Bảy lần vượt ngục – Một đời kiên trung của người Anh hùng Trần Văn Chuông

Hơn 200 trận chiến đấu, 7 lần bị địch bắt và vượt ngục, tiêu diệt hàng trăm tên địch – cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Văn Chuông là câu chuyện đầy xúc động về lòng dũng cảm, sự mưu trí và ý chí bất khuất của một người chiến sĩ cách mạng. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Chuông sinh năm 1929, quê ở xã Cát Lại, huyện Bình Lục, tỉnh Nam Hà (nay là xã Bình Lục, tỉnh Ninh Bình). Xuất thân trong một gia đình bình thường, ông từng 8 lần xung phong nhập ngũ nhưng đều không được tuyển chọn vì người nhỏ, sức yếu. Không vì thế mà từ bỏ mong muốn được góp sức cho cách mạng, ông tích cực tham gia các đoàn thể thanh niên, hoạt động du kích và luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao tại địa phương. Đến tháng 11-1948, ông chính thức được đứng trong hàng ngũ bộ đội. Từ đây, người chiến sĩ nhỏ bé ấy liên tục xung phong nhận những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm. Qua hơn 200 trận chiến đấu, ông trưởng thành từ một chiến sĩ lên cán bộ chỉ huy cấp đại đội. Ở bất cứ cương vị nào, Trần Văn Chuông cũng thể hiện sự bình tĩnh, quyết đoán và mưu trí trước hiểm nguy, đồng thời hết lòng thương yêu đồng đội. Ông nhiều lần cõng thương binh vượt qua bom đạn về phía sau an toàn; có lần trong tình thế vô cùng nguy hiểm, ông vẫn tìm cách cứu thoát 4 đồng đội và 20 thanh niên địa phương trước khi bản thân bị địch bắt. Không chỉ gan dạ, ông còn nổi tiếng với nhiều sáng kiến trong chiến đấu, đặc biệt là cách sử dụng mìn để tiêu diệt địch. Trong hơn 200 trận đánh, ông đã tiêu diệt 392 tên địch, bắt sống 19 tên và phá hủy 79 xe quân sự.

Điều đặc biệt làm nên tên tuổi Trần Văn Chuông là 7 lần rơi vào tay quân thù nhưng cả 7 lần đều tìm cách trở về với đồng đội. Quân Pháp từng dùng đủ những thủ đoạn tàn bạo để buộc ông khai báo: dùng dùi nung đỏ đâm vào người, tra điện, treo ngược lên cây, ngâm trong bể nước giữa mùa đông, thậm chí hất ông từ trên xe xuống đất khi xe đang chạy nhanh. Thế nhưng trước những cực hình ấy, ông vẫn giữ vững bí mật của tổ chức, tuyệt đối không khuất phục. Sau mỗi lần vượt ngục thành công, ông lại trở về đơn vị và tiếp tục chiến đấu. Đầu năm 1949, ông từng một mình luồn sâu, bí mật đặt mìn tại khu vực bốt Bương trên đê Át Lợi, nay thuộc Hà Đông, Hà Nội, phá hủy một xe Jeep và tiêu diệt 5 sĩ quan tham mưu của bộ chỉ huy địch, góp phần làm thất bại cuộc càn quét vào Hà Đông. Ông cũng là người đầu tiên đề xuất cải tiến kỹ thuật ngụy trang mìn bằng cách dùng sơn phủ bên ngoài, bọc thêm mo cau và giấy tẩm nhựa sung để thiết bị dò mìn của địch khó phát hiện. Không dừng lại ở đó, ông còn dùng các mảnh bom, đạn, gang thép vụn rải trên đường nhằm gây nhiễu, khiến quân địch mất nhiều thời gian dò tìm và rơi vào trạng thái hoang mang. Sáng kiến này sau đó được phổ biến và áp dụng rộng rãi trong chiến đấu.

Đến tháng 10-1949, Trần Văn Chuông chỉ huy đơn vị bí mật vượt qua hơn 7km đồng lầy, luồn qua hai bốt địch rồi bất ngờ đột nhập thành phố Nam Định. Ông trực tiếp trèo lên mái nhà, tiến vào nơi ở của tên chánh mật thám, tiêu diệt tên đầu sỏ, thu giữ nhiều tài liệu quan trọng rồi cùng đơn vị rút lui an toàn. Năm 1950, trong trận tiến công vị trí Quyển Sơn (Kim Bảng) – trận đánh công đồn đầu tiên của bộ đội địa phương tỉnh Hà Nam – ông lại xung phong đi đầu, dùng vũ khí thô sơ tiêu diệt 4 tên địch, phá vọng gác và mở cửa đột phá cho đơn vị. Khi địch ném lựu đạn, ông nhanh trí bắt lấy rồi ném trả lại. Dù bị thương nặng, Trần Văn Chuông vẫn nén đau tiếp tục chiến đấu, tiêu diệt thêm 8 tên địch, góp phần cùng đơn vị đánh tan vị trí Quyển Sơn do gần một đại đội địch chiếm giữ. Trong trận chống càn tại Đồng Phú, Chính Lý (Lý Nhân) tháng 6-1952, ông bình tĩnh chỉ huy tiểu đội chiến đấu, kìm chân lực lượng địch gồm 5 tiểu đoàn có máy bay và pháo binh yểm trợ, tạo điều kiện cho nhân dân sơ tán an toàn và hỗ trợ bộ đội chủ lực cơ động đánh địch từ phía sau.

Tháng 2-1954, trong một trận phục kích trên sông Hồng, đoạn Yên Lệnh, Trần Văn Chuông chỉ huy đơn vị bắn cháy một tàu chiến của địch. Sau đó, ông tiếp tục dẫn đầu lực lượng xung phong lên bờ đê, chiếm vị trí thuận lợi để đánh trả hỏa lực dữ dội từ những tàu chiến còn lại. Giữa trận chiến ác liệt, ông không may trúng đạn và anh dũng hy sinh. Khi ấy, ông đang là Đại đội phó Đại đội Công binh, còn gọi là Đội giao thông chiến, thuộc Tỉnh đội Hà Nam. Sự ra đi của người chiến sĩ từng trải qua hơn 200 trận đánh và 7 lần vượt ngục đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội và quê hương. Với những chiến công xuất sắc, liệt sĩ Trần Văn Chuông được Đảng, Nhà nước tặng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất, 28 lần được quân khu, khu ủy và tỉnh biểu dương, khen thưởng; được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng danh hiệu “Cán bộ gương mẫu” và được bầu là Chiến sĩ thi đua số một của toàn liên khu. Đặc biệt, ngày 31-8-1955, đồng chí được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, tên của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Văn Chuông được đặt cho tuyến đường tại phường Phù Vân và xã Bình Mỹ, tỉnh Ninh Bình. Trên tuyến đường tỉnh 971, đoạn qua xã Bình Lục, tỉnh Ninh Bình, phần mộ của ông được xây dựng khang trang, trang nghiêm để tưởng nhớ người con ưu tú của quê hương. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng câu chuyện về người chiến sĩ nhỏ bé năm nào vẫn còn nguyên giá trị. Bảy lần bị bắt nhưng không một lần khuất phục, hơn 200 trận chiến đấu nhưng chưa từng lùi bước trước hiểm nguy, Trần Văn Chuông đã dành trọn tuổi trẻ và cả cuộc đời cho Tổ quốc. Tấm gương của ông nhắc nhở thế hệ hôm nay về lòng trung thành, tinh thần dũng cảm và ý chí kiên cường – những phẩm chất đã làm nên vẻ đẹp bất tử của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam.