồi vội quay về tiếp tục chiến đấu. Không biết hiện nay cháu đang ở đâu? Tôi hy vọng một ngày nào đó được gặp lại cậu bé con ông Khắc”, ông Đảm nói.