Bát xôi của người mẹ Lào

Một phần tuyến Trường Sơn đi qua đất nước Lào. Trong những năm làm nhiệm vụ, bộ đội Việt Nam đã nhận được nhiều sự giúp đỡ chân thành của nhân dân nước bạn.

Đơn vị ông từng dừng chân gần một bản nhỏ. Bà con trong bản cuộc sống còn khó khăn nhưng thấy bộ đội Việt Nam đi qua đều sẵn lòng giúp đỡ.

Một buổi chiều, ông cùng đồng đội tên Phúc đi tìm trạm giao liên. Do mưa lớn, con đường quen bị nước chia cắt, hai người phải đi vòng nên đến tối vẫn chưa tới nơi.

Khi qua bản, họ gặp một người mẹ Lào đang đứng trước nhà. Mẹ không nói sõi tiếng Việt, còn hai người lính cũng chỉ biết vài câu tiếng Lào. Hai bên phải vừa nói vừa ra hiệu.

Thấy quần áo bộ đội ướt, mẹ mời lên nhà sàn, đưa cho mỗi người một bát nước ấm. Sau đó, mẹ lấy phần xôi còn lại trong giỏ chia cho hai người.

Phúc xua tay:

– Mẹ ăn đi, chúng con còn lương thực.

Nhưng chiếc túi của hai người đã gần hết. Mẹ nhìn thấy, mỉm cười rồi đặt bát xôi vào tay từng người.

Bữa ăn có xôi, một chút muối và mấy cọng rau. Không có món gì đặc biệt nhưng giữa đêm mưa, đó là bữa ăn ấm áp vô cùng.

Trong nhà có một cậu bé trạc mười tuổi. Cậu tò mò nhìn chiếc mũ của ông rồi chỉ tay hỏi điều gì đó. Người mẹ giải thích, cậu bé chạy đi lấy chiếc mũ đan bằng lá của mình đội thử cho ông.

Chiếc mũ nhỏ quá, chỉ đặt được trên đỉnh đầu, khiến mọi người cùng bật cười. Dù không nói cùng ngôn ngữ, tiếng cười đã giúp mọi người trở nên gần gũi.

Sáng hôm sau, người mẹ nhờ cậu bé dẫn hai người ra con đường đến trạm giao liên. Đi đến ngã rẽ, cậu chỉ tay thật kỹ rồi vẫy chào.

Phúc tháo chiếc khăn đang quàng, tặng lại cậu bé. Cậu ôm chiếc khăn trước ngực, cười rất tươi.

Nhiều năm sau, ông vẫn nhớ căn nhà sàn, bát xôi nóng và chiếc mũ lá nhỏ. Ông nói với các cháu:

– Trong chiến tranh, tình nghĩa giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Lào là điều vô cùng quý giá. Bà con giúp bộ đội không phải vì có nhiều, mà vì sẵn sàng chia phần ít ỏi của mình.

Các cháu thân mến, giữa những con người khác ngôn ngữ và phong tục vẫn có thể hình thành tình bạn bằng sự chân thành. Một bát cơm, một nụ cười và một bàn tay dẫn đường có thể giúp người xa lạ trở thành thân thiết.

Hãy biết tôn trọng văn hóa, phong tục của các dân tộc và đối xử thân thiện với mọi người. Đó cũng là cách chúng ta góp phần gìn giữ hòa bình.