BÀU CÓP – TRẬN ĐÁNH GIỮA LỬA ĐẠN VÀ Ý CHÍ KIÊN CƯỜNG

Sau những ngày đầu kháng chiến, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, vùng đất Chà Là lại chìm trong khói lửa. Địch không chỉ đánh chiếm mà còn ra sức củng cố hệ thống đồn bót, biến các đồn điền cao su như Bình Linh thành cứ điểm quân sự để kiểm soát và đàn áp phong trào cách mạng.

Trong năm 1947, giặc Pháp mở nhiều cuộc càn quét lớn nhỏ, nhằm bình định vùng ven căn cứ Dương Minh Châu. Chúng đưa quân, xe cơ giới, kết hợp với lực lượng phản động, lùng sục khắp các xóm Láng, Phước Hiệp, Bàu Chanh… gây nên cảnh tang thương cho nhân dân. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, tinh thần chiến đấu của lực lượng cách mạng tại Chà Là ngày càng được hun đúc.

Một trong những trận đánh tiêu biểu diễn ra tại Bàu Cóp – nơi địa hình trũng, nhiều cây cối, thuận lợi cho việc bố trí phục kích. Khi một đoàn xe của địch tiến vào khu vực này, Chi đội 11 của ta đã chủ động tổ chức trận địa, chờ thời cơ ra tay.

Đoàn xe vừa lọt vào trận địa, lực lượng ta bất ngờ nổ súng. Tiếng súng vang lên giữa rừng, dồn dập, dữ dội. Địch bị đánh bất ngờ, rơi vào thế bị động, chống trả trong hoảng loạn. Ta xung phong tiêu diệt nhiều tên, phá vỡ đội hình của chúng, buộc chúng phải tìm cách thoát thân trong tình thế hỗn loạn.

Thế nhưng, trận đánh không chỉ dừng lại ở đó. Ngay sau khi bị tổn thất, lực lượng phản động Cao Đài đã nhanh chóng xuất hiện, quay sang tấn công lại lực lượng vũ trang của ta. Tình thế trở nên phức tạp, vừa chống địch Pháp, vừa đối phó với lực lượng tay sai.

Dù vậy, trận phục kích ở Bàu Cóp vẫn là một đòn đánh mạnh, thể hiện rõ tinh thần chủ động chiến đấu của lực lượng cách mạng tại Chà Là. Nó chứng minh rằng dù trong điều kiện thiếu thốn, bị bao vây, nhưng quân và dân nơi đây vẫn biết tận dụng địa hình, mưu trí, linh hoạt để đánh địch.

Sau trận đánh, để trả thù, giặc Pháp đã điên cuồng đàn áp. Chúng đốt nhà, phá xóm, bắt dân vô tội, thậm chí chặt đầu hai người đem về thị xã treo ở Cầu Quan nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân.

Những hành động dã man ấy không làm người dân Chà Là khuất phục, mà càng làm dấy lên lòng căm thù giặc sâu sắc hơn. Người dân càng gắn bó với cách mạng, sẵn sàng che chở, nuôi giấu cán bộ, tiếp tế cho lực lượng kháng chiến.

Sau trận Bàu Cóp, tình hình càng trở nên khốc liệt. Địch liên tục gom dân, lập khu “chu vi đạo”, càn quét ngày đêm, gây ra cảnh ly tán. Người theo cách mạng phải rút vào chiến khu; người khác bị ép về thị xã hoặc khu kiểm soát của địch.

Nhưng chính trong những năm tháng ấy, một điều không thể bị dập tắt – đó là ý chí của con người Chà Là. Họ có thể mất nhà, mất ruộng, nhưng không mất lòng tin. Họ có thể đói ăn, thiếu mặc, nhưng không từ bỏ cách mạng.

Trận Bàu Cóp vì thế không chỉ là một trận đánh đơn thuần, mà là dấu mốc cho thấy:
ở nơi tưởng chừng bị vùi dập bởi bom đạn và khủng bố, ngọn lửa đấu tranh vẫn âm ỉ cháy, chờ ngày bùng lên mạnh mẽ hơn.