Bát Thuốc Mẫu Tử Và Mệnh Lệnh Từ Trái Tim Thầy Thuốc
Kỷ niệm trong Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954, ghi lại sự quan tâm đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đối với công tác cứu chữa thương binh và tinh thần hậu cần y tế giữa lòng chiến trường khốc liệt.
Trong đợt 2 của Chiến dịch Điện Biên Phủ (tháng 4 năm 1954), cuộc chiến gian khổ và ác liệt diễn ra giành giật từng tấc đất trên các ngọn đồi phía Đông (A1, C1, D1). Số lượng thương binh chuyển về tuyến sau tăng đột biến trong điều kiện thời tiết mưa dầm, đường sá lầy lội, hầm hào ngập nước.
Bác sĩ Vũ Văn Cẩn lúc đó là Cục trưởng Cục Quân y, liên tục túc trực tại các trạm phẫu thuật tiền phương để trực tiếp chỉ đạo cứu chữa cho thương bệnh binh.
Một đêm mưa rừng xối xả tại Sở Chỉ huy Mường Phăng, sau khi kết thúc cuộc họp giao ban tác chiến gay go, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã giữ Bác sĩ Vũ Văn Cẩn ở lại. Ánh đèn dầu mờ tỏ chiếu lên gương mặt lo âu, hốc hác vì nhiều đêm thức trắng của Đại tướng.
Đại tướng nắm lấy tay Bác sĩ Cẩn, giọng trầm xuống đầy trăn trở:
"Anh Cẩn này! Ngoài mặt trận, anh em chiến sĩ ta đang chiến đấu vô cùng anh dũng. Nhưng mưa lũ thế này, hầm hào ngập nước, tôi lo nhất là sức khỏe của bộ đội và công tác cứu chữa thương binh.
Một người lính bị thương ngoài chiến hào, nếu không được sơ cứu và cứu chữa kịp thời thì nguy cơ tử vong hoặc tàn phế là rất lớn. Đó không chỉ là tổn thất lực lượng tác chiến, mà còn là nỗi đau vĩnh viễn cho gia đình họ ở hậu phương!"
Bác sĩ Vũ Văn Cẩn báo cáo về những khó khăn thiếu hụt thuốc mê, chất sát trùng và huyết tương, nhưng khẳng định toàn ngành Quân y đang nỗ lực tối đa, tổ chức các đội phẫu thuật lưu động cắm sâu ngay gần chiến hào để mổ cấp cứu cho anh em.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp nghe xong liền gật đầu, tự tay rót một bát nước ấm trao cho Bác sĩ Cẩn và dặn dò với sự tha thiết:
"Tôi giao cho anh một 'mệnh lệnh đặc biệt': Bằng mọi giá, ngành Quân y phải tìm cách giữ vệ sinh hầm hào, phòng chống dịch bệnh và cứu chữa cho bằng được các thương binh.
Cứ cứu sống được thêm một người lính, chữa lành cho thêm một thương binh trở lại mặt trận hay trở về với gia đình, là các anh đã đóng góp một nửa chiến thắng cho chiến dịch này rồi. Thiếu thuốc men hay phương tiện gì, anh cứ báo trực tiếp cho tôi, Bộ Tổng Tư lệnh sẽ ưu tiên giải quyết ngay lập tức!"
Thấm nhuần lời chỉ thị xuất phát từ trái tim nhân hậu của vị Tổng Tư lệnh, Bác sĩ Vũ Văn Cẩn cùng các y bác sĩ quân y đã sáng tạo ra nhiều phương pháp cấp cứu dã chiến, đào hàng ngàn mét hầm quân y khoét sâu vào lòng đất, bảo vệ và cứu chữa an toàn cho hàng vạn thương bệnh binh ngay tại chảo lửa Điện Biên Phủ.
