Bế Văn Đàn

Bế Văn Đàn sinh năm 1931, trong một gia đình nghèo người Tày ở Cao Bằng. Tuổi thơ của anh gắn liền với mất mát và cơ cực: mẹ mất sớm, người thân bị giặc sát hại, bản thân phải đi ở cho địa chủ từ nhỏ. Chính những gian khổ ấy đã nuôi dưỡng trong anh lòng căm thù giặc và ý chí chiến đấu mạnh mẽ.

Năm 1949, anh xung phong vào bộ đội. Trong quân ngũ, Bế Văn Đàn luôn dũng cảm, kỷ luật và sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ khó khăn. Anh tham gia nhiều chiến dịch lớn, lập nhiều chiến công và được đồng đội tin tưởng. Trong Chiến cuộc Đông Xuân 1953–1954, đơn vị của anh nhận nhiệm vụ chốt giữ Mường Pồn, ngăn chặn quân Pháp. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Địch liên tục phản kích bằng lực lượng mạnh, có pháo binh và máy bay yểm trợ.

Khi trận đánh bước vào giai đoạn cam go nhất, đơn vị bị tổn thất nặng nề, chỉ còn lại ít chiến sĩ. Bản thân Bế Văn Đàn cũng bị thương nhưng vẫn kiên cường chiến đấu. Lúc này, một khẩu trung liên không thể bắn vì không có chỗ đặt súng. Trong tình thế khẩn cấp, anh không chút do dự, chạy đến nâng khẩu súng, đặt lên vai mình và hô lớn:
“Bắn đi! Kẻ thù trước mặt!”

Đồng đội siết cò, từng loạt đạn dội vào đội hình địch, bẻ gãy đợt tấn công của chúng. Nhờ đó, trận địa được giữ vững. Nhưng trong khi làm “giá súng sống”, Bế Văn Đàn trúng thêm nhiều vết đạn và anh đã anh dũng hy sinh, hai tay vẫn ghì chặt khẩu súng trên vai. Sự hy sinh của anh đã trở thành biểu tượng cao đẹp của tinh thần chiến đấu quên mình vì đồng đội, góp phần vào thắng lợi vang dội của Chiến thắng Điện Biên Phủ – chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Sau này, Bế Văn Đàn được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh được đặt cho nhiều con đường, trường học, và hình ảnh “lấy thân mình làm giá súng” mãi là tấm gương sáng cho các thế hệ noi theo.