BẾ VĂN CẮM
Mai Ngọc Hà
Bế Văn Cắm, sinh năm 1945, dân tộc Nùng, quê ở Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, nhập ngũ tháng 2 năm 1964, vào chiến trường tháng 1 năm 1966. Khi hy sinh đồng chí là trung đội phó bộ binh, thuộc đại đội 3, trung đoàn 14, sư đoàn 7, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sinh trưởng trong một gia đình nông dân ở Pác Pó là căn cứ địa vững chắc của Đảng ta từ trước Cách mạng tháng Tám, Bế Văn Cắm sớm tiếp thụ truyền thống đấu tranh cách mạng, có lòng yêu nước, yêu độc lập tự do, căm thù sâu sắc đế quốc và phong kiến, tha thiết với sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Đi bộ đội, đồng chí tích cực rèn luyện mọi mặt, có ý thức kỷ luật tốt, tinh thần tập thể cao, đạt danh hiệu bắn trung liên giỏi của trung đoàn và được tặng 2 bằng khen.
Hành quân vào chiến trường miền Nam, suốt dọc Trường Sơn, Bế Văn Cắm luôn luôn gương mẫu, tự nguyện nhận việc khó về mình mặc dù đã mang vác nặng. Những lúc đơn vị gặp khó khăn, thiếu gạo, đồng chí xung phong vào rừng đảo củ mài, hái rau nuôi anh em, nhường cơm cho bạn yếu mệt. Khi hành quân, đồng chí thường vác ba lô, súng đạn đỡ người đau yếu. Có lần tiểu đội bạn có nhiều người yếu mệt, đồng chí động viên tiểu đội mình giúp đỡ bạn để đảm bảo tất cả hành quân đều đến đích.
Khi đến vị trí tập kết, bị ốm nặng rồi bị liệt hai chân, đồng chí cầm hai tay hai gậy, kiên trì phấn đấu, tập đi từng bước. Với nghị lực bền bỉ và tinh thần lạc quan quyết thắng bệnh tật, sau một thời gian, đồng chí khỏi bệnh và trở lại đội ngũ chiến đấu. Qua 6 tháng chiến đấu liên tục từ tháng 7 năm 1967 đến ngày 7 tháng 1 năm 1968, Bế Văn Cắm tham gia 6 trận đánh, trận nào cũng lập công xuất sắc. Trong trận đánh căn cứ Tân Hưng đêm 10 tháng 7 năm 1967, sau khi hoàn thành nhiệm vụ diệt lô cốt số 6, đồng chí diệt hỏa điểm bên phải cửa mở tạo thời cơ cho đơn vị tiến lên. Sau đó đồng chí bắn sập ổ đề kháng chặn đường đơn vị, rồi dùng quả đạn cuối cùng diệt lô cốt số 5, tạo thuận lợi cho đơn vị diệt gọn căn cứ địch. Lúc giải quyết chiến trường, đồng chí cõng một thương binh, rồi tham gia cáng 2 thương binh và mang 3 súng cá nhân về tuyến sau.
Trong trận Cần Lê (ngày 6 tháng 8 năm 1967), Bế Văn Cắm chỉ huy một tổ hỏa lực sang phối hợp chiến đấu cùng trung đoàn bạn đánh căn cứ của 400 tên biệt kích. Thấy địch chống trả quyết liệt làm cho tổ bộc phá chưa phá được hàng rào, đồng chí dũng cảm bò lên sát hàng rào, bất ngờ nổ súng chính xác, diệt hỏa điểm đầu cầu, gây khí thế cho đồng đội tiến lên phá rào để bộ đội đánh sâu vào giữa căn cứ. Đơn vị đang tiến qua bãi đất trống thì 1 đại liên địch xuất hiện bắn sát mặt đất, gây thương vong cho mũi xung kích. Không ngại nguy hiểm hy sinh, Bế Văn Cắm lợi dụng địa hình, áp sát mục tiêu, chỉ dùng một quả đạn diệt hỏa điểm địch. Sau trận đánh thắng lợi này, đồng chí được đơn vị bạn đề nghị tặng thưởng Huân chương.
Bế Văn Cắm là lá cờ đầu của sư đoàn trong phong trào diệt xe tăng địch. Trận Lộc Ninh, tháng 11 năm 1967, lần đầu tiên gặp xe tăng địch, đồng chí diệt 1 xe M.41. Tiếp đó, trong một trận phục kích, Bế Văn Cắm diệt 1 xe tăng nữa trên đường Cà Tum - Bổ Túc. Tháng 12 năm 1967, theo kế hoạch của đại đội, đồng chí luồn sâu vào sân bay Cà Tum vào sát bãi để xe diệt 5 xe tăng địch. Bế Văn Cắm đã góp được nhiều kinh nghiệm trong phong trào tổ săn diệt xe tăng, cơ giới của toàn sư đoàn.
Trong trận đánh quân đổ bộ đường không của Mỹ tại Trảng Rộm (Tây Ninh), ngày 7 tháng 1 năm 1968, Bế Văn Cắm nêu cao tinh thần dũng cảm, ngoan cường, xuất kích đánh gần, diệt nhiều địch. Sau khi Bế Văn Cắm hy sinh, toàn tiểu đoàn phát động phong trào thi đua học tập gương sáng của đồng chí: sống khiêm tốn, chất phác, cần cù, giản dị; đoàn kết hết lòng thương yêu đồng chí, đồng đội; chiến đấu dũng cảm, kiên cường, lập công xuất sắc.
Trong gần 4 năm công tác và chiến đấu, đồng chí Bế Văn Cắm được tậng thưởng 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhì, 3 Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba, 6 bằng khen, 1 lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú, nhiều lần đạt Dũng sĩ diệt cơ giới.
Ngày 20 tháng 12 năm 1969, Bế Văn Cắm được Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.


