BẢY NGÀY ĐÊM GIỮ THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ

Ông kể:

"Mùa hè năm 1972, tôi mới ngoài đôi mươi. Khi ấy chúng tôi nhận lệnh vào giữ Thành cổ Quảng Trị. Không ai nghĩ rằng mình sẽ phải sống trong một trận chiến khốc liệt đến vậy."

Quảng Trị khi ấy là chiến trường nóng bỏng nhất cả nước. Sau cuộc tiến công giải phóng thị xã Quảng Trị, quân ta phải đối mặt với các cuộc phản kích dữ dội của đối phương. Thành cổ trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt nhất.

Ngày đầu tiên bước vào trận địa, những người lính trẻ vẫn mang trong mình niềm tin chiến thắng. Họ đào hầm, xây công sự giữa những bức tường đổ nát. Thành cổ vốn là một công trình cổ kính hàng trăm năm tuổi nhưng lúc ấy chỉ còn là những đống gạch vụn.

Bom đạn trút xuống ngày đêm.

Có những ngày, hàng trăm lượt máy bay thay nhau ném bom. Pháo từ bờ Nam sông Thạch Hãn bắn sang không ngớt. Mặt đất rung chuyển liên tục như động đất.

Ông Dương nhớ lại:

"Chúng tôi có cảm giác cả bầu trời đang sập xuống đầu mình. Có những hố bom vừa đào xong đã bị bom khác lấp lại."

Ban ngày chiến đấu. Ban đêm lại đào bới tìm đồng đội bị vùi lấp.

Trong đơn vị ông có một chiến sĩ quê Nghệ An tên Hùng. Hùng mới nhập ngũ chưa đầy một năm. Cậu thường khoe với đồng đội bức ảnh người mẹ già luôn mang trong túi áo.

Một chiều tháng Bảy, trong lúc đơn vị đang chiến đấu chống đợt tấn công dữ dội, một quả pháo rơi ngay cạnh vị trí của Hùng.

Khi khói bụi tan đi, đồng đội chỉ còn tìm thấy chiếc bi đông méo mó và bức ảnh người mẹ nhuốm màu đất đỏ.

Hùng mãi mãi nằm lại tuổi đôi mươi.

Không ai có thời gian để khóc.

Bởi ngay sau đó, đợt pháo kích mới lại bắt đầu.

Những ngày tiếp theo càng khốc liệt hơn. Lương thực thiếu thốn. Nước uống cạn dần. Nhiều chiến sĩ phải hứng nước mưa trong mũ cối để uống.

Đêm xuống, các đơn vị tiếp viện vượt sông Thạch Hãn vào Thành cổ.

Dòng sông chỉ rộng vài trăm mét nhưng trở thành ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Pháo sáng rực trời.

Đạn pháo liên tục quét xuống mặt nước.

Nhiều chiếc thuyền chưa sang được bờ đã chìm trong biển lửa.

Ông Dương nghẹn ngào kể:

"Có những người vừa bắt tay tôi tối hôm trước, sáng hôm sau đã không còn nữa."

Một trong những ký ức ám ảnh nhất là đêm đơn vị nhận lệnh giữ một góc thành đang bị đối phương đánh chiếm.

Chỉ còn vài chục người.

Đạn dược gần cạn.

Mỗi người chỉ còn vài băng đạn và vài quả lựu đạn.

Người chỉ huy đứng giữa hầm nói:

• Dù chỉ còn một người cũng phải giữ bằng được vị trí này.

Không ai trả lời.

Nhưng tất cả đều hiểu.

Họ siết chặt khẩu súng trong tay.

Suốt đêm ấy, từng đợt tấn công liên tiếp diễn ra.

Đến rạng sáng, vị trí vẫn được giữ vững.

Nhưng hơn một nửa đồng đội đã hy sinh.

Những người còn sống tiếp tục chiến đấu.

Không ai biết ngày mai sẽ ra sao.

Điều duy nhất họ nghĩ đến là không để đối phương chiếm được Thành cổ.

Sau nhiều ngày đêm chiến đấu, Thành cổ gần như bị san phẳng hoàn toàn.

Một nhà báo nước ngoài từng nhận xét rằng đây là một trong những nơi có mật độ bom đạn lớn nhất thế giới lúc bấy giờ.

Từng mét vuông đất đều thấm máu người lính.

Từng viên gạch đều ghi dấu sự hy sinh.

Nhiều đồng đội của ông Dương mãi mãi nằm lại mà không tìm thấy hài cốt.

Sau chiến tranh, mỗi lần trở về Quảng Trị, ông thường đứng bên sông Thạch Hãn, thả những đóa hoa xuống dòng nước.

Ông viết những câu thơ nổi tiếng:

"Đò lên Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi hai mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm."

Những câu thơ ấy không chỉ là lời tri ân đồng đội mà còn là tiếng lòng của cả một thế hệ.

Ngày nay, Thành cổ Quảng Trị đã trở thành một địa chỉ đỏ của cả nước. Những hàng cây xanh đã phủ bóng trên mảnh đất từng bị bom đạn cày xới. Tiếng chuông tưởng niệm vang lên mỗi ngày như nhắc nhở các thế hệ hôm nay về một thời hoa lửa không thể nào quên.

Bảy ngày đêm, hay đúng hơn là tám mươi mốt ngày đêm giữ Thành cổ Quảng Trị, đã trở thành bản hùng ca bất tử của lòng yêu nước. Nơi ấy, hàng nghìn người lính đã gửi lại tuổi xuân để đổi lấy hòa bình cho đất nước.

Và mỗi khi nhắc đến Thành cổ Quảng Trị, người ta không chỉ nhớ về một trận chiến, mà còn nhớ về những chàng trai tuổi đôi mươi đã hóa thành bất tử giữa mùa hè đỏ lửa năm 1972.