Bát cơm của mẹ

Một đơn vị bộ đội hành quân qua vùng trung du Phú Thọ vào mùa đói năm 1968.

Cả làng chỉ còn khoai sắn cầm hơi.

Đến chiều, một chiến sĩ trẻ ngất xỉu bên vệ đường vì sốt rét và đói lả. Một bà mẹ tóc bạc chống gậy bước ra từ căn nhà tranh.

Bà bảo:
— Các con vào đây.

Trong nồi chỉ còn đúng một bát cơm trắng nhỏ.

Anh tiểu đội trưởng ái ngại:
— Mẹ để dành mà ăn.

Bà lắc đầu:
— Các con còn phải đi đánh giặc.

Bà bưng bát cơm đến cho người lính trẻ đang mê man. Anh tỉnh dậy, nhìn bát cơm mà nước mắt cứ chảy xuống.

Mấy chục năm sau, người lính ấy trở lại tìm bà mẹ năm xưa.

Căn nhà cũ không còn nữa. Người dân trong làng nói:
— Mẹ mất lâu rồi. Nhưng trước lúc mất vẫn thường nhắc: “Không biết thằng bộ đội năm ấy còn sống không…”

Người lính đứng rất lâu trước nền nhà cũ, rồi lặng lẽ cúi đầu.