Bát cơm sẻ nửa chiến trường

Mỗi bữa cơm, dù chỉ có vài món đơn sơ, ông vẫn giữ thói quen xới thêm một bát cơm đặt giữa mâm.

Các con nhiều lần hỏi:

"Nhà mình có đủ người đâu mà bố xới thêm một bát?"

Ông chỉ mỉm cười:

"Đó là bát cơm của đồng đội."

Rồi ông kể lại câu chuyện đã theo mình suốt hơn nửa thế kỷ.

Những năm chiến tranh, đơn vị của ông hành quân qua những cánh rừng sâu. Lương thực tiếp tế không phải lúc nào cũng kịp đến. Có những ngày, mỗi người chỉ được một nắm cơm nhỏ và chút muối vừng để cầm hơi.

Chiều hôm ấy, sau nhiều giờ hành quân, cả tiểu đội dừng chân dưới một tán cây lớn.

Anh nuôi mang chiếc nồi nhỏ xuống, chia phần cơm cho từng người. Đến lượt mình, ông nhận được một bát cơm chưa đầy.

Ngay lúc đó, một chiến sĩ trẻ vừa trở về sau khi làm nhiệm vụ, khuôn mặt tái nhợt vì mệt và đói.

Không ai bảo ai.

Người xúc một thìa.

Người bẻ nửa chiếc lương khô.

Người đưa phần muối của mình.

Chỉ trong chốc lát, bát cơm của người lính trẻ đã đầy lên bởi những phần ăn được sẻ từ cả tiểu đội.

Anh nghẹn ngào:

"Các anh ăn đi, em chịu được."

Tiểu đội trưởng cười hiền:

"Trong chiến tranh, không ai để đồng đội đói một mình."

Bữa cơm hôm ấy chẳng có thịt cá.

Chỉ có cơm trắng, ít muối và tình đồng đội.

Nhưng với ông Lực, đó là bữa cơm ngon nhất cuộc đời.

Nhiều năm sau, khi đất nước đã hòa bình, những người lính năm xưa gặp lại nhau. Mái tóc ai cũng bạc, bước chân không còn nhanh, nhưng mỗi lần ngồi bên mâm cơm, họ vẫn giữ thói quen gắp thức ăn cho nhau như ngày còn ở chiến trường.

Có người trong số họ đã không thể trở về.

Tên của họ giờ được khắc trên bia đá.

Nhưng trong ký ức của những người còn sống, họ vẫn là những chàng trai trẻ sẵn sàng nhường cho đồng đội miếng cơm cuối cùng.

Ông Lực thường kể câu chuyện ấy cho các cháu nghe.

Ông nói:

"Các con có thể ăn một bữa cơm đầy đủ mỗi ngày vì hôm nay đất nước đã hòa bình. Nhưng hãy nhớ rằng, có một thời, một bát cơm phải chia làm nhiều phần, không phải vì ai cũng no, mà vì không ai muốn đồng đội của mình phải chịu đói."

Lũ trẻ lặng im.

Chúng nhìn bát cơm đặt giữa mâm rồi hiểu vì sao ông nội chưa bao giờ bỏ phí một hạt gạo.

Chiều hôm ấy, ông lại xới thêm một bát cơm nhỏ.

Khói cơm bốc lên nghi ngút.

Ông lặng lẽ đặt đôi đũa bên cạnh, như dành cho những người đồng đội đã mãi mãi ở lại chiến trường.

Bát cơm ấy không còn dành cho người đang ngồi trước mặt.

Mà dành cho ký ức.

Dành cho tình đồng đội từng được vun đắp bằng sự sẻ chia giữa những ngày gian khó.

Và dành cho lời nhắc nhở rằng hòa bình hôm nay không chỉ được đánh đổi bằng máu và nước mắt, mà còn bằng những nghĩa cử bình dị – như một bát cơm được sẻ làm đôi giữa chiến trường, để tất cả cùng có thêm sức mạnh bước tiếp.