Bát Cháo Giữa Mùa Bom
Trong những năm chiến tranh ác liệt, một bát cháo nóng của người mẹ già ven đường đã tiếp thêm sức lực cho đoàn dân công hỏa tuyến giữa đêm mưa bom. Nhiều năm sau, ký ức ấy vẫn khiến người trong cuộc nghẹn ngào khi nhắc lại.
Năm 1968, ông Phạm Văn Đức mới 18 tuổi, tham gia đội dân công hỏa tuyến vận chuyển lương thực và đạn dược vào chiến trường. Công việc chủ yếu diễn ra ban đêm để tránh máy bay địch.
Đêm ấy, trời mưa rất to. Con đường đất qua vùng đồi Nghệ An trơn trượt đến mức mỗi bước chân như dính chặt xuống bùn. Ai nấy đều đói và mệt sau nhiều giờ gùi hàng liên tục.
Khoảng nửa đêm, cả đội dừng chân bên một căn nhà tranh nhỏ ven đường. Ánh đèn dầu leo lét hắt ra từ khe cửa.
Một bà mẹ già bước ra, trên vai còn khoác chiếc áo nâu sờn cũ. Nhìn đoàn dân công ướt sũng vì mưa, bà không nói nhiều, chỉ lặng lẽ nhóm bếp.
Một lúc sau, bà bưng ra nồi cháo loãng nấu với khoai lang và ít rau rừng. Mỗi người được một bát nhỏ nhưng ai cũng ăn rất chậm, như sợ hết mất hơi ấm.
Ông Đức nhớ mãi hình ảnh đôi tay gầy guộc của bà mẹ run run khi múc cháo.
Có người ái ngại nói:
— “Mẹ để phần cho nhà đi ạ.”
Bà chỉ cười hiền:
— “Mấy đứa đi giữ nước, mẹ còn tiếc gì bát cháo.”
Ngoài trời, tiếng máy bay vọng lại từ xa. Cả đội vội đứng dậy tiếp tục lên đường. Trước lúc đi, bà mẹ dúi vào tay ông Đức một túi khoai nướng còn nóng.
Suốt chặng đường sau đó, ông không ăn ngay mà ôm trong ngực áo để giữ hơi ấm.
Nhiều năm sau ngày hòa bình, ông Đức quay lại con đường cũ thì căn nhà tranh năm xưa không còn nữa. Người dân quanh vùng nói bà mẹ ấy đã mất từ lâu.
Ông đứng rất lâu bên bãi đất trống, nhớ lại đêm mưa bom và nồi cháo nóng năm nào.
Ông bảo rằng trong chiến tranh, có những điều giản dị nhỏ bé thôi… nhưng đủ nuôi con người ta đi qua những tháng năm khốc liệt nhất.
