Bảy chiến công và sự bình thản

Có lần, sau một chuyến bay trở về, sân bay nhộn nhịp hẳn lên.

Những người thợ máy chạy ra đón máy bay. Đồng đội hỏi nhau về tình hình trên không. Người trực ban ghi chép lại diễn biến chuyến bay.

Tên Nguyễn Văn Bảy được nhắc đến nhiều.

Một đồng đội nói:

“Lại thêm một chiến công nữa rồi!”

Ông chỉ cười.

“Có gì đâu.”

Tôi từng nghe một cựu chiến sĩ kể rằng, với những người trực tiếp chiến đấu, điều khiến họ quan tâm nhất sau khi trở về không phải là con số chiến công.

Họ thường hỏi:

“Anh em về đủ chưa?”

“Máy bay có vấn đề gì không?”

“Có ai bị thương không?”

Nguyễn Văn Bảy cũng vậy.

Sau mỗi chuyến bay, ông thường trở về với vẻ bình thản đến mức người ngoài khó hình dung rằng ít phút trước đó ông vừa trải qua một trận không chiến căng thẳng.

Có người hỏi:

“Anh không hồi hộp à?”

Ông đáp:

“Trên trời phải bình tĩnh. Xuống đất rồi mới tính.”

Câu nói nghe nhẹ nhàng, nhưng tôi nghĩ đó chính là bản lĩnh của người phi công.

Trong buồng lái, không được hoảng loạn.

Khi có tình huống bất ngờ, phải quan sát.

Khi đồng đội gặp khó khăn, phải phối hợp.

Khi trận đánh kết thúc, phải đưa máy bay trở về.

Còn chuyện chiến công, để đơn vị và lịch sử ghi nhận.

Bảy chiến công không làm ông thay đổi cách sống.

Ông vẫn nói chuyện giản dị với người thợ máy.

Vẫn ngồi ăn cùng anh em.

Vẫn quan tâm đến những người vừa cùng mình bay.

Có hôm, một đồng đội trêu:

“Anh lập công nhiều thế mà cứ như không có chuyện gì.”

Nguyễn Văn Bảy cười:

“Chuyện của người lính là hoàn thành nhiệm vụ.”

Tôi rất thích câu nói ấy.

Bởi nó cho thấy cách một người lính nhìn về chiến công.

Không coi chiến công là lý do để tự hào quá mức.

Mà coi đó là trách nhiệm đã hoàn thành.

Tôi được một cựu đồng đội kể rằng Nguyễn Văn Bảy cũng thường nhắc đến những người đứng phía sau mỗi chuyến bay.

Ông hiểu rằng một chiếc máy bay không thể tự mình cất cánh.

Có người chuẩn bị máy móc.

Có người kiểm tra động cơ.

Có người dẫn đường.

Có người trực điện đài.

Có những đồng đội cùng bay bên cạnh.

Vì vậy, khi người khác nói về “bảy chiến công”, ông lại nghĩ đến cả tập thể.

Một buổi chiều, sau khi nghe thông báo biểu dương, một người hỏi:

“Anh có vui không?”

Ông đáp:

“Vui chứ.”

“Thế sao không thấy anh nói gì?”

Ông cười:

“Vui thì trong lòng biết là được.”

Đó có lẽ là hình ảnh mà tôi nhớ nhất.

Một người đã lập nhiều chiến công nhưng không để chiến công làm mình xa cách đồng đội.

Một người từng đối mặt với hiểm nguy trên bầu trời nhưng khi trở về vẫn bình dị như trước.

Nhiều năm sau, khi tìm lại những câu chuyện về thế hệ phi công ấy, tôi nhận ra rằng chiến công có thể làm nên tên tuổi của một người, nhưng sự bình thản và khiêm nhường mới cho thấy phẩm chất của người lính.

Bảy chiến công là những dấu mốc đáng nhớ.

Nhưng phía sau những con số ấy là những ngày huấn luyện, những chuyến bay, những người đồng đội và biết bao lần trở về từ bầu trời.

Và có lẽ vì hiểu điều đó nên Nguyễn Văn Bảy không bao giờ xem mình là người đặc biệt.

Ông chỉ lặng lẽ làm công việc của một người lính: