BÁT CƠM NGÔ ĐỘN GIỮA MÙA CÀN QUÉT
Trong ký ức của thế hệ trẻ xã Diên Khánh hôm nay, những ngày tháng chống Mỹ gian khổ nhất của quê hương luôn gắn liền với hình ảnh thầm lặng nhưng kiên cường của bà Lê Thị Chút. Mùa khô năm ấy, địch liên tục mở các đợt càn quét quy mô lớn nhằm cô lập lực lượng du kích và cán bộ nằm vùng của ta tại khu vực ven sông Cái. Chúng lập các bót gác dày đặc, kiểm soát chặt chẽ từng gánh hàng, từng bao gạo của người dân đi làm đồng hằng ngày. Ý đồ của kẻ thù vô cùng nham hiểm: chúng muốn dùng cái đói và sự thiếu thốn lương thực để vắt kiệt sức phản kháng của cách mạng. Trước tình thế nguy cấp đó, căn nhà nhỏ lợp lá gieo mình bên rặng tre ven sông của bà Chút đã trở thành một "hậu phương" đặc biệt vững chắc.
Mỗi ngày, khi đi làm rẫy, bà Chút lại khéo léo giấu từng nắm ngô khô, từng hạt muối nhỏ trong đáy đòn gánh thô sơ hay dưới lớp lá chuối che gánh phân bón. Dù bị lực lượng dân vệ hạch hỏi và lục soát gắt gao tại các điểm kiểm soát, bà vẫn giữ thái độ bình thản, chầm chậm đối đáp bằng chất giọng quê chân chất khiến kẻ thù không chút nghi ngờ. Đêm về, khi xóm làng đã chìm vào tĩnh mịch, dưới ánh đèn dầu tù mù hắt qua khe cửa, bà Chút lại miệt mài ngồi giã ngô. Tiếng chày giã ngô nhịp nhàng, thầm lặng kéo dài suốt nhiều đêm liền. Bà tỉ mỉ nấu những nồi cơm độn ngô nóng hổi, gói cẩn thận vào từng lớp lá dong rừng. Khi sương đêm giăng kín mặt sông Cái, bà Chút một mình lội qua những bãi bồi ven sông, đối mặt với nguy hiểm từ các toán biệt kích đêm để chuyển những phần lương thực quý giá đó vào căn cứ cho các chiến sĩ.
Nhìn những dấu chân trần của bà in hằn trên bãi cát bồi ven sông trong đêm tối, đoàn viên thanh niên chúng tôi hôm nay mới thấu hiểu sâu sắc rằng, từng hạt gạo, hạt ngô tiếp tế thời ấy không chỉ đơn thuần là thức ăn, mà là giọt máu, là niềm tin và sự đánh đổi bằng chính mạng sống của người dân Diên Khánh. Bát cơm ngô độn giữa mùa càn quét năm ấy đã giúp lực lượng du kích giữ vững sinh lực, tiếp tục bám trụ chiến đấu và bảo vệ xóm làng.
