Bát Cơm Cháy Và Bài Học Của Người Cảnh Vệ

Trong đợt di chuyển lực lượng tránh các đợt càn quét của địch ở ATK Bắc Kạn, đoàn công tác của Bác phải dựng lán tạm trong rừng sâu. Mọi sinh hoạt đều diễn ra trong điều kiện vô cùng khắt khe: không được để lộ khói ban ngày, không được để lộ ánh lửa ban đêm để đảm bảo bí mật tuyệt đối.

Hôm đó, đồng chí Long Văn Nhất được phân công phụ phối hợp cùng bộ phận nuôi quân nấu bữa tối cho Bác và đoàn. Vì phải đun bếp hoàng tiến (bếp dầm âm dưới đất để giấu khói) trong điều kiện củi ướt, lại lo lắng canh chừng ca gác sắp tới, đồng chí Nhất thao tác vội vàng khiến nồi cơm bị khê và cháy đen một mảng lớn ở đáy.

Đến giờ ăn, nhìn nồi cơm ngả màu xám và bốc mùi khét nhẹ, đồng chí Nhất vô cùng lo lắng và ân hận. Trong điều kiện chiến khu, mỗi hạt gạo đều đánh đổi bằng mồ hôi, thậm chí máu của đồng bào gùi lên núi. Ông vội vàng xới phần cơm trắng phía trên dọn lên cho Bác, còn phần cơm cháy khê định đem giấu đi để tự ăn một mình.

Khi Bác ngồi vào bàn ăn, nhìn thấy bát cơm của đồng chí Nhất cùng các anh em có nhiều vệt đen cơm cháy, Bác dừng tay lại rồi hỏi:

"Chú Nhất này, nồi cơm hôm nay có vẻ 'đặc biệt' nhỉ? Sao chú lại xới phần cơm ngon cho Bác còn các chú lại ăn cơm cháy?"

Đồng chí Nhất cúi đầu, bối rối nhận lỗi:

"Thưa Bác, tại cháu vội vàng không chú ý lửa nên làm cơm bị khê cháy ạ. Cháu xin lỗi Bác và xin nhận trách nhiệm ạ!"

Bác Hồ mỉm cười nhẹ nhàng, Bác đưa bát cơm của mình ra và bảo đồng chí Nhất xới cho Bác một ít cơm cháy vào bát. Bác gắp một miếng cơm cháy ăn thử rồi thong thả nói:

"Cơm cháy này vẫn ăn được, không sao cả. Nhưng chú Nhất này, Bác đặt tên chú là 'Nhất' – là phải làm việc gì cũng phải hết lòng, chu đáo từ việc nhỏ 'nhất'."

Bác nhìn người chiến sĩ trẻ với ánh mắt đầy tin tưởng và tiếp tục dặn dò:

"Làm công tác bảo vệ Bác, từ việc canh gác, kiểm tra đường đi cho đến nấu một bữa cơm, nếu mình vội vàng một chút thôi là có thể dẫn đến sơ suất lớn. Mỗi hạt gạo thời chiến là do dân chắt chiu gửi cho ta, mình cẩn thận từng chút một chính là quý trọng công sức của nhân dân đấy!"

Bài học về sự cẩn trọng từ "bát cơm cháy" ấy đã theo đồng chí Long Văn Nhất suốt những năm tháng làm nhiệm vụ bảo vệ Trung ương.

Ý nghĩa: Qua ký ức của đồng chí Long Văn Nhất, Bác Hồ hiện lên không chỉ là một vị Lãnh tụ bao dung, sẵn sàng chia sẻ gian khổ cùng đồng chí, mà còn là người thầy luôn tận dụng từng sự việc nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày để rèn luyện tinh thần trách nhiệm, tính cẩn trọng cho người chiến sĩ cách mạng giữa thời hoa lửa.