BẦU TRỜI HÀ NỘI – 12 NGÀY ĐÊM LỊCH SỬ

Cuối năm 1972, cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào một thời điểm đặc biệt quan trọng.

Trên chiến trường, cuộc chiến diễn ra quyết liệt.

Ở Hà Nội, người dân đã quen với tiếng còi báo động, những trận bom và những chiếc hầm trú ẩn.

Nhưng những ngày cuối tháng 12 năm ấy, bầu trời Thủ đô chuẩn bị bước vào một cuộc chiến chưa từng có.

Mỹ quyết định sử dụng lực lượng máy bay chiến lược B-52 tiến hành cuộc tập kích đường không quy mô lớn vào miền Bắc.

B-52 là loại máy bay ném bom chiến lược có khả năng mang khối lượng bom rất lớn và hoạt động ở độ cao cao.

Mỹ kỳ vọng sức mạnh của B-52 sẽ tạo ra một cuộc tập kích đủ lớn để gây sức ép quyết định.

Nhưng phía Việt Nam đã có sự chuẩn bị.

Từ trước đó, Quân chủng Phòng không – Không quân đã nghiên cứu cách đánh B-52.

Các lực lượng ra-đa, tên lửa phòng không, pháo cao xạ và không quân được tổ chức thành một thế trận phòng không nhiều tầng.

Các phương án tác chiến được nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện trước khi chiến dịch diễn ra.

Và rồi đêm 18/12/1972 đến.

Khoảng 19 giờ, các đơn vị ra-đa phát hiện những dấu hiệu của B-52.

Toàn bộ lực lượng phòng không bước vào trạng thái chiến đấu cao nhất.

Còi báo động vang lên ở Hà Nội.

Người dân nhanh chóng xuống hầm.

Các trận địa tên lửa vào vị trí.

Các kíp ra-đa căng mắt theo dõi màn hình.

Trên bầu trời, những tốp máy bay Mỹ bắt đầu tiến vào.

Khoảng 19 giờ 40 phút, B-52 bắt đầu đánh phá Hà Nội và các khu vực phụ cận.

Những tiếng bom đầu tiên vang lên.

Đất rung chuyển.

Bầu trời đỏ rực.

Các khu vực sân bay, nhà ga, kho tàng và nhiều mục tiêu khác bị đánh phá.

Nhưng dưới mặt đất, các trận địa phòng không vẫn hoạt động.

Ra-đa phát hiện mục tiêu.

Sở chỉ huy truyền lệnh.

Các kíp chiến đấu đưa tên lửa vào trạng thái sẵn sàng.

Rồi những quả đạn tên lửa lao lên bầu trời.

Cuộc chiến giữa tên lửa và B-52 bắt đầu.

Trong đêm đầu tiên, lực lượng phòng không Việt Nam đã bắn rơi 3 máy bay B-52.

Đó là một chiến công có ý nghĩa rất lớn.

Bởi ngay trong trận đầu tiên, “pháo đài bay” B-52 đã bị đánh trúng.

Nó chứng minh rằng B-52 không phải là mục tiêu bất khả xâm phạm.

Nhưng chiến thắng không đến dễ dàng.

Những đêm tiếp theo, máy bay Mỹ tiếp tục đánh phá.

B-52 bay thành từng tốp.

Máy bay chiến thuật bay xen kẽ.

Các thiết bị gây nhiễu được sử dụng để làm khó hệ thống ra-đa.

Máy bay Mỹ tìm cách đánh phá các trận địa phòng không.

Các sân bay cũng bị tập kích nhằm hạn chế khả năng hoạt động của không quân Việt Nam.

Nhưng các lực lượng phòng không vẫn chiến đấu.

Mỗi trận đánh là một cuộc đấu trí.

Người lính ra-đa phải phát hiện mục tiêu giữa một bầu trời đầy nhiễu.

Người sĩ quan điều khiển phải xác định thời điểm phóng đạn.

Kíp chiến đấu phải bình tĩnh trong điều kiện bom đạn liên tục.

Các chiến sĩ pháo cao xạ bảo vệ trận địa.

Các đơn vị công binh sửa chữa đường băng.

Các lực lượng hậu cần tiếp đạn, bảo đảm chiến đấu.

Và phía sau họ là người dân Thủ đô.

Trong những ngày ấy, Hà Nội vừa chiến đấu vừa duy trì cuộc sống.

Công nhân ở các nhà máy tiếp tục sản xuất.

Dân quân tự vệ tham gia bảo vệ mục tiêu.

Nhân viên y tế cứu chữa người bị thương.

Người dân giúp nhau trong những khu phố bị bom đánh phá.

Hà Nội trở thành một thế trận phòng không của toàn dân.

Trong 12 ngày đêm, nhiều khu vực của Hà Nội phải chịu sự tàn phá khủng khiếp.

Phố Khâm Thiên, Bệnh viện Bạch Mai, ga Yên Viên, khu tập thể An Dương và nhiều địa điểm khác bị bom đánh phá.

Nhiều người dân thiệt mạng và bị thương.

Những hình ảnh về Hà Nội trong tháng 12 năm 1972 trở thành ký ức đau thương của chiến tranh.

Nhưng giữa những ngày tháng ấy vẫn có những câu chuyện về lòng dũng cảm.

Có người lính không rời trận địa.

Có người công nhân vẫn bám nhà máy.

Có người dân vẫn cứu người giữa những ngôi nhà đổ nát.

Có những người mẹ đưa con xuống hầm rồi lại chạy lên giúp hàng xóm.

Và trên bầu trời, những phi công Việt Nam vẫn cất cánh.

Một trong những người đó là Phạm Tuân.

Trong chiến dịch, ông cùng các phi công MiG-21 thực hiện nhiệm vụ đánh chặn máy bay Mỹ.

Đêm 27/12/1972, Phạm Tuân được giao nhiệm vụ cất cánh chiến đấu.

Trong điều kiện ban đêm, ông tiếp cận đội hình máy bay địch.

Cuộc chiến diễn ra trong thời gian rất ngắn.

Phạm Tuân đã phóng tên lửa và bắn rơi một máy bay B-52.

Chiến công ấy trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu của lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam trong 12 ngày đêm.

Trên mặt đất, những trận đánh vẫn tiếp tục.

Đêm này qua đêm khác.

Ngày 28/12, các lực lượng phòng không tiếp tục đánh trả.

Đến đêm 29/12, những trận đánh cuối cùng diễn ra.

Sau 12 ngày đêm, Mỹ chịu tổn thất lớn về máy bay.

Theo các nguồn tư liệu chính thống, quân và dân ta đã bắn rơi 81 máy bay Mỹ, trong đó có 34 chiếc B-52; riêng lực lượng bảo vệ Hà Nội bắn rơi 30 máy bay, trong đó có 23 chiếc B-52.

Đến ngày 30/12/1972, Mỹ tuyên bố chấm dứt cuộc tập kích đường không và ngừng ném bom miền Bắc.

12 ngày đêm đã kết thúc.

Hà Nội bị tổn thất nặng nề.

Nhiều khu phố bị phá hủy.

Nhiều người đã hy sinh.

Nhưng bầu trời Thủ đô vẫn được giữ vững.

Chiến thắng ấy có tác động quan trọng đến cục diện đàm phán.

Sau chiến dịch, Mỹ trở lại bàn đàm phán Paris và tiến tới việc ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam ngày 27/1/1973.

Nhìn lại 12 ngày đêm, người ta thường gọi đó là “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”.

Tên gọi ấy thể hiện ý nghĩa đặc biệt của chiến thắng.

Nếu Điện Biên Phủ năm 1954 là cuộc quyết chiến trên mặt đất, thì cuối năm 1972, Hà Nội đã trải qua một cuộc quyết chiến trên bầu trời.

Nhưng phía sau chiến thắng không chỉ là những trận đánh của tên lửa và máy bay.

Đó là sức mạnh của cả một thành phố.

Của người lính.

Của công nhân.

Của dân quân tự vệ.

Của những người làm công tác cứu thương.

Và của hàng triệu người dân miền Bắc.