BẢY ĐEN – NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG HUYỀN THOẠI GÓP PHẦN LÀM NÊN CHIẾN THẮNG ẤP BẮC

Đặng Minh Nhuận sinh năm 1932 tại tỉnh Vĩnh Long trong một gia đình làm nghề công thương. Trong quá trình hoạt động cách mạng, ông còn sử dụng nhiều bí danh khác như Đoàn Triết Minh, Nguyễn Bảy, nhưng cái tên Bảy Đen đã gắn liền với cuộc đời chiến đấu và được đồng đội, nhân dân Nam Bộ nhắc nhớ nhiều nhất.

Lớn lên trong bối cảnh đất nước chìm trong chiến tranh và ách đô hộ, Đặng Minh Nhuận sớm tham gia phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1948, dưới sự dìu dắt của người chú ruột, ông gia nhập lực lượng cách mạng khi mới 16 tuổi.

Chỉ một năm sau, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, trở thành một trong những đảng viên trẻ tuổi của phong trào kháng chiến Nam Bộ thời bấy giờ.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Đặng Minh Nhuận tập kết ra miền Bắc. Tại đây, ông được đào tạo bài bản về quân sự tại Trường Sĩ quan Lục quân, sau đó công tác trong lực lượng bảo vệ biên giới khu vực Việt Nam – Trung Quốc.

Những năm tháng học tập và rèn luyện tại miền Bắc đã giúp ông tích lũy nhiều kinh nghiệm quân sự quan trọng, chuẩn bị cho chặng đường chiến đấu mới ở miền Nam.

Năm 1962, trước yêu cầu của chiến trường, Đặng Minh Nhuận trở lại miền Nam chiến đấu. Khi đó, ông mang quân hàm Trung úy và được giao giữ chức Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 261 chủ lực Quân khu 8.

Đây là giai đoạn cuộc chiến tranh ở miền Nam bước vào thời kỳ ngày càng ác liệt. Chính quyền Sài Gòn với sự hậu thuẫn của Mỹ liên tục triển khai các cuộc hành quân quy mô lớn nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng và mở rộng hệ thống “ấp chiến lược”.

Trong bối cảnh ấy, tháng 1/1963, Đặng Minh Nhuận cùng đơn vị tham gia trận Ấp Bắc tại tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc Tiền Giang), dưới sự chỉ huy chung của đồng chí Võ Văn Điều (Hai Hoàng).

Đây là trận đánh có sự tham gia của lực lượng đối phương với ưu thế vượt trội về quân số, hỏa lực và phương tiện chiến tranh hiện đại, bao gồm trực thăng vận, xe bọc thép và sự hỗ trợ trực tiếp của các cố vấn quân sự Mỹ.

Tuy nhiên, bằng sự chủ động, linh hoạt trong chiến thuật và tinh thần chiến đấu kiên cường, lực lượng Quân Giải phóng đã đập tan cuộc hành quân quy mô lớn của đối phương.

Chiến thắng Ấp Bắc không chỉ gây tiếng vang lớn trên chiến trường miền Nam mà còn có tác động mạnh mẽ đến dư luận quốc tế. Trận đánh đã chứng minh rằng lực lượng cách mạng hoàn toàn có khả năng đánh bại những đơn vị được trang bị hiện đại hơn nhiều lần.

Nhiều nhà nghiên cứu quân sự đánh giá đây là một trong những chiến thắng mang tính bước ngoặt trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Nhận xét về những người chỉ huy làm nên chiến thắng Ấp Bắc, Thiếu tướng Trần Minh Phú từng khẳng định:

"Yếu tố cốt lõi của chiến thắng Ấp Bắc là ở tài năng người chỉ huy."

Trong những người chỉ huy ấy, Bảy Đen được đồng đội nhớ đến như một cán bộ quân sự gan dạ, quyết đoán và luôn có mặt ở những vị trí khó khăn nhất trên chiến trường.

Tuy nhiên, cuộc đời chiến đấu của ông lại khép lại khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ngày 30/8/1963, trong trận tấn công đồn Thạnh Nhựt thuộc huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang, Đặng Minh Nhuận bị thương nặng trong lúc trực tiếp chỉ huy đơn vị chiến đấu.

Dù được đồng đội hết sức cứu chữa, ông đã anh dũng hy sinh khi mới 31 tuổi.

Sự ra đi của người chỉ huy trẻ tuổi để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội và nhân dân địa phương.

Sau khi ông hy sinh, cuốn nhật ký cá nhân được đồng đội gìn giữ cẩn thận như một kỷ vật thiêng liêng, lưu lại những suy nghĩ, tình cảm và lý tưởng sống của người chiến sĩ đã dành trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Để ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và chỉ huy, ngày 20/12/1994, Đảng và Nhà nước truy tặng Đặng Minh Nhuận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hiện nay, phần mộ của ông được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Tiền Giang, nơi nhiều đồng đội và người dân vẫn thường xuyên đến dâng hương tưởng niệm.

Hơn sáu thập kỷ đã trôi qua kể từ trận Ấp Bắc lịch sử, nhưng tên tuổi Bảy Đen vẫn được nhắc đến như biểu tượng của lớp cán bộ chỉ huy trẻ trưởng thành trong khói lửa chiến tranh.

Ông là hiện thân của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết chiến quyết thắng của người lính cách mạng Việt Nam.

Và mỗi khi nhắc đến chiến thắng Ấp Bắc, người ta vẫn nhớ đến người Đại đội trưởng năm ấy – người đã góp phần viết nên một trong những trang sử hào hùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Minh Triết (tổng hợp)