Bát cháo dốt rừng của Mế H’Nhiên
Trong Chiến dịch Tây Bắc năm 1953, tuyến đường tiếp tế qua các bản làng vùng cao luôn chìm trong cái lạnh xé da và những trận mưa rừng dai dẳng. Đội thanh niên xung phong và bộ đội hành quân qua bản bị kiệt sức nghiêm trọng bởi những cơn sốt rét rừng hành hạ, trong khi lương thực mang theo đã hoàn toàn cạn kiệt.
Biết tin các chiến sĩ đang tản mát trú quân trong hang đá ven bản, Mế H’Nhiên — một người mẹ tộc người H'Mông — đã không quản ngại đêm tối và mưa gió, một mình mang gùi băng rừng tìm hái từng nhành lá thuốc Nam. Trở về bếp lửa sàn, Mế gom góp những hạt gạo dốt ít ỏi còn sót lại đáy hũ — phần lương thực trữ khô cuối cùng của gia đình — đem nấu thành một nồi cháo nóng nghi ngút khói.
Mế bưng từng bát cháo thơm phức vị thuốc rừng đến tận tay từng người lính đang run rẩy vì sốt. Ánh mắt hiền từ của Mế rưng rưng, bàn tay gầy gò nắm chặt lấy tay chiến sĩ trẻ dặn dò: "Các con là con của mế, phải ăn cho khỏe để đánh đuổi cái bụng xấu của địch, lấy lại bản mường."
Bát cháo dốt rừng đơn sơ nơi đại ngàn là biểu tượng xúc động cho tình quân dân thắm thiết như ruột thịt. Tình yêu thương, sự che chở của nhân dân chính là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất, tiếp thêm sức mạnh cho các chiến sĩ vượt qua muôn vàn gian khổ để đi đến ngày chiến thắng.


