Bát Cháo Giữa Đêm Trường Sơn
Giữa những ngày mưa bom, đói rét và thiếu thốn trên tuyến đường Trường Sơn, một bát cháo nóng được nấu từ những phần lương thực ít ỏi đã trở thành biểu tượng của tình đồng đội và nghĩa đồng bào, để lại ký ức không thể nào quên đối với những người lính thời hoa lửa.
Ông Đặng Quốc Khánh kể rằng vào cuối năm 1972, đơn vị của ông đóng quân tạm thời trong một khu rừng thuộc phía tây Quảng Trị. Những trận mưa kéo dài khiến đường trơn trượt, việc tiếp tế gặp nhiều khó khăn. Lương thực trong đơn vị ngày một cạn, mỗi người chỉ còn vài nắm gạo để cầm cự.
Trong tiểu đội có chiến sĩ Phan Văn Lợi, quê ở Quảng Nam, là người ít nói nhưng luôn quan tâm đến đồng đội. Anh thường nhường phần rau rừng mình kiếm được cho những người bị sốt rét hoặc sức khỏe yếu.
Một đêm mưa lạnh, cả đơn vị vừa hoàn thành nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa thì phát hiện chiến sĩ trẻ Nguyễn Xuân Hùng lên cơn sốt nặng. Cậu lính mới mới nhập ngũ chưa đầy một năm, người run lên vì rét và kiệt sức sau nhiều ngày hành quân.
Không chần chừ, Phan Văn Lợi lấy phần gạo ít ỏi còn lại của mình, gom thêm ít rau tàu bay và vài lát củ mài khô rồi lặng lẽ nhóm bếp. Hơn một giờ sau, anh mang đến cho Hùng một bát cháo nóng nghi ngút khói.
Hùng cảm động nói:
– Anh Lợi ăn đi, em còn chịu được.
Lợi mỉm cười:
– Còn trẻ thì phải khỏe để đánh giặc. Anh ăn sau cũng được.
Nhờ bát cháo ấy và sự chăm sóc tận tình của đồng đội, Hùng dần hồi phục. Cậu luôn nói rằng đó là bát cháo ngon nhất trong đời mình.
Ít tháng sau, trong một lần vận chuyển hàng qua trọng điểm bị máy bay địch đánh phá, Phan Văn Lợi đã anh dũng hy sinh khi cùng đồng đội bảo vệ hàng hóa và cứu thương binh.
Ngày hòa bình lập lại, ông Đặng Quốc Khánh và Nguyễn Xuân Hùng tìm về quê Quảng Nam thăm gia đình anh Lợi. Khi nghe kể về bát cháo năm xưa, mẹ anh Lợi lặng người rồi nghẹn ngào nói:
– Nó ở nhà cũng vậy, có gì ngon đều nhường cho em út. Mẹ không ngờ giữa chiến trường, nó vẫn sống như thế…
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, ông Khánh vẫn nhớ rõ hình ảnh người đồng đội ngồi bên bếp lửa giữa đêm Trường Sơn, đôi bàn tay gầy guộc cẩn thận khuấy nồi cháo nhỏ.
Mỗi lần nhắc lại câu chuyện ấy, ông xúc động nói:
“Bom đạn có thể cướp đi sinh mạng con người, nhưng không thể lấy đi tình đồng đội. Chính những điều bình dị như một bát cháo nóng giữa đêm mưa đã tiếp thêm sức mạnh để chúng tôi đi qua những năm tháng khốc liệt nhất.”
