Bát canh rau tàu bay và "gia vị" của lòng lạc quan

Bác Thành kể cho mình nghe về những ngày đơn vị bác chốt giữ tại cao điểm phía Tây Quảng Trị vào mùa hè đỏ lửa năm 1972. Lúc đó, con đường tiếp tế bị cắt đứt liên tục bởi bom tọa độ, anh em trong hầm chữ A bắt đầu rơi vào cảnh thiếu thốn nhu yếu phẩm trầm trọng.

"Cháu biết không, hồi đó cái đói nó không đáng sợ bằng cái 'khát' rau xanh. Anh em ăn lương khô và mắm kem mãi, môi ai cũng nứt nẻ, nhiệt miệng trắng xóa cả vòm họng. Một buổi chiều, sau trận pháo bầy của địch, bác cùng cậu đồng đội tên là Hoan tranh thủ lúc ngớt tiếng bom, bò ra khỏi hầm để tìm nước suối thì phát hiện ra một vạt rau tàu bay xanh ngắt, mọc chen chúc giữa những hố bom còn khét mùi thuốc súng."

Bác Thành nhớ lại, hai anh em mừng như bắt được vàng, vội vã hái đầy hai chiếc mũ cối rau tàu bay mang về hầm. Bác Hoan lúc đó còn tếu táo: "Thành ơi, tối nay anh em mình liên hoan to, có 'sơn hào hải vị' giữa lòng Quảng Trị rồi!".

Bác kể tiếp với nụ cười hiền hậu:

"Bọn bác bắc bếp Hoàng Cầm lên, chỉ có một nồi nước lã với nhúm muối hầm, nhưng khi thả nắm rau tàu bay vào, mùi thơm nồng nồng, ngai ngái đặc trưng của nó bốc lên làm cả hầm như tỉnh người. Đang lúc chuẩn bị chia canh vào ca sắt, một quả pháo bất ngờ nổ ngay gần cửa hầm. Đất đá, bụi mù tung tóe bay cả vào nồi canh.

Cậu Hoan nhanh tay ôm chặt lấy cái nồi để bảo vệ chén canh quý giá. Khi khói tản đi, nhìn mặt mũi ai nấy đều lấm lem đất cát, bác định đổ nồi canh đi vì sợ bẩn. Nhưng Hoan nó cản lại, nó vừa phủi đất trên đầu vừa cười: 'Đừng đổ! Đất Quảng Trị mình cả đấy, cho thêm chút khoáng chất, ăn vào cho thép người, càng có sức mà đánh giặc!'. Thế là cả tiểu đội mỗi người một hớp canh lẫn cả cát, vừa ăn vừa cười sặc sụa. Tiếng cười lúc đó át cả tiếng máy bay gầm rú trên đầu."

Kết thúc câu chuyện, bác Thành nắm tay mình bảo rằng, chính cái chất "tếu" của lính, cái lạc quan trong cảnh ngặt nghèo ấy đã giúp các bác đi qua những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc đời.