"Bất Khuất" Giữa Chuồng Cọp Côn Đảo Và Tượng Đài Khí Tiết Cách Mạng

Nguyễn Đức Thuận gia nhập Đảng Cộng sản từ năm 1937 và từng bị thực dân Pháp bắt đày ra Côn Đảo lần thứ nhất. Sau năm 1954, ông tiếp tục được phân công ở lại miền Nam, giữ chức Phó Bí thư Thường trực Xứ ủy Nam Bộ để lãnh đạo phong trào đấu tranh cách mạng.

​Năm 1956, trong một chuyến công tác bí mật tại Chợ Lớn, ông không may sa vào tay mật vụ chính quyền Ngô Đình Diệm. Biết Nguyễn Đức Thuận là lãnh đạo cấp cao của Xứ ủy, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc cho đến những đòn tra tấn dã man nhất để khuất phục ông. Khi mọi đòn thù đều thất bại, chúng đày ông ra lại Côn Đảo và giam vào hệ thống "Chuồng cọp" — nơi được mệnh danh là địa ngục trần gian.

​Tại "Chuồng cọp", Nguyễn Đức Thuận phải chịu đựng những hình phạt tàn bạo nhất: bị xích xiềng nhiều năm liền trong hầm tối, bị rắc vôi bột và dội nước bẩn từ trên trần xuống, bị bỏ đói bỏ khát và gậy gộc tra tấn dập nát thân thể. Tuy nhiên, trước mọi cực hình, ông vẫn giữ vững ngọn lửa kiên trung, nhất quyết không ly khai Đảng, không khai báo bất kỳ cơ sở cách mạng nào.

​Không chỉ kiên cường chịu đựng, ông còn là linh hồn của các cuộc đấu tranh đòi quyền sống, chống chào cờ địch, tổ chức tuyệt thực và lãnh đạo Đảng bộ bí mật trong nhà tù Côn Đảo. Hình ảnh kiên cường của ông đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho hàng ngàn tù nhân chính trị tại đây.

​Năm 1964, trước sức ép mạnh mẽ của phong trào đấu tranh trong nước và quốc tế, chính quyền Sài Gòn buộc phải trả tự do cho ông. Trở về căn cứ, với thân thể đầy thương tích, ông đã ghi lại toàn bộ những ngày tháng chiến đấu kiên cường trong chốn ngục tối qua cuốn hồi ký nổi tiếng "Bất khuất" — tác phẩm kinh điển truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam về lý tưởng và khí tiết người cộng sản.

​Năm 2008, Liệt sĩ Nguyễn Đức Thuận vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.