BẢY THÁNG ĐI GIỮA NHỮNG XÓM ẤP

Tháng 1 năm 1960, khi phong trào cách mạng ở Bến Tre chuyển sang một thời kỳ sôi động, Tạ Thị Kiều được giao nhiệm vụ xây dựng phong trào và tổ chức cơ sở. Bà không nhận một khẩu pháo hay một đội quân đông người. Công việc trước mắt là đi vào những xóm ấp, gặp gỡ từng người, tìm ra những người có thể cùng tham gia hoạt động và giữ được sự tin tưởng trong hoàn cảnh đối phương tăng cường kiểm soát.

Gần bảy tháng ròng, bà kiên trì vận động nhân dân và tổ chức nhiều cuộc đấu tranh chính trị. Theo Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, trong quá trình ấy bà xây dựng được ba tổ nòng cốt, vận động mười ba gia đình binh sĩ, thuyết phục bốn binh lính đối phương trở về với nhân dân và tổ chức thêm hai người giúp cơ sở cách mạng hoạt động. Những con số này không phải kết quả của một buổi họp; chúng là dấu tích của nhiều cuộc tiếp xúc, thuyết phục và duy trì liên lạc.

Mỗi gia đình có hoàn cảnh riêng. Người có thân nhân đang ở trong lực lượng đối phương không dễ đưa ra quyết định, bởi họ có thể chịu sức ép từ nhiều phía. Việc vận động không thể chỉ dựa vào một lời kêu gọi chung. Người làm công tác quần chúng phải hiểu nỗi lo của người đối diện, biết điều gì có thể nói và điều gì cần giữ kín để tránh gây nguy hiểm cho họ.

Tháng 1/1960 cũng là thời điểm phong trào Đồng khởi nổ ra mạnh mẽ tại Bến Tre, với sự kiện ngày 17/1 ở Định Thủy, Mỏ Cày. Những cuộc nổi dậy mở ra không gian hoạt động mới, nhưng đồng thời khiến đối phương tăng cường củng cố hệ thống kiểm soát. Vì thế, xây dựng cơ sở không chỉ nhằm tập hợp người ủng hộ mà còn để giữ cho phong trào không bị tan rã khi gặp những đợt đàn áp.

Trong những lần tiếp xúc với dân, Tạ Thị Kiều phải làm việc bằng uy tín cá nhân và bằng những việc cụ thể. Một tổ nòng cốt chỉ có thể tồn tại khi các thành viên tin nhau. Một gia đình binh sĩ chỉ có thể tham gia hỗ trợ khi cảm thấy sự lựa chọn của mình được tôn trọng và bảo vệ. Công việc ấy ít có tiếng súng, nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn qua từng ngày.

Về sau, người ta nhớ Mười Lý qua trận lấy bốt không tốn đạn. Nhưng để có thể tổ chức một trận đánh dựa vào cơ sở bên trong, bà phải trải qua thời gian dài xây dựng quan hệ với con người. Bảy tháng năm 1960 là một chặng như thế: người cán bộ trẻ đi giữa xóm ấp, từng bước biến những mối liên hệ riêng lẻ thành một lực lượng có thể phối hợp.