BCH Đoàn phường Nguyễn Uý (264)

NHỮNG BÀN TAY KHÔNG SỢ BOM

(Câu chuyện sưu tầm về thời hoa lửa)

Có một câu hỏi mà chúng tôi không dám hỏi thẳng khi ngồi trước người phụ nữ tóc đã bạc trắng ấy: "Chị không sợ sao?" Bởi vì nhìn vào đôi mắt bà, nhìn vào nụ cười bình thản khi kể chuyện về những quả bom chưa nổ, chúng tôi hiểu rằng — sợ hay không sợ không còn là điều bà nghĩ đến nữa vào cái thời đó.

Bà Nguyễn Thị Sâm, nguyên chiến sĩ Tiểu đội C759, Thanh niên xung phong (TNXP) đường Trường Sơn, nhập ngũ năm 18 tuổi. Nhiệm vụ của tiểu đội bà là phá bom mở đường trên tuyến đường 12A — huyết mạch nối Đông — Tây Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ ác liệt nhất.

Mỗi ngày máy bay địch trút xuống con đường hàng trăm quả bom. Xe không thể qua nếu bom chưa được phá. Và tiểu đội bà — những cô gái tuổi đôi mươi — là người xung phong đi trước. Họ dùng những đôi tay trần để gỡ ngòi nổ, dùng bộc phá để kích nổ những quả bom lép, và nhiều lần dùng chính cơ thể mình để che chắn cho đồng đội. Bà Sâm kể lại: Trần Trọng Khuyến, một đồng đội của bà, có câu nói nổi tiếng trong tiểu đội — "Dùng bom Mỹ để đánh lại Mỹ" — vì anh luôn tranh nhận phá những quả bom khó đánh nhất, rồi tận dụng thuốc nổ còn lại để phục vụ chiến đấu.

Không phải ai trong tiểu đội cũng còn sống để kể lại. Chị cả Cao Thị Thường — tiểu đội phó, người mà bà Sâm nhớ mãi vì "gương mẫu trong từng việc nhỏ, từ cuộc sống đến chiến đấu" — đã hy sinh năm 1966. Chồng chị cũng hy sinh cùng năm đó. Họ chưa kịp có con. Nhắc đến đây, bà Sâm dừng lại. Trong căn phòng nhỏ, chỉ còn tiếng gió từ cửa sổ.

Trong bọc vải nhỏ mà bà Sâm lưu giữ bao năm qua là chiếc mũ tai bèo đã sờn rách, bộ quần áo TNXP vá nhiều chỗ, chiếc bi đông móp méo và cuốn sổ nhỏ lốm đốm những vệt cháy xém. Bà không giải thích nhiều về những món đồ đó. Bà chỉ nói: "Chúng tôi là đồng đội. Không, hơn thế — chúng tôi là anh chị em trong một gia đình."

Câu chuyện của bà Sâm và đồng đội là một trong hàng nghìn câu chuyện thật — thật đến mức khó tin — của thế hệ thanh niên Việt Nam một thời. Họ không phải anh hùng trong phim. Họ là những người bình thường, 18 tuổi, 20 tuổi, chưa từng đi xa nhà bao giờ — nhưng khi Tổ quốc cần, họ đặt đôi tay trần lên những quả bom và bước về phía trước.

Tuyến đường Trường Sơn huyền thoại được mở nên bằng xương máu của hơn 20.000 liệt sĩ và tuổi thanh xuân của hàng chục vạn thanh niên xung phong. Con đường ấy không chỉ là đường đất và đá — đó là con đường được lát bằng lý tưởng của cả một thế hệ.

(Sưu tầm và biên soạn lại từ hồi ký của chiến sĩ TNXP Nguyễn Thị Sâm,

đăng trên Báo Thanh Hóa và tư liệu về đường Trường Sơn — Đường Hồ Chí Minh)