BÁT CƠM GIỮA RỪNG BOM ĐẠN

Nhắc đến những năm tháng chiến tranh, bác Nguyễn Danh Thảo, người con của thôn Hồng Thái, xã Hoằng Hóa, vẫn nhớ nhất những bữa cơm giản dị của người lính. Bác kể rằng có những ngày hành quân liên tục, anh em mệt rã rời, đến khi dừng chân thì mỗi người chỉ mong có được một bữa cơm nóng để lấy lại sức. “Ngày ấy cơm chẳng được đầy như bây giờ đâu các cháu ạ. Có hôm chỉ có một ít gạo, thêm chút rau rừng, vậy mà anh em ngồi bên nhau vẫn thấy ngon vô cùng”, bác Thảo nhớ lại. Có một lần, sau nhiều giờ di chuyển, đơn vị dừng chân trong một khu vực an toàn để tranh thủ nấu ăn. Mọi người chia nhau người kiếm củi, người vo gạo, người tìm rau. Đang lúc chuẩn bị bữa ăn thì một đồng đội bị mệt, nằm xuống bên gốc cây. Thấy vậy, bác Thảo liền lấy phần cơm của mình chia cho bạn. Người đồng đội ngần ngại không nhận, bác chỉ cười: “Anh em mình còn có nhau, ăn chung một bữa rồi mai lại cùng đi.” Hai người chia nhau bát cơm nhỏ, vừa ăn vừa kể chuyện quê nhà. Bác bảo rằng chính những lúc thiếu thốn như vậy mới cảm nhận rõ tình đồng đội quý giá đến nhường nào. “Có thể chúng tôi chẳng có gì nhiều để cho nhau, nhưng một nắm cơm, một ngụm nước hay một chiếc áo cũng sẵn sàng chia sẻ”, bác nói. Nghe bác kể, chúng tôi là những đoàn viên thanh niên thôn Hồng Thái cảm nhận được rằng phía sau những bữa cơm đơn sơ ấy là cả một tình cảm lớn lao của những người lính dành cho nhau. Một đoàn viên chia sẻ: “Ngày nay chúng cháu có những bữa ăn đầy đủ, nhiều khi chưa nhận ra giá trị của sự sẻ chia. Qua câu chuyện của bác, chúng cháu hiểu rằng trong gian khó, tình người chính là nguồn động viên giúp con người vượt qua tất cả.” Bác Thảo mỉm cười rồi nói thêm: “Các cháu được sống trong hòa bình là điều đáng quý nhất. Hãy biết yêu thương nhau, biết giúp đỡ nhau, vì đó cũng là cách trân trọng những năm tháng mà thế hệ chúng tôi đã đi qua.” Câu chuyện về bát cơm năm nào tuy giản dị nhưng đã trở thành một ký ức đẹp trong cuộc đời người lính, nhắc thế hệ trẻ hôm nay về tình đồng đội, sự sẻ chia và giá trị của cuộc sống bình yên.:::

Trong những câu chuyện về thời hoa lửa, bác Nguyễn Danh Thảo thường nhắc đến một đêm mà bác nói rằng mình không bao giờ quên. Hôm ấy, đơn vị đang nghỉ sau một ngày dài, mọi người tranh thủ ngủ để lấy sức. Đêm xuống rất nhanh, không gian xung quanh yên tĩnh, chỉ thỉnh thoảng có tiếng động vọng lại từ xa. Bác Thảo kể: “Đang lúc mọi người ngủ thì tôi nghe tiếng gọi rất khẽ. Ban đầu tôi tưởng mình nghe nhầm, nhưng rồi tiếng gọi lại vang lên. Tôi bật dậy tìm xem anh em nào cần giúp.” Bác cùng một vài đồng đội lần theo tiếng gọi và phát hiện một người lính bị đau, không thể tự di chuyển. Mọi người nhanh chóng hỗ trợ đưa người đồng đội về nơi an toàn. Bác kể lại rằng lúc ấy chẳng ai nghĩ đến việc mình có mệt hay không, chỉ biết đồng đội đang cần mình. “Trong chiến tranh, có những lúc chỉ một tiếng gọi thôi cũng khiến tất cả anh em bật dậy. Chúng tôi hiểu rằng mình phải có trách nhiệm với nhau”, bác nói. Điều khiến bác nhớ mãi không chỉ là việc giúp đỡ người đồng đội trong đêm hôm đó mà còn là khoảnh khắc sau khi mọi chuyện ổn định, mọi người ngồi bên nhau không ai nói gì. Ai cũng mệt nhưng trong lòng nhẹ đi vì người đồng đội đã được chăm sóc. Bác Thảo kể với chúng tôi: “Sau này mỗi khi nghe tiếng ai gọi trong đêm, tôi lại nhớ đến những người lính năm ấy.” Đối với đoàn viên thanh niên chúng tôi, câu chuyện của bác khiến một tiếng gọi bình thường trở nên thật đặc biệt. Một bạn đoàn viên nói: “Có lẽ trong hoàn cảnh bình thường, chúng cháu nghe một tiếng gọi rồi có thể nghĩ đó chỉ là chuyện nhỏ. Nhưng trong chiến tranh, tiếng gọi của đồng đội có thể là lời nhắc rằng phía bên kia còn có một người đang cần mình.” Qua lời kể của bác Thảo, chúng tôi càng hiểu rằng tình đồng chí, đồng đội không chỉ thể hiện ở những thời khắc lớn lao mà còn nằm trong từng hành động rất nhỏ. Bác Thảo căn dặn: “Các cháu sống trong thời bình thì không phải đối mặt với bom đạn, nhưng vẫn cần biết quan tâm đến người bên cạnh. Đó là cách giữ gìn tình người.” Câu chuyện về tiếng gọi trong đêm vì thế không chỉ là một kỷ niệm chiến trường mà còn là bài học giản dị về trách nhiệm, sự sẻ chia và nghĩa tình đồng đội mà bác Nguyễn Danh Thảo muốn gửi lại cho thế hệ trẻ quê hương Hồng Thái.:::

Một trong những kỷ niệm khiến bác Nguyễn Danh Thảo nhớ mãi về những năm tháng chiến đấu là câu chuyện về một chiếc áo giữa mùa mưa. Bác kể rằng có một thời gian đơn vị phải di chuyển trong điều kiện thời tiết rất khắc nghiệt. Mưa kéo dài khiến quần áo mọi người luôn trong tình trạng ẩm ướt, đường đi lầy lội, ai cũng thấm mệt. “Ngày ấy có khi cả người ướt sũng mà vẫn phải đi. Chỉ mong có lúc dừng lại được để hong khô quần áo”, bác kể. Trong một lần nghỉ chân, bác phát hiện một đồng đội trẻ đang run vì lạnh. Người lính ấy chỉ có một chiếc áo mỏng, lại bị ướt từ trước. Không suy nghĩ nhiều, bác cởi chiếc áo khoác của mình đưa cho đồng đội và nói: “Chú mặc tạm đi, để anh chịu lạnh một chút cũng được.” Người đồng đội không chịu nhận, nhưng bác nhất quyết đưa. Đêm hôm ấy, hai người ngồi sát bên nhau, vừa hong quần áo vừa kể chuyện quê nhà. Bác Thảo nhớ lại: “Lúc đó tôi cũng lạnh, nhưng nhìn anh em mình lạnh hơn thì không thể làm ngơ.” Câu chuyện nhỏ ấy khiến chúng tôi, những đoàn viên thanh niên thôn Hồng Thái, cảm nhận rất rõ sự chân thành của tình đồng đội trong chiến tranh. Một đoàn viên chia sẻ: “Chiếc áo trong câu chuyện không chỉ để giữ ấm mà còn thể hiện sự quan tâm giữa những người lính. Cháu nghĩ chính những điều như vậy đã giúp các bác có thêm nghị lực để vượt qua gian khổ.” Bác Thảo gật đầu: “Đúng. Chiến tranh thiếu thốn đủ thứ, nhưng nếu biết thương nhau thì cái khó cũng nhẹ đi.” Bác còn kể rằng nhiều năm sau, khi gặp lại người đồng đội ấy, cả hai vẫn nhắc đến chiếc áo cũ năm nào và cùng cười. “Chiếc áo chắc chẳng còn nữa, nhưng câu chuyện thì còn”, bác nói. Với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy nhắc chúng tôi rằng lòng nhân ái không nhất thiết phải bắt đầu từ những việc lớn lao. Đôi khi chỉ là biết nhường người khác một chút, giúp người khác một chút trong lúc khó khăn. Và chính từ những điều bình dị ấy mà tình đồng chí, tình người được vun đắp, trở thành sức mạnh giúp người lính vượt qua những năm tháng gian nan của cuộc đời.:::

Có một câu chuyện rất đẹp mà bác Nguyễn Danh Thảo thường kể mỗi khi nói về nỗi nhớ quê trong những năm tháng xa nhà. Bác bảo rằng ngày ấy, mỗi khi có thời gian nghỉ, những người lính thường kể cho nhau nghe về quê hương. Người quê miền núi kể về những con dốc, người miền biển kể về tiếng sóng, còn bác Thảo lại kể về quê nhà Hoằng Hóa với những con đường làng, cánh đồng và những buổi chiều bình yên. “Xa quê rồi mới thấy từng hình ảnh nhỏ ở quê mình cũng đáng nhớ đến thế”, bác nói. Có một lần, trong lúc nghỉ, một người đồng đội hỏi bác: “Quê anh có gì mà anh nhớ nhất?” Bác suy nghĩ rồi trả lời: “Tôi nhớ nhất con đường làng lúc chiều xuống, nhớ tiếng người gọi nhau về nhà, nhớ những bữa cơm gia đình.” Người đồng đội nghe xong cười: “Thế thì sau này nhất định phải về.” Bác Thảo cũng cười và nói: “Nhất định rồi.” Nhưng sau câu chuyện vui ấy, bác lại trầm xuống khi kể rằng có những người đồng đội đã không có cơ hội trở về quê như lời hẹn. “Chúng tôi từng nói với nhau rất nhiều về ngày hòa bình, nhưng không phải ai cũng được nhìn thấy ngày ấy”, bác kể. Những lời nói ấy khiến không khí buổi trò chuyện lắng lại. Một đoàn viên chúng tôi chia sẻ: “Qua lời kể của bác, chúng cháu mới hiểu rằng quê hương đối với người lính xa nhà không chỉ là một địa danh mà còn là động lực để họ cố gắng vượt qua gian khổ.” Bác Thảo nói: “Đúng vậy. Nghĩ đến quê hương là chúng tôi có thêm sức mạnh. Chỉ mong sao một ngày được trở về đi trên chính con đường mình từng đi.” Sau bao nhiêu năm, bác đã trở về quê hương, nhưng những hình ảnh ngày ấy vẫn nằm nguyên trong ký ức. Câu chuyện của bác giúp chúng tôi hiểu rằng những điều bình dị hôm nay – một con đường làng, một bữa cơm gia đình, tiếng gọi nhau lúc chiều về – chính là những giá trị mà thế hệ trước từng mong mỏi và đánh đổi tuổi trẻ để gìn giữ.:::

Ngày trở về sau những năm tháng chiến đấu là một trong những ký ức sâu đậm nhất trong cuộc đời bác Nguyễn Danh Thảo. Bác kể rằng khi ấy cảm xúc rất khó diễn tả thành lời. Sau một quãng thời gian dài xa gia đình, ngày được trở về quê khiến bác vừa vui vừa hồi hộp. “Tôi nhớ mình đứng rất lâu trước con đường làng. Cảnh vật có nhiều thay đổi nhưng vẫn có những thứ thân quen đến lạ”, bác kể. Khi bác bước vào làng, một người quen nhìn thấy liền nhận ra và gọi lớn tên bác. Chỉ một tiếng gọi ấy thôi cũng khiến bác nghẹn lại. Bác bảo: “Tôi nghe tiếng gọi mà thấy như cả tuổi thơ, cả gia đình và những năm tháng xa quê cùng trở về trong một lúc.” Người thân gặp bác, có người cười, có người khóc. Bác không biết phải nói gì, chỉ đứng im nắm lấy tay mọi người. Sau này nghĩ lại, bác nói rằng điều mình mong mỏi nhất trong những năm tháng chiến đấu không phải là những điều lớn lao mà chỉ là được trở về, được nghe tiếng người thân gọi tên mình. “Có những lúc ở xa, tôi chỉ nghĩ đến ngày được đứng trên đất quê hương”, bác nói. Nghe bác kể, chúng tôi là đoàn viên thanh niên thôn Hồng Thái đều rất xúc động. Một đoàn viên nói: “Cháu nghĩ tiếng gọi tên bác ngày hôm ấy không chỉ là tiếng gọi của người thân mà còn là tiếng gọi của quê hương dành cho một người con trở về.” Bác Thảo mỉm cười: “Các cháu nói cũng đúng. Quê hương lúc nào cũng ở trong lòng người, nhất là những ai từng xa quê lâu năm.” Bây giờ, khi đã có cuộc sống bình yên, bác vẫn thường nhắc thế hệ trẻ phải biết trân trọng những ngày tháng được sống bên gia đình, được học tập và làm việc trên quê hương mình. Câu chuyện ngày trở về của bác Nguyễn Danh Thảo không có những tình tiết quá lớn lao, nhưng lại chứa đựng một điều rất sâu sắc: sau tất cả những gian khổ của chiến tranh, điều người lính mong mỏi nhất vẫn là được trở về trong vòng tay của quê hương và những người thân yêu.:::