BÁT CƠM NGUỘI
Chiến tranh đôi khi được nhớ bằng những trận đánh lớn. Nhưng với những người từng đi qua chiến tranh, ký ức có khi chỉ là một bát cơm, một ngụm nước, một bàn tay kéo mình đứng dậy. Những điều nhỏ bé ấy làm nên tình đồng đội. Và chính tình đồng đội đã giúp họ đứng vững trong những năm tháng khắc nghiệt nhất. ________________________________________
Đêm ấy, đơn vị hành quân đến một vùng rừng xa.
Mọi người mệt rã rời.
Sau nhiều giờ di chuyển, cuối cùng họ cũng được nghỉ. Một nồi cơm nhỏ được nấu vội. Mỗi người chỉ có một phần rất ít.
Nam ngồi cuối hàng.
Khi đến lượt, anh nhận bát cơm rồi nhìn sang người lính trẻ bên cạnh.
Cậu ấy tên Phúc, mới nhập ngũ chưa lâu.
Nam hỏi:
“Ăn đủ không?”
Phúc gật đầu:
“Đủ.”
Nhưng Nam nhìn thấy cậu cứ nhìn phần cơm của người khác.
Anh không nói gì, lặng lẽ lấy một nửa phần của mình bỏ sang bát Phúc.
Phúc giật mình:
“Anh làm gì vậy?”
“Anh ăn không hết.”
“Anh ăn đi.”
“Anh no rồi.”
Phúc nhìn anh.
“Anh nói dối.”
Nam bật cười.
“Thế chú ăn đi.”
Đêm đó, hai người nằm cạnh nhau.
Phúc hỏi:
“Anh có nhớ nhà không?”
“Có.”
“Nhớ nhất cái gì?”
Nam suy nghĩ.
“Bữa cơm.”
“Bữa cơm?”
“Ừ. Mẹ anh hay để phần cá ngon nhất cho anh.”
Phúc cười:
“Mẹ em cũng thế.”
Hai người cùng im lặng.
Trong bóng tối, tiếng côn trùng vang lên.
Nam kể về quê mình. Phúc kể về gia đình.
Họ chỉ mới quen nhau vài tháng nhưng giữa chiến trường, những câu chuyện gia đình khiến người ta nhanh chóng trở thành thân thiết.
Từ hôm ấy, hai người thường đi cạnh nhau.
Khi Nam bị đau chân, Phúc tìm lá thuốc.
Khi Phúc nhớ nhà, Nam lấy thư mẹ mình ra đọc cho nghe.
Một lần, Phúc nhận được thư.
Mẹ cậu viết rằng ở nhà vừa thu hoạch xong vụ lúa.
Cuối thư có một câu:
“Bao giờ con về, mẹ nấu cho con nồi cơm thật ngon.”
Phúc đọc xong, quay mặt đi.
Nam không hỏi.
Anh biết cậu đang khóc.
Những người lính đôi khi không khóc vì sợ.
Họ khóc vì nhớ.
Một thời gian sau, trong một trận chiến, Nam bị thương.
Phúc kéo anh vào nơi an toàn.
Nam thở khó nhọc:
“Đừng lo.”
Phúc vừa băng bó vừa nói:
“Anh phải về.”
Nam cười:
“Ừ.”
“Về ăn cơm.”
Nam nhìn Phúc.
“Ừ. Về ăn cơm.”
Nhưng lời hẹn ấy không thành.
Nam hy sinh.
Phúc trở thành người mang theo câu chuyện về anh.
Nhiều năm sau, khi đã trở về quê, Phúc có một gia đình nhỏ. Mỗi lần ăn cơm, ông vẫn nhớ người đồng đội năm nào.
Có một lần, con trai hỏi:
“Bố hay để riêng một phần thức ăn làm gì?”
Phúc cười:
“Ngày trước bố có một người bạn thích ăn cơm cùng bố.”
“Bạn ấy đâu rồi?”
Phúc im lặng.
“Bạn ấy không về.”
Đứa trẻ không hỏi nữa.
Bữa cơm tiếp tục.
Ngoài sân, gió thổi qua hàng cây.
Phúc nhìn mâm cơm rồi nhớ đến một bát cơm nguội năm nào.
Một bát cơm rất ít.
Một người lính đã chia cho đồng đội phần của mình.
Chiến tranh đôi khi được nhớ bằng những trận đánh lớn.
Nhưng với những người từng đi qua chiến tranh, ký ức có khi chỉ là một bát cơm, một ngụm nước, một bàn tay kéo mình đứng dậy.
Những điều nhỏ bé ấy làm nên tình đồng đội.
Và chính tình đồng đội đã giúp họ đứng vững trong những năm tháng khắc nghiệt nhất.
