BÁT CHÈ XANH TRONG LÒ LỬA
Thời điểm tháng 9/1972, lương thực, nước uống tại Thành Cổ cạn kiệt. Nước trở nên quý hơn máu. Bị bao vây tứ phía, bộ đội phải đào sâu xuống lòng đất để tìm nước và tránh bom.
Trong đơn vị của Lê Bá Dương, có một chiến sĩ mang theo một ít lá chè xanh khô từ quê nhà. Đây là một thứ "xa xỉ phẩm" giữa địa ngục.
Một buổi chiều, sau khi thoát khỏi một đợt pháo kích dữ dội, mọi người mệt rã rời. Một đồng chí trong tiểu đội, vốn là người rất lạc quan, bất ngờ đề nghị: "Trước khi vào trận đánh lớn, chúng ta làm một bát chè xanh được không?"
Mọi người nhìn nhau ngạc nhiên. Bom đạn nổ ngay trên đầu, lấy đâu ra lửa để đun? Lấy đâu ra nước sạch để nấu?
Chiến sĩ ấy kiên quyết. Anh em dùng chiếc bi đông (bình đựng nước) thủng, vá víu lại, rồi dùng nước mưa đọng trong hố bom (nước lã) để đun. Lửa phải được nhóm cực kỳ cẩn thận, chỉ đủ nhỏ để không bị khói bay lên, lộ vị trí.
Trong căn hầm chật hẹp, giữa tiếng đạn réo, họ đã nấu được một bi đông chè xanh.
Khi chè được rót ra chiếc bát sứt mẻ duy nhất, màu xanh và hương thơm dịu nhẹ của chè đã lan tỏa khắp hầm. Hương vị quê nhà, hương vị bình yên đột nhiên xuất hiện giữa khói lửa.
Tiểu đội trưởng nghiêm nghị nói: "Đây là bát chè cảm tử. Uống xong, chúng ta phải giữ trọn lời thề. Phải sống để còn được uống chè xanh ở quê nhà!"
Mỗi người lính nhấp một ngụm nhỏ, đôi mắt họ không còn vẻ mệt mỏi hay sợ hãi, mà thay vào đó là nụ cười thanh thản, lạc quan đến lạ lùng. Họ uống không phải để giải khát, mà để giữ vững tinh thần, để chứng minh rằng, bom đạn không thể lấy đi được niềm tin vào cuộc sống bình dị, đẹp đẽ.
Lê Bá Dương sau này hồi tưởng: “Bát chè xanh ấy, tôi chưa bao giờ quên. Nó không chỉ là nước uống, mà là niềm tin. Giữa sự sống và cái chết, chúng tôi vẫn còn đủ lãng mạn, đủ lạc quan để thưởng thức một bát chè.”
Ngay sau khi uống bát chè, tiểu đội phải lao vào trận đánh ác liệt. Nhiều người lính uống bát chè xanh hôm đó đã vĩnh viễn nằm lại Thành Cổ.
Lê Bá Dương may mắn sống sót. Sau này, khi trở lại chiến trường xưa, ông đã viết nên bài thơ bất hủ về Sông Thạch Hãn:
Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Mai sau dù có về đâu đó
Cũng nhớ cho ta mảnh đất này.
Bài thơ và tinh thần của nó chính là sự tiếp nối của tinh thần "bát chè xanh" năm xưa: lòng dũng cảm (Lửa) hòa quyện với sự lãng mạn, thanh thản (Hoa) của người chiến sĩ.
Câu chuyện "Bát chè xanh trong lò lửa" là một minh chứng hùng hồn cho sự lạc quan, tinh thần yêu đời và lý tưởng cao đẹp của thế hệ thanh niên Việt Nam. Nó cho thấy, dù đứng trước cái chết, họ vẫn giữ được sự bình dị, thanh cao và tinh thần chiến thắng ngay trong tâm hồn.
