BẾ VĂN CẮM – TỪ PÁC BÓ ĐẾN CHIẾN TRƯỜNG MIỀN ĐÔNG
Anh hùng LLVTND Bế Văn Cắm (1945–1968), dân tộc Nùng, quê Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, nhập ngũ tháng 2/1964 và vào chiến trường miền Nam tháng 1/1966. Khi hy sinh, ông là Trung đội phó bộ binh, Đại đội 3, Trung đoàn 14, Sư đoàn 7. Trong 6 tháng chiến đấu từ tháng 7/1967 đến ngày 7/1/1968, ông tham gia 6 trận, nổi bật với thành tích diệt nhiều hỏa điểm và trở thành lá cờ đầu của sư đoàn trong phong trào diệt xe tăng, trong đó có trận luồn sâu vào sân bay Cà Tum diệt 5 xe tăng. Ngày 7/1/1968, ông anh dũng hy sinh trong trận đánh quân Mỹ đổ bộ đường không tại Trảng Rộm, Tây Ninh. Ngày 20/12/1969, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Ngày 7 tháng 1 năm 1968.
Tại Trảng Rộm, Tây Ninh, quân Mỹ tổ chức đổ bộ đường không.
Giữa trận đánh quyết liệt, một người trung đội phó trẻ tuổi liên tục xuất kích, chủ động áp sát đối phương để đánh gần.
Anh mới 22 tuổi.
Chỉ vài năm trước, anh còn là chàng trai dân tộc Nùng từ miền núi Cao Bằng vượt Trường Sơn vào Nam.
Tên anh là:
BẾ VĂN CẮM
Đó là trận chiến đấu cuối cùng của người chiến sĩ được xem là “lá cờ đầu của sư đoàn trong phong trào diệt xe tăng địch”.
Người con của quê hương Pác Bó
Bế Văn Cắm sinh năm 1945, dân tộc Nùng, quê tại Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Ông sinh trưởng trong một gia đình nông dân trên vùng đất Pác Bó – căn cứ địa cách mạng gắn với những năm tháng chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Tám.
Môi trường ấy góp phần hình thành ở Bế Văn Cắm tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với đất nước từ khi còn trẻ.
Tháng 2/1964, khi khoảng 19 tuổi, Bế Văn Cắm nhập ngũ.
Trong quá trình huấn luyện, ông tích cực rèn luyện, có ý thức tổ chức kỷ luật tốt và đặc biệt nổi bật về kỹ năng sử dụng vũ khí.
Ông đạt danh hiệu:
BẮN TRUNG LIÊN GIỎI CỦA TRUNG ĐOÀN
và được tặng 2 bằng khen.
Nhưng thử thách lớn nhất vẫn còn ở phía trước.
Tháng 1/1966 – vượt Trường Sơn vào Nam
Bế Văn Cắm lên đường vào chiến trường tháng 1/1966.
Cuộc hành quân dọc Trường Sơn đầy gian khổ.
Mang trên người ba lô, súng đạn và trang bị nặng, nhưng Bế Văn Cắm vẫn thường xuyên nhận thêm phần việc của những đồng đội yếu hơn.
Khi thiếu lương thực, ông vào rừng:
đào củ mài,
hái rau,
tìm thức ăn cho đơn vị.
Có lúc ông nhường phần cơm của mình cho người đang đau yếu.
Trên đường hành quân, Bế Văn Cắm còn mang giúp:
ba lô, súng và đạn của đồng đội.
Có lần một tiểu đội bạn có nhiều chiến sĩ kiệt sức, ông vận động cả tiểu đội mình cùng hỗ trợ để bảo đảm:
KHÔNG AI BỊ BỎ LẠI TRÊN ĐƯỜNG HÀNH QUÂN.
Hai chân bị liệt
Đến vị trí tập kết, một thử thách khác lại xảy ra.
Bế Văn Cắm ốm nặng.
Sau đó:
CẢ HAI CHÂN BỊ LIỆT.
Với một người lính chuẩn bị bước vào chiến trường, đó có thể là dấu chấm hết cho con đường chiến đấu.
Nhưng Bế Văn Cắm không chấp nhận.
Hai tay chống hai cây gậy, ông bắt đầu tập đi.
Từng bước.
Từng bước một.
Quá trình ấy kéo dài bằng ý chí và sự kiên trì.
Cuối cùng, ông hồi phục.
Và trở lại đội ngũ chiến đấu.
10/7/1967 – trận Tân Hưng
Từ tháng 7/1967, Bế Văn Cắm bước vào giai đoạn chiến đấu liên tục.
Đêm 10/7/1967, đơn vị tiến công căn cứ Tân Hưng.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ đánh lô cốt số 6, ông tiếp tục tiêu diệt hỏa điểm phía bên phải cửa mở, tạo điều kiện cho đơn vị tiến lên.
Nhưng phía trước lại xuất hiện một ổ đề kháng khác chặn đường.
Bế Văn Cắm tiếp tục đánh.
Đến lúc chỉ còn:
MỘT QUẢ ĐẠN CUỐI CÙNG
ông sử dụng chính quả đạn ấy đánh vào lô cốt số 5.
Hỏa điểm bị tiêu diệt.
Đường tiến công được mở.
Đơn vị sau đó làm chủ căn cứ.
Nhưng khi tiếng súng vừa kết thúc, Bế Văn Cắm chưa nghỉ.
Ông cõng một thương binh, sau đó cùng đồng đội cáng thêm hai thương binh và mang ba khẩu súng về tuyến sau.
6/8/1967 – một phát đạn trước khẩu đại liên
Chưa đầy một tháng sau, Bế Văn Cắm lại bước vào trận Cần Lê.
Ngày 6/8/1967, ông chỉ huy một tổ hỏa lực phối hợp với đơn vị bạn tiến công căn cứ có khoảng 400 quân biệt kích.
Tổ bộc phá gặp khó khăn trước hàng rào.
Hỏa lực từ bên trong bắn ra dữ dội.
Bế Văn Cắm bò lên sát hàng rào.
Ông bất ngờ nổ súng, tiêu diệt hỏa điểm đầu cầu, tạo điều kiện cho lực lượng bộc phá mở cửa.
Nhưng khi đơn vị vượt qua một bãi đất trống, một khẩu đại liên của đối phương bất ngờ bắn sát mặt đất.
Mũi xung kích bị thương vong.
Bế Văn Cắm áp sát.
Quan sát.
Chờ thời cơ.
Và chỉ với:
1 QUẢ ĐẠN
ông tiêu diệt hỏa điểm đại liên.
Sau trận đánh, đơn vị bạn đề nghị tặng thưởng Huân chương cho Bế Văn Cắm.
Lộc Ninh – lần đầu đối đầu xe tăng
Tháng 11/1967, tại Lộc Ninh, Bế Văn Cắm lần đầu tiên trực tiếp đối đầu xe tăng.
Mục tiêu là một chiếc:
M41
Ông tiêu diệt chiếc xe.
Không lâu sau, trong một trận phục kích trên tuyến Cà Tum – Bổ Túc, Bế Văn Cắm tiếp tục diệt thêm 1 xe tăng.
Nhưng chiến công nổi bật nhất diễn ra vào tháng 12/1967.
Luồn sâu vào sân bay Cà Tum
Theo kế hoạch của đại đội, Bế Văn Cắm nhận nhiệm vụ luồn sâu vào sân bay Cà Tum.
Ông tiếp cận khu vực tập trung phương tiện cơ giới.
Không phải đánh từ xa.
Bế Văn Cắm phải vào tận:
BÃI ĐỖ XE
Tại đây, ông đã:
DIỆT 5 XE TĂNG
Những kinh nghiệm từ thực tế chiến đấu của Bế Văn Cắm sau đó góp phần vào phong trào xây dựng các tổ săn diệt xe tăng, xe cơ giới trong toàn sư đoàn.
Từ một chiến sĩ trung liên, ông trở thành một trong những gương chiến đấu tiêu biểu chống phương tiện cơ giới.
Tài liệu tuyên dương gọi ông là:
“LÁ CỜ ĐẦU CỦA SƯ ĐOÀN TRONG PHONG TRÀO DIỆT XE TĂNG ĐỊCH.”
7/1/1968 – Trảng Rộm
Đầu năm 1968.
Quân Mỹ tổ chức đổ bộ đường không xuống khu vực Trảng Rộm, Tây Ninh.
Ngày 7/1/1968, đơn vị Bế Văn Cắm bước vào trận đánh.
Ông tiếp tục thể hiện cách đánh đã trở thành đặc trưng:
chủ động xuất kích,
áp sát,
đánh gần.
Trong trận chiến quyết liệt ấy, Bế Văn Cắm tiêu diệt nhiều đối phương.
Nhưng ông đã anh dũng hy sinh.
Khi ấy, ông mới khoảng 22 tuổi.
Một phong trào mang tên người đã ngã xuống
Sự hy sinh của Bế Văn Cắm tạo xúc động mạnh trong đơn vị.
Sau trận Trảng Rộm, toàn tiểu đoàn phát động phong trào thi đua học tập tấm gương của ông.
Không chỉ học cách chiến đấu.
Đơn vị còn học ở Bế Văn Cắm cách sống:
khiêm tốn,
chất phác,
cần cù,
giản dị,
đoàn kết,
hết lòng thương yêu đồng đội
và:
CHIẾN ĐẤU DŨNG CẢM, KIÊN CƯỜNG.
Gần 4 năm trong quân ngũ
Trong gần 4 năm công tác và chiến đấu, Bế Văn Cắm được tặng:
1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì;
3 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba;
6 bằng khen;
1 lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú;
và nhiều lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt cơ giới.
Ngày 20/12/1969, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng Bế Văn Cắm danh hiệu:
ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG
Từ Pác Bó – Cao Bằng đến Trảng Rộm – Tây Ninh là một hành trình dài hàng nghìn kilômét.
Bế Văn Cắm đã đi hành trình ấy khi tuổi đời còn rất trẻ.
Từng bị bệnh nặng đến liệt cả hai chân, ông chống gậy tập đi để trở lại chiến đấu.
Từ người lính trung liên, ông trở thành Trung đội phó bộ binh.
Từ lần đầu đối đầu xe tăng ở Lộc Ninh, ông trở thành một trong những chiến sĩ tiêu biểu của phong trào săn xe cơ giới.
Và ngày 7/1/1968, người chiến sĩ Nùng quê Pác Bó đã ngã xuống tại chiến trường Tây Ninh.



