Bát Cơm Đáy Nồi Và Mệnh Lệnh "Bám Sát Thực Tiễn"

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, để có được những thông tin chính xác tuyệt đối từ các hướng tiến công chủ yếu (như các đồi phía Đông A1, C1), Đại tướng Võ Nguyên Giáp thường xuyên cử các cán bộ đặc phái viên có năng lực và bản lĩnh bám sát các đại đoàn, trung đoàn ngoài mặt trận để trực tiếp nắm tình hình, kiểm tra việc chấp hành mệnh lệnh và hỗ trợ giải quyết những vướng mắc phát sinh.

Đồng chí Phạm Kiệt là một trong những cán bộ đặc phái viên thường xuyên được giao nhiệm vụ này.

Một ngày cuối tháng 4 năm 1954, sau nhiều ngày đêm lội bùn, bám sát các hầm hào ngập nước của Trung đoàn chủ lực ở khu vực sát cứ điểm địch, đồng chí Phạm Kiệt quay về hầm Sở Chỉ huy Mường Phăng để báo cáo trực tiếp với Đại tướng.

Lúc đó đã là xế chiều, người đồng chí đặc phặt viên gầy rộc, quần áo dính đầy bùn đất, râu mọc dài và giọng nói khàn đặc vì hít phải khói bom đạn.

Thấy đồng chí Phạm Kiệt bước vào, Đại tướng Võ Nguyên Giáp lập tức đứng dậy, bước ra tận cửa hầm, ôm chầm lấy ông rồi tự tay phủi sạch những vệt đất bùn trên vai áo.

Đại tướng nhìn gương mặt hốc hác của Phạm Kiệt, giọng nghẹn ngào xúc động:

"Anh Kiệt đấy à! Tôi chờ báo cáo của anh suốt từ hôm qua đến giờ. Nhìn anh thế này là tôi biết anh đã lội xuống tận chiến hào cùng anh em rồi... Khổ thân anh, đi một chuyến tuyến đầu về mà người gầy sọp đi thế này!"

Đại tướng quay sang gọi chiến sĩ thông vụ mang đến một nắm cơm vắt còn sót lại và chút muối vừng, tự tay đưa cho đồng chí Phạm Kiệt và ân cần nói:

"Cả ngày hôm nay ở ngoài trận địa chắc anh chưa được hột cơm nào vào bụng đúng không? Nào, ngồi xuống ăn ngay miếng cơm nóng cho lại sức rồi hãy báo cáo tình hình với tôi."

Giữa khung cảnh chiến trường khốc liệt, bát cơm vắt đơn sơ đượm tình đồng chí ấy đã làm đồng chí Phạm Kiệt rơm rớm nước mắt. Ăn vội miếng cơm, ông bắt đầu báo cáo tỉ mỉ từng chi tiết về tinh thần chiến đấu của bộ đội ta, những khó khăn về hỏa lực khi đánh vào hầm ngầm kiên cố của địch, cũng như đề xuất cụ thể về cách bố trí lại pháo binh để hỗ trợ bộ binh.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp vừa nghe, vừa chăm chú ghi chép vào sổ tay. Khi nghe đến đoạn các chiến sĩ ta dẫu đói rét, hầm ngập nước vẫn kiên cường bám trụ theo đúng phương châm "Đánh chắc, tiến chắc", ánh mắt Đại tướng sáng lên vẻ tự hào.

Trước khi cho đồng chí Phạm Kiệt lui về nghỉ ngơi, Đại tướng dặn dò một câu đúc kết triết lý chỉ đạo của mình:

*"Làm đặc phái viên hay làm tướng lĩnh, cái gốc quý nhất là phải bám sát thực tiễn chiến trường, phải sống và hiểu thấu những gian khổ của người lính.

Có đi sát mặt trận mới thấy hết sức mạnh vĩ đại của bộ đội ta, và cũng nhờ đó mọi quyết định của Bộ Tổng Tư lệnh mới không bao giờ xa rời thực tế!"*