BÁT CƠM BẺ ĐÔI BÊN CỬA KHẨU NẬM CẮN (1969 - 1971)

Giai đoạn 1969 – 1971, chiến trường Cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng (Lào) diễn ra vô cùng khốc liệt. Đế quốc Mỹ tung lực lượng lớn cùng máy bay đánh phá dữ dội nhằm chiếm đóng các vị trí chiến lược của bạn Lào. Mường Xén trở thành tuyến đầu tiếp tế: hàng nghìn tấn lương thực, đạn dược và các đơn vị Quân tình nguyện Việt Nam đều phải băng qua Nậm Cắn để sang sát cánh cùng Quân giải phóng Pathet Lào.

Mùa mưa năm 1970, tuyến đường từ Mường Xén sang Nỏng Hét bị sạt lở nghiêm trọng do bom đạn và lũ rừng. Đoàn xe chở gạo tiếp tế và thương binh từ chiến trường Xiêng Khoảng trở về bị mắc kẹt ngay khu vực biên giới. Lương khô cạn kiệt, thuốc men cạn dần trong thời tiết giá lạnh của vùng cao Kỳ Sơn.

Trước tình thế nguy cấp, nhân dân Mường Xén (Việt Nam) và nhân dân các bản lân cận của huyện Nỏng Hét (Lào) đã chủ động bắt tay nhau mở một "chiến dịch lòng dân".

• Đồng bào Mường Xén: Dù cuộc sống thời chiến còn muôn vàn gùi sắn, củ khoai, nhưng dân bản Thái, H'Mông, Khơ Mú đã tự nguyện gom góp từng gùi gạo, từng ống muối để tiếp tế cho bộ đội và thương binh hai nước.

Trong những ngày mưa bom bão đạn ấy, hình ảnh những bộ đội Quân tình nguyện Việt Nam và chiến sĩ Pathet Lào chia nhau từng nếp xôi, cùng san lấp mặt đường dưới làn mưa tầm tã đã trở thành biểu tượng xúc động về tình anh em. Bát cơm bẻ đôi, củ sắn lùi chia nửa giữa quân và dân hai nước bên dòng suối biên giới đã giúp hàng trăm thương binh qua khỏi nguy cấp và giữ vững mạch máu giao thông ra tiền tuyến.

Tình đoàn kết Việt - Lào tại Mường Xén không chỉ được viết bằng lý tưởng, mà được đúc kết từ những hạt gạo, giọt mồ hôi và cả máu của quân dân hai nước. Sự kiện bên cửa khẩu Nậm Cắn năm xưa là minh chứng sống động cho lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Việt - Lào hai nước chúng ta / Tình sâu hơn nước Hồng Hà, Cửu Long".