BẪY TRÔNG – NỖI KHIẾP SỢ CỦA QUÂN ĐỊCH

Mùa mưa năm ấy, khu căn cứ nằm sâu trong những cánh rừng già miền Đông Nam Bộ. Những trận càn quét của địch diễn ra liên tiếp. Máy bay quần thảo trên bầu trời, pháo từ các cứ điểm bắn vào rừng như muốn xới tung cả mặt đất. Bộ đội và du kích địa phương phải dựa vào địa hình, vào sự giúp đỡ của nhân dân để giữ vững vùng giải phóng. Ở xã Tân Phú, nơi có những rặng tre xanh bao quanh xóm làng, đội du kích chỉ vỏn vẹn mười ba người. Vũ khí chẳng có gì ngoài vài khẩu súng trường cũ, mấy quả lựu đạn tự tạo và những chiếc dao găm đã mòn cán. Người chỉ huy đội là anh Nguyễn Văn Lâm, mới ngoài ba mươi tuổi nhưng đã trải qua nhiều năm chiến đấu. Một chiều cuối tháng bảy, khi nhận được tin địch chuẩn bị mở cuộc hành quân lớn vào khu vực, anh Lâm triệu tập cuộc họp khẩn dưới căn hầm bí mật sau vườn nhà ông Ba Hậu. Ánh đèn dầu leo lét soi gương mặt sạm nắng của từng người. Anh Lâm trải tấm bản đồ lên chiếc bàn gỗ. Theo tin trinh sát, sáng kia địch sẽ tiến theo ba hướng. Nếu chúng vượt qua cánh rừng tràm này, căn cứ của ta sẽ bị uy hiếp. Chị Sáu Hồng, nữ du kích nổi tiếng gan dạ, hỏi: Vũ khí mình ít quá, đánh sao nổi anh? Anh Lâm trầm ngâm: Không thể đối đầu trực diện. Ta phải tận dụng địa hình. Ông cha ta từng dùng nhiều cách đánh sáng tạo. Bây giờ cũng vậy. Ông Ba Hậu chậm rãi lên tiếng: Hồi kháng chiến chống Pháp, dân làng mình từng làm bẫy trông. Quân địch đi vào là khiếp vía. Mọi người nhìn về phía ông. Ông Ba lấy một cành củi, vạch xuống nền đất: Chặt tre già, vót nhọn như mũi giáo. Chôn xuống hố sâu, ngụy trang bằng lá khô. Chúng đi qua mà không để ý thì sẽ mắc bẫy. Anh Lâm gật đầu: Đúng. Nhưng phải bố trí hợp lý, kết hợp với các chướng ngại khác để làm chậm bước tiến của địch, tạo điều kiện cho bộ đội chủ lực cơ động. Ngay trong đêm, cả làng bắt tay vào công việc. Những bụi tre ven suối được chọn lựa cẩn thận. Tiếng dao rựa chặt tre vang lên khắp nơi nhưng đều diễn ra trong im lặng tuyệt đối. Các cụ già đan phên ngụy trang. Thanh niên đào hố. Phụ nữ mang cơm nắm, nước uống tiếp sức cho mọi người. Cậu Tư Bình mới mười bảy tuổi nhưng nhanh nhẹn và tháo vát. Cậu vừa vót tre vừa hỏi anh Lâm: Anh Ba, sao mình không rút hết vào rừng sâu cho an toàn? Anh Lâm nhìn xa xăm: Nếu ai cũng bỏ làng mà đi thì ruộng vườn, nhà cửa, hầm bí mật đều bị phá. Mình chiến đấu để giữ lấy quê hương. Tư Bình im lặng, đôi tay tiếp tục vót những thanh tre sắc nhọn. Suốt hai ngày hai đêm, hàng chục hố bẫy được hoàn thành dọc theo những lối mòn mà trinh sát dự đoán quân địch sẽ đi qua. Xen giữa là các công sự chiến đấu được ngụy trang kín đáo. Rạng sáng ngày thứ ba, tiếng động cơ xe thiết giáp vọng từ xa. Một chiến sĩ trinh sát chạy về báo tin: Địch tới rồi! Cả đội nhanh chóng vào vị trí. Từ mé rừng, từng tốp lính địch tiến vào. Chúng đi thành hàng, súng lăm lăm trên tay. Phía sau là những chiếc xe bọc thép gầm rú. Viên chỉ huy địch quát lớn: Tiến lên! Không được để chúng thoát! Ban đầu, cuộc hành quân diễn ra thuận lợi. Nhưng khi toán lính đầu tiên bước vào khu vực bẫy, đội hình bắt đầu rối loạn. Một tiếng kêu thất thanh vang lên. Coi chừng! Những người phía sau chưa kịp phản ứng thì đã dẫm phải lớp ngụy trang bằng lá khô. Đội hình buộc phải dừng lại. Tiếng hô hoán, tiếng gọi quân y khiến cả khu rừng náo động. Từ vị trí ẩn nấp, Tư Bình hồi hộp nhìn xuống. Chúng hoảng rồi anh Ba! Anh Lâm ra hiệu im lặng: Chưa phải lúc. Quân địch phải mất khá nhiều thời gian để dò đường tiến tiếp. Chúng đi chậm chạp, liên tục dùng gậy thăm dò từng bước. Đúng lúc ấy, từ bên sườn, một tổ du kích bất ngờ nổ súng rồi nhanh chóng rút lui theo giao thông hào bí mật. Địch bắn trả dữ dội vào khoảng rừng trống. Khói súng mù mịt. Viên chỉ huy tức tối ra lệnh truy kích. Thế nhưng càng tiến sâu, đội hình của chúng càng bị chia cắt bởi địa hình hiểm trở và các chướng ngại do dân làng tạo ra. Đến giữa trưa, trời đổ mưa lớn. Con đường đất đỏ trở nên lầy lội. Xe cơ giới không thể tiếp tục tiến vào rừng sâu. Lợi dụng thời cơ ấy, bộ đội địa phương tổ chức những đòn tập kích ngắn rồi nhanh chóng cơ động sang vị trí khác. Cuộc hành quân của địch rơi vào thế bị động. Tối hôm đó, tại căn cứ trong rừng, anh Lâm nhận được tin bộ đội chủ lực đã an toàn chuyển sang khu vực khác. Anh thở phào nhẹ nhõm. Mục tiêu của mình đạt được rồi. Chị Sáu Hồng cười: Vậy là công sức của bà con không uổng phí. Sáng hôm sau, quân địch mở thêm một đợt càn quét khác. Nhưng sự cảnh giác quá mức khiến tốc độ hành quân của chúng chậm hẳn. Bất kỳ bụi cây nào, khoảng đất trống nào cũng khiến họ nghi ngờ. Một người lính trẻ trong đội hình nói nhỏ với đồng đội: Khu rừng này đáng sợ quá. Sự căng thẳng kéo dài khiến tinh thần binh lính sa sút. Nhiều người luôn phải dò dẫm từng bước giữa cái nóng oi bức và những cơn mưa bất chợt. Trong khi đó, dân làng đã kịp sơ tán người già và trẻ nhỏ đến nơi an toàn. Ông Ba Hậu đứng bên mé rừng nhìn khói lửa bốc lên từ xa. Ông nói với anh Lâm: Chiến tranh tàn khốc thật. Chỉ mong sớm có ngày hòa bình. Anh Lâm gật đầu. Rồi sẽ đến ngày đó, bác ạ. Những ngày tiếp theo, quân địch vẫn tổ chức nhiều cuộc hành quân nhưng không đạt được mục tiêu đề ra. Địa hình phức tạp, sự đoàn kết của nhân dân và lối đánh linh hoạt của lực lượng kháng chiến khiến họ gặp nhiều khó khăn. Tư Bình sau trận đánh đầu tiên đã trưởng thành hơn rất nhiều. Một tối ngồi bên bếp lửa, cậu hỏi chị Sáu: Chị có sợ không? Chị Sáu nhìn ánh lửa bập bùng. Có chứ. Ai mà không sợ chiến tranh. Nhưng nếu mình lùi bước thì quê hương này sẽ ra sao? Tư Bình khẽ gật đầu. Ngoài kia, tiếng côn trùng rả rích hòa cùng tiếng võng đưa kẽo kẹt trong những căn lán đơn sơ. Giữa gian khổ của chiến tranh, tình đồng chí, tình làng nghĩa xóm trở thành nguồn động viên to lớn. Bà con góp từng nắm gạo, từng bó rau cho bộ đội. Những người mẹ thức trắng đêm vá áo cho chiến sĩ. Các em nhỏ làm liên lạc, chuyển thư từ qua những con đường bí mật. Mỗi người một việc nhưng đều chung một mong muốn: bảo vệ quê hương, gìn giữ cuộc sống bình yên. Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, Tư Bình trở về thăm lại khu rừng xưa. Những hố bẫy ngày nào đã được lấp đầy bởi màu xanh của cỏ cây. Con đường đất đỏ năm ấy giờ trở thành tuyến đường rộng rãi nối liền các thôn xóm. Ông Ba Hậu không còn nữa. Chị Sáu đã trở thành cán bộ địa phương, tóc điểm bạc theo năm tháng. Đứng trước bia tưởng niệm các liệt sĩ, Tư Bình lặng người nhớ lại những ngày gian khó. Anh hiểu rằng giá trị lớn nhất không nằm ở những công cụ chiến tranh, mà ở ý chí kiên cường, sự sáng tạo và tinh thần đoàn kết của con người Việt Nam trong hoàn cảnh khắc nghiệt. Chiến tranh đã qua đi, nhưng những câu chuyện về lòng dũng cảm, về sự hy sinh của biết bao người dân bình dị vẫn được nhắc lại như một phần ký ức của dân tộc. Đó là ký ức về những năm tháng cả đất nước đứng lên bảo vệ Tổ quốc. Ký ức về những ngôi làng âm thầm chở che cán bộ. Ký ức về những người mẹ tiễn con ra trận. Và cả ký ức về những người chiến sĩ, những đội du kích nhỏ bé giữa rừng sâu, đã dùng trí tuệ, lòng quả cảm và sự gắn bó với nhân dân để vượt qua thử thách của chiến tranh. Hòa bình hôm nay được xây đắp từ biết bao mất mát của các thế hệ đi trước. Vì thế, càng trân trọng quá khứ bao nhiêu, chúng ta càng có trách nhiệm gìn giữ cuộc sống hòa bình, vun đắp tình đoàn kết và xây dựng đất nước phát triển bấy nhiêu. Những cánh rừng năm xưa giờ đã xanh trở lại. Tiếng súng đã lùi vào dĩ vãng. Chỉ còn những câu chuyện được kể lại bên hiên nhà mỗi chiều, nhắc nhở các thế hệ mai sau về nghị lực của con người Việt Nam trong những năm tháng gian lao của lịch sử. Và trong ký ức của những người từng đi qua cuộc chiến, hình ảnh những lũy tre làng, những con đường mòn giữa rừng sâu, những đêm thức trắng chuẩn bị trận địa vẫn còn nguyên vẹn như mới hôm qua. Đó không chỉ là câu chuyện của một vùng quê hay một đơn vị nhỏ. Đó là câu chuyện về sức mạnh của lòng yêu nước, của niềm tin vào ngày mai hòa bình. Một ngày mai mà biết bao người đã hy sinh để đổi lấy. Để rồi từ trong tro tàn chiến tranh, đất nước lại hồi sinh, tiếp tục bước tới bằng khát vọng hòa bình và phát triển của cả dân tộc Việt Nam.