BÁT CƠM ĐỂ DÀNH
BÁT CƠM ĐỂ DÀNH
Trước ngày nhập ngũ, Nam ăn cơm rất nhanh.
Mẹ anh thường mắng:
“Ăn từ từ thôi con.”
Nam cười:
“Ở nhà ăn nhanh quen rồi.”
Không ai biết rằng sau này, điều anh nhớ nhất trong những năm tháng chiến tranh lại chính là một bát cơm nóng.
Ngày lên đường, mẹ nấu một nồi cơm thật đầy.
Bà bảo:
“Ăn thêm đi.”
Nam đã no nhưng vẫn ăn.
Mẹ gắp cho anh miếng cá.
“Ăn đi.”
Anh ăn.
Rồi bà lại gắp.
“Ăn nữa.”
Nam cười:
“Mẹ định nuôi con thành béo à?”
Bà quay mặt đi.
“Đi rồi thì có muốn ăn cũng không có mà ăn.”
Câu nói ấy khiến Nam im lặng.
Những ngày đầu, bữa cơm trong đơn vị đơn giản.
Có khi chỉ là cơm với rau.
Có khi phải ăn vội giữa những chặng hành quân.
Nam chẳng phàn nàn.
Nhưng mỗi lần cầm bát cơm, anh lại nhớ mẹ.
Một lần, đơn vị đóng quân gần một ngôi làng nhỏ.
Người dân mang đến ít gạo giúp bộ đội.
Một bà cụ nhìn Nam rồi hỏi:
“Cháu quê đâu?”
Nam nói tên làng.
Bà cụ gật đầu.
“Xa lắm.”
Tối hôm ấy, bà nấu một nồi cơm nhỏ rồi mang ra.
Nam ngồi trước bát cơm, bất giác nhớ mẹ.
Anh ăn rất chậm.
Bà cụ hỏi:
“Sao không ăn?”
Nam cười:
“Cháu đang nhớ nhà.”
Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, Nam trở về.
Mẹ anh đã không còn.
Người hàng xóm kể rằng những năm anh đi, bà vẫn giữ thói quen mỗi bữa cơm đặt thêm một chiếc bát bên cạnh.
“Bà bảo biết đâu hôm nay thằng Nam về.”
Nam nghe xong không nói được gì.
Tối hôm ấy, anh ngồi trước mâm cơm.
Theo thói quen, mẹ anh đã mất nhưng người chị dâu vẫn đặt thêm một chiếc bát.
Nam nhìn chiếc bát rất lâu.
Anh hiểu rằng có những người cả đời chỉ mong một bữa cơm có đủ mặt những người mình thương.
Và có những bữa cơm, dù đã qua hàng chục năm, vẫn còn một chỗ trống không ai có thể ngồi vào.
