BCH Đoàn phường Nguyễn Uý (235)
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
Câu chuyện thời hoa lửa Anh Hùng liệt sĩ Võ Thị sáu
I. THÂN THẾ VÀ TUỔI THƠ GIAN KHÓ (1933 - 1946)
* Tên khai sinh: Nguyễn Thị Sáu (thường gọi là Sáu hoặc Cô Sáu).
* Năm sinh – Năm mất: 1933 – 23/1/1952 (Hy sinh năm 19 tuổi).
* Quê quán: Xã Phước Thọ (nay là xã Phước Long Thọ), huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
* Thành phần gia đình: Gia đình nghèo khổ, có truyền thống yêu nước. Cha làm nghề đánh xe ngựa thuê, mẹ bán hàng rong tại chợ Đất Đỏ. Chị là con thứ 5 trong số 6 anh chị em.
* Thời kỳ hoạt động: Gia nhập Đội Công an xung phong Đất Đỏ năm 14 tuổi (1947) với vai trò trinh sát, giao liên và trực tiếp thực hiện nhiều trận tập kích diệt ác trừ gian táo bạo.
Chân dung Anh Hùng liệt sĩ Võ Thị sáu
II. QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG CÁCH MẠNG TÁO BẠO (1947 - 1949)
Năm 1946, khi theo cha tiếp tế cho các anh trai đang hoạt động tại chiến khu Minh Đàm, chị Sáu đã được giác ngộ cách mạng
Gia nhập Công an xung phong: Năm 1947, khi mới 14 tuổi, chị chính thức trở thành trinh sát của Đội Công an xung phong quận Đất Đỏ. Để thuận tiện cho việc cải trang làm nhiệm vụ và khẳng định quyết tâm, chị là người đầu tiên tình nguyện cắt tóc thề.
Trận đánh đầu tiên: Giữa năm 1948, nhận nhiệm vụ phá cuộc mít tinh do Tỉnh trưởng Lê Thành Tường tổ chức tại Đất Đỏ, chị đã hóa trang thành người đi chợ, giấu lựu đạn trong giỏ. Chị áp sát khán đài, ném lựu đạn tiêu diệt và làm bị thương nhiều tên ác ôn, giải tán hoàn toàn buổi mít tinh của địch rồi rút lui an toàn.
Tiêu diệt gián điệp ác ôn: Chị trực tiếp tham gia nhiều trận tập kích, ám sát các phần tử Việt gian cộng tác đắc lực với Pháp như cai tổng Tòng, cả Suốt, cả Đang, góp phần bảo vệ an toàn cho căn cứ cách mạng.
III. BỊ BẮT, TRA TẤN VÀ PHIÊN TÒA ĐẠI HÌNH (1950 - 1951)
Sa vào tay giặc: Vào tháng 2/1950 (phiên chợ Tết Canh Dần), chị Sáu cùng đồng đội nhận nhiệm vụ ném lựu đạn tiêu diệt hai tên ác ôn khét tiếng tại chợ Đất Đỏ. Sau khi ném lựu đạn làm giặc bị thương, chị bị các toán lính Pháp vây ráp và bắt giữ.
Đòn tra tấn dã man: Địch đưa chị qua nhiều nhà giam từ Đất Đỏ, Khám đường Bà Rịa, cho đến Khám Chí Hòa (Sài Gòn). Chúng dùng mọi thủ đoạn tra tấn tàn khốc nhất: đánh đập, tra điện, nhấn nước... nhưng người con gái kiên cường ấy quyết không khai nửa lời, giữ vững bí mật của tổ chức.
Phiên tòa bất hợp pháp: Tháng 4/1951, thực dân Pháp mở Tòa án binh xét xử chị với tội danh làm chết sĩ quan Pháp và tay sai. Tại phiên tòa, chị không cần luật sư bào chữa, hiên ngang tuyên bố trước mặt chánh án và hội đồng bồi thẩm Pháp:
"Yêu nước, chống bọn thực dân xâm lược không phải là tội!"
Cho dù luật sư căn cứ vào luật pháp quốc tế rằng chị chưa đủ tuổi thành niên (chưa tròn 18 tuổi) để hoãn án tử hình, thực dân Pháp vẫn bất chấp luật pháp, tuyên án tử hình chị. Do lo sợ dư luận phản đối, chúng không dám thi hành án tại Sài Gòn mà bí mật chuyển chị ra Côn Đảo để hành quyết.
IV. GIÂY PHÚT RA PHÁP TRƯỜG LINH THIÊNG (23/1/1952)
Đêm ngày 21/1/1952, chị Sáu bị giặc đưa xuống tàu ra Côn Đảo. Tại đây, Đảng ủy nhà tù Côn Đảo đã kịp thời kết nạp chị thành Đảng viên chính thức của Đảng Lao động Việt Nam.
Sáng ngày 23/1/1952: Thực dân Pháp giải chị ra bãi bắn. Đi giữa hai hàng lính súng ống đầy mình, chị Sáu vẫn ung dung, bước đi vững chắc và ngẩng cao đầu cất tiếng hát bài Tiến quân ca và Quốc tế ca. Từ chối rửa tội: Khi tên cha cố (linh mục) bảo: "Để cha rửa tội cho con", chị gạt phắt đi và nói: "Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp giết tôi đây mới là kẻ có tội."Ánh mắt rực lửa: Khi đến bãi bắn, tên đao phủ định dùng băng đen bịt mắt chị, chị lập tức giật phắt chiếc băng vải ra và thét lớn:" Không cần bịt mắt tôi! Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!
Ngã xuống thành huyền thoại: Trước khi loạt đạn nổ súng, chị ngắt một đóa hoa cài lên mái tóc, nhìn thẳng vào họng súng kẻ thù và hô vang: "Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!" Chị hy sinh khi tuổi đời mới tròn 19.
V. NHỮNG HUYỀN THOẠI LINH THIÊNG TẠI NGHĨA TRANG HÀNG DƯƠNG
Sau khi chị ngã xuống, hình tượng của chị đã được "bất tử hóa" thành một vị thần trong tâm thức của người dân Côn Đảo cũng như du khách thập phương.
Huyền thoại về tấm bia mộ: Ngay đêm chị hy sinh, những người tù thợ hồ ở Côn Đảo đã bí mật đúc một tấm bia bằng xi măng ghi rõ tên tuổi của chị. Hôm sau, chúa đảo phát hiện và sai lính đập nát. Nhưng lạ thay, cứ mỗi lần chúng đập phá bia, thì ngay đêm hôm sau, một tấm bia mới giống hệt lại xuất hiện. Kẻ thù hoảng sợ không dám phá nữa.
Cây lêkima chết đi sống lại: Gần mộ chị có một cây lêkima (loại cây gắn liền với tuổi thơ và quê hương chị). Có giai thoại kể rằng cây đã từng khô héo rụng lá, nhưng sau khi đất nước thống nhất, cây lại đâm chồi nảy lộc, ra hoa kết trái xanh tốt như một sự tái sinh kỳ diệu.
Tục viếng mộ đêm: Nghĩa trang Hàng Dương có một phong tục vô cùng đặc biệt: Viếng mộ cô Sáu vào ban đêm (thường từ 22h đêm đến 0h sáng). Người dân tin rằng đây là thời điểm linh thiêng nhất, linh hồn chị Sáu sẽ lắng nghe và phù hộ cho những lời thỉnh cầu thành tâm. Mộ chị luôn ngập tràn hoa tươi (đặc biệt là hoa trắng) và gương lược.
Sự trừng phạt những kẻ xúc phạm: Người dân đảo lưu truyền những câu chuyện về các tên chúa đảo, lính gác ngạo mạn từng xúc phạm đến mộ chị đều gặp phải tai ương quái dị hoặc gia đình lụi bại, khiến ngay cả những kẻ địch tàn bạo nhất sau này cũng phải kiềng dè, kính cẩn gọi chị là "Bà Sáý”
VI. VINH DANH VÀ DI SẢN ĐỂ LẠI
Truy tặng danh hiệu: Ngày 2/8/1993, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho chị Võ Thị Sáu.
Địa danh mang tên chị: Tên của chị được đặt cho hàng ngàn ngôi trường, con đường, tuyến phố trải dài từ Nam ra Bắc.
Nghệ thuật: Hình ảnh người con gái Đất Đỏ kiên cường bất khuất trở thành nguồn cảm hứng vô tận cho văn học nghệ thuật. Trong đó nổi tiếng nhất là ca khúc Biết ơn chị Võ Thị Sáu của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn và bộ phim điện ảnh Người con gái Đất Đỏ.
