BÁT CƠM GIỮA ĐẠI NGÀN TRƯỜNG SƠN

Tôi nhập ngũ khi vừa tròn mười chín tuổi.

Ngày ấy, tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng đất nước đang có chiến tranh thì thanh niên phải lên đường. Ba mẹ tiễn tôi ra đầu làng, mẹ cứ đứng nhìn theo mãi. Tôi còn nhớ câu mẹ dặn: “Đi đâu thì đi, cố mà giữ lấy mình, ngày đất nước yên bình thì trở về”.

Nhưng những năm tháng trên tuyến lửa không giống những gì tôi từng hình dung.

Đơn vị của tôi làm nhiệm vụ vận tải. Những chiếc xe chở đầy lương thực, thuốc men, vũ khí nối nhau đi trong đêm. Đường Trường Sơn khi ấy nhiều đoạn chỉ là con đường đất nhỏ nằm giữa núi rừng. Có những hôm mưa xuống, bánh xe lún sâu trong bùn. Cả đơn vị phải xuống xe, người cuốc đất, người chặt cây, người lấy đá lót đường.

Rồi bom đạn.

Mỗi lần máy bay địch xuất hiện, tiếng còi báo động vang lên, chúng tôi lập tức tìm chỗ trú. Bom vừa dứt, mọi người lại chạy ra đường. Có những đoạn đường vừa được san xong đã bị bom đánh tan. Anh em lại tiếp tục sửa.

Tôi nhớ nhất một chuyến xe vào cuối năm.

Xe chở gạo và hàng hóa cho một đơn vị đang ở phía trước. Đường trơn, sương xuống dày đặc. Hai bên là núi cao, vực sâu. Chúng tôi đi từng mét, không ai dám sơ suất.

Đến một đoạn cua, máy bay địch đánh xuống.

Bom nổ làm đất đá từ trên núi đổ xuống. Xe bị rung mạnh, kính phía trước vỡ tung. Chúng tôi vội nhảy xuống tìm chỗ tránh. Sau trận bom, nhìn lại con đường, ai cũng lặng người.

Một đồng chí trong đoàn nói:

“Không thể nằm đây mãi. Anh em phía trước đang chờ hàng”.

Thế là tất cả lại bắt tay vào việc.

Người xúc đất, người dọn đá, người kiểm tra xe. Đến gần trưa, con đường tạm thời được mở lại.

Bữa cơm hôm ấy chỉ có cơm nắm và ít muối vừng.

Chúng tôi ngồi bên vệ đường, chia nhau từng nắm cơm nhỏ. Có người còn đùa:

“Cơm hôm nay ngon hơn cơm nhà!”

Mọi người cười.

Nhưng trong tiếng cười ấy, tôi hiểu rằng mỗi người đều đang nhớ quê.

Tôi nhớ mẹ.

Nhớ căn nhà nhỏ.

Nhớ những buổi chiều ngồi bên bếp lửa nghe cha kể chuyện.

Thế rồi chúng tôi lại lên xe.

Chiếc xe tiếp tục vượt qua những cung đường vừa được sửa. Phía trước vẫn còn bom đạn, nhưng cũng có những người lính đang chờ từng bao gạo, từng thùng hàng.

Chúng tôi hiểu rằng nếu xe không đi, hàng không đến, thì chiến trường sẽ gặp khó khăn.

Vì vậy, chúng tôi cứ đi.

Có những chuyến đi không biết phía trước điều gì đang chờ đợi. Có người đi rồi không trở lại. Có những chiếc xe bị bom đánh trúng, đồng đội hy sinh ngay trên cung đường mà hôm trước chúng tôi còn cùng nhau trò chuyện.

Những mất mát ấy khiến chúng tôi càng thương nhau hơn.

Sau mỗi trận bom, người còn sống lại tìm người bị thương. Ai còn một chút lương khô thì chia cho người khác. Ai có thuốc thì nhường thuốc. Có những lúc chẳng cần nói với nhau câu nào, chỉ một ánh mắt cũng đủ hiểu rằng phải cùng nhau vượt qua.

Nhiều năm đã trôi qua.

Chiến tranh kết thúc. Những con đường Trường Sơn năm nào giờ đã đổi khác. Nhưng mỗi khi nghe tiếng xe chạy trên đường, ký ức cũ lại trở về.

Tôi nhớ những người đồng đội đã nằm lại.

Nhớ những đêm rừng sáng lên bởi pháo sáng.

Nhớ tiếng máy xe giữa đại ngàn.

Và nhớ nhất là những bát cơm giản dị mà chúng tôi đã chia nhau trong những ngày gian khổ.

Ngày ấy chúng tôi nghèo về vật chất, nhưng giàu tình đồng đội và niềm tin.

Chúng tôi tin rằng rồi sẽ có ngày đất nước hòa bình.

Và cuối cùng, ngày ấy đã đến.

Giờ đây, điều tôi mong muốn nhất là thế hệ trẻ hôm nay hiểu rằng cuộc sống hòa bình không tự nhiên mà có. Đằng sau mỗi con đường, mỗi mái nhà, mỗi buổi sáng bình yên là biết bao mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh của những thế hệ đi trước.