BCH Đoàn phường Nguyễn Úy (85)

TUỔI TRẺ PHƯỜNG NGUYỄN ÚY TỰ HÀO QUÊ HƯƠNG MANG TÊN NGƯỜI CON VẼ QUỐC KỲ

Thực hiện nguyên tắc đặt tên đơn vị hành chính có giá trị lịch sử, truyền thống, văn hoá đặc trưng của địa phương khi tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Phường Yên Bắc, thị xã Duy Tiên vinh dự được là quê hương của một người con ưu tú – đồng chí Nguyễn Hữu Tiến (tức Trương Xuân Chinh), Xứ ủy viên Nam Kỳ, một trong những đảng viên cộng sản đầu tiên của tỉnh Hà Nam, người được cho là đã vẽ mẫu Quốc kỳ đỏ sao vàng đầu tiên của dân tộc.

Tuổi trẻ phường Yên Bắc chắc hẳn không phải ai cũng hiểu rõ, tường tận về cội nguồn lịch sử và những cống hiến to lớn của người con quê hương mình. Để hình ảnh đồng chí Nguyễn Hữu Tiến trở nên gần gũi, trở thành nguồn cảm hứng thôi thúc đoàn viên thanh niên toàn phường cố gắng học tập, rèn luyện mỗi ngày. Đoàn Thanh niên phường đã thực hiện hoạt động tìm hiểu lịch sử, sưu tập những thông tin, lời kể từ những “người thực, việc thực” để xây dựng lên hình tượng người anh hùng cách mạng quê hương mình.

Tiểu sử đồng chí Nguyễn Hữu Tiến

Ngược dòng lịch sử, giữa những năm tháng đấu tranh giành độc lập đầy hy sinh và mất mát, một người con của làng Lũng Xuyên, tổng Yên Khê, huyện Duy Tiên (nay là tổ dân phố Lũng Xuyên, phường Yên Bắc, thị xã Duy Tiên) đã âm thầm cống hiến cả cuộc đời cho cách mạng. Đồng chí Nguyễn Hữu Tiến – người chiến sĩ cộng sản kiên trung, như một biểu tượng bất tử cho tinh thần yêu nước và ý chí bất khuất kiên cường.

Đồng chí Nguyễn Hữu Tiến, tên khai sinh là Trương Xuân Chinh (bí danh: Huế Lâm, Anh Hai Bắc Kỳ, Anh Hai kỹ sư, thầy giáo Hai…), sinh ngày 5 tháng 3 năm 1901 trong một gia đình nhà Nho yêu nước tại làng Lũng Xuyên. Thời niên thiếu, đồng chí theo cha ra Kiến An (Hải Phòng) học tại Trường tiểu học Pháp - Việt. Tại đây, đồng chí được các thầy giáo có tư tưởng tiến bộ truyền bá tinh thần dân tộc, lòng yêu nước qua những tấm gương của Phan Bội Châu, Lương Văn Can, Nguyễn Quyền. Chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, đồng bào lầm than, đồng chí sớm hình thành chí hướng làm cách mạng, đánh đuổi thực dân, giành độc lập cho dân tộc.

Năm 1924, đồng chí trở về quê dạy học. Không chỉ dạy chữ, đồng chí còn tuyên truyền lòng yêu nước, ý chí đấu tranh cho học trò và thanh niên trong vùng. Năm 1926, đồng chí tham gia Lễ truy điệu nhà yêu nước Phan Chu Trinh do học sinh và thanh niên tiến bộ tổ chức tại thành phố Nam Định. Đầu năm 1927, tại đình Lũng Xuyên, đồng chí cùng Trần Tử Yến và Vũ Hưng thành lập Chi hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đầu tiên của tỉnh Hà Nam, do đồng chí làm Bí thư. Đây là tổ chức tiền thân quan trọng, đặt nền móng cho phong trào cách mạng tại địa phương.

Tháng 11 năm 1929, Chi hội Duy Tiên được công nhận là Chi bộ của Đông Dương Cộng sản Đảng. Đồng chí Nguyễn Hữu Tiến cùng với 6 đảng viên khác trở thành những đảng viên cộng sản đầu tiên của huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Tháng 9 năm 1930, đồng chí tham gia Tỉnh ủy lâm thời Hà Nam, phụ trách công tác tuyên huấn. Đồng chí cho in báo Dân cày ngay tại nhà mình, viết nhiều bài báo tố cáo cường hào ác bá, tuyên truyền cách mạng. Cũng trong tháng 9 năm 1930, đồng chí tổ chức và lãnh đạo cuộc mít tinh lớn tại đền Lảnh (xã Mộc Nam, Duy Tiên), gây tiếng vang lớn, tập hợp đông đảo quần chúng tham gia, thúc đẩy phong trào cách mạng Hà Nam lên một bước mới.

Những hoạt động cách mạng của đồng chí đã bị mật thám Pháp theo dõi. Ngày 22 tháng 5 năm 1931, đồng chí bị bắt tại Hà Nội. Dù bị tra tấn dã man ở các nhà lao Nam Định, Hỏa Lò, Sơn La, đồng chí vẫn kiên trung, không khai báo. Ngày 5 tháng 12 năm 1933, đồng chí bị đày ra nhà tù Côn Đảo – “địa ngục trần gian”. Tại đây, đồng chí tham gia chi bộ bí mật, viết báo Lao tù tạp chí, sáng tác thơ cổ vũ tinh thần đấu tranh của các tù nhân. Tháng 4 năm 1935, đồng chí vượt ngục thành công lần thứ hai, cập bến Vĩnh Châu (Bạc Liêu) an toàn, tiếp tục hoạt động cách mạng tại Nam Kỳ.

Sau khi vượt ngục, đồng chí được phân công hoạt động tại Liên Tỉnh ủy Long - Châu - Rạch - Hà (miền Tây Nam Kỳ), sau đó làm Bí thư Liên Tỉnh ủy Long Xuyên. Tháng 3 năm 1940, đồng chí được điều về Xứ ủy Nam Kỳ, là Xứ ủy viên, Thành ủy viên Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, phụ trách cơ quan ấn loát của Đảng, làm báo Dân chúng.

Chính trong thời gian này, theo nhiều nhân chứng và tài liệu lịch sử, đồng chí được Xứ ủy Nam Kỳ giao nhiệm vụ vẽ cờ hiệu cho phong trào cách mạng. Đồng chí đã sáng tác mẫu cờ nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh, thể hiện ý tưởng “máu đỏ da vàng”, tượng trưng cho dân tộc và sự đoàn kết của năm tầng lớp: sĩ, nông, công, thương, binh. Mẫu cờ này được Xứ ủy Nam Kỳ nhất trí và lần đầu tiên xuất hiện trong cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ ngày 23 tháng 11 năm 1940.

Đồng chí Nguyễn Hữu Tiến đã không kịp nhìn thấy lá cờ của mình tung bay. Tối ngày 30 tháng 7 năm 1940, đồng chí cùng nữ anh hùng Nguyễn Thị Minh Khai bị mật thám Pháp bắt tại làng Chà Và (Sài Gòn). Khởi nghĩa Nam Kỳ thất bại, thực dân Pháp đàn áp đẫm máu. Ngày 17 tháng 5 năm 1941, thực dân Pháp kết án tử hình đồng chí với tội danh “chịu trách nhiệm tinh thần đối với cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ”.

Ngày 28 tháng 8 năm 1941, đồng chí Nguyễn Hữu Tiến hy sinh anh dũng tại trường bắn Hóc Môn, Gia Định (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) cùng với Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai và các đồng chí khác. Trước lúc ra pháp trường, đồng chí đã để lại những vần thơ bất hủ, thể hiện niềm tin tất thắng vào cách mạng và tình yêu Tổ quốc:

“Từ biệt hôm nay có mấy lời
Gửi cùng đồng chí khắp nơi nơi
Tinh thần gửi lại cho non nước
Thù hận ghi sâu khắp đất trời
Án chém Hà Nam đã rũ sạch
Khổ sai Côn Đảo đã qua rồi
Anh em đi trọn con đường nhé
Cờ đỏ sao vàng sáng tương lai”

Tuy đồng chí hy sinh khi chưa đầy 41 tuổi, nhưng những cống hiến của đồng chí đã ghi dấu son trong lịch sử dân tộc. Lá cờ đỏ sao vàng – ý tưởng tâm huyết của đồng chí – sau này trở thành cờ hiệu của Mặt trận Việt Minh (tháng 5 năm 1941) và chính thức được Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua làm Quốc kỳ vào ngày 9 tháng 11 năm 1946. Ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tiếp tục khẳng định lá cờ đỏ sao vàng là Quốc kỳ của Việt Nam.

Ghi nhận sự đóng góp to lớn cho phong trào cách mạng, Đảng và Nhà nước đã ghi nhận công lao của đồng chí Nguyễn Hữu Tiến – một người con ưu tú của quê hương Hà Nam, một chiến sĩ cộng sản kiên trung, một trong những người đặt nền móng cho biểu tượng thiêng liêng của dân tộc.

Tuổi trẻ hôm nay tiếp bước cha ông

Hình ảnh đồng chí Nguyễn Hữu Tiến – người Xứ ủy viên Nam Kỳ, người thầy giáo, người nghệ sĩ với tâm hồn lãng mạn cách mạng, người đã vẽ nên mẫu Quốc kỳ đầu tiên – chính là nguồn sức mạnh, là ngọn lửa soi đường, tiếp thêm ý chí và niềm tin cho thế hệ trẻ hôm nay vững bước trên chặng đường mới.

Thời gian qua, tuổi trẻ phường Yên Bắc nói riêng và thị xã Duy Tiên nói chung đã không ngừng phát huy sức trẻ, xung kích góp sức trên nhiều lĩnh vực, từ an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, đến chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh. Phát huy truyền thống quê hương có người con vẽ Quốc kỳ, tuổi trẻ Duy Tiên nguyện học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tích cực tham gia các phong trào hành động cách mạng; xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh; góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh.

“Với niềm tin, niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của quê hương, tuổi trẻ phường Yên Bắc hôm nay, dù trong hoàn cảnh nào cũng quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trong nhiệm kỳ với phương châm “Tiên phong – Đoàn kết – Bản lĩnh – Đột phá – Phát triển”. Với tinh thần đó, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi phường sẽ phát triển ngày càng vững mạnh, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của phường nhà, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của quê hương Yên Bắc – nơi có người con đã vẽ nên Quốc kỳ thiêng liêng của dân tộc.”