Bế Văn Đàn – Anh hùng lấy thân mình làm giá súng, biểu tượng của tinh thần quyết tử vì Tổ quốc

Đồng chí Bế Văn Đàn sinh năm 1931 tại xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa (nay thuộc huyện Quảng Hòa), tỉnh Cao Bằng, trong một gia đình người dân tộc Tày có truyền thống yêu nước và cách mạng. Tuổi thơ của đồng chí gắn liền với nhiều mất mát và gian khó khi mẹ mất sớm, cha làm thợ mỏ, người chú hoạt động cách mạng bị thực dân Pháp sát hại, bản thân phải đi ở cho địa chủ từ nhỏ. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc trong đồng chí tinh thần yêu nước, lòng căm thù giặc và ý chí chiến đấu giải phóng quê hương.

Sau khi trốn khỏi nhà địa chủ, Bế Văn Đàn trở về sống cùng người dì và tham gia lực lượng du kích địa phương. Tháng 01 năm 1949, đồng chí tình nguyện nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong suốt quá trình chiến đấu, đồng chí luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, chấp hành nghiêm mệnh lệnh, sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm và được đồng đội tin tưởng, quý mến.

Trong Chiến cuộc Đông Xuân 1953–1954, Bế Văn Đàn được giao nhiệm vụ liên lạc của tiểu đoàn. Khi đơn vị chiến đấu tại khu vực Mường Pồn (Điện Biên) nhằm giữ chân quân Pháp để tạo điều kiện cho các đơn vị chủ lực triển khai lực lượng chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng chí đã nhiều lần vượt qua mưa bom bão đạn truyền đạt mệnh lệnh của cấp trên đến các đơn vị chiến đấu.

Trước sự phản kích quyết liệt của quân Pháp, lực lượng ta bị tổn thất nặng nề, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh hoặc bị thương. Trong lúc khẩu trung liên của đơn vị không thể phát huy hỏa lực vì không có điểm tựa, mặc dù bản thân đã bị thương, Bế Văn Đàn vẫn nhanh chóng lao tới, dùng chính vai mình làm giá đỡ cho khẩu súng và động viên đồng đội:

"Kẻ thù trước mặt, bắn chết chúng nó đi, trả thù cho đồng đội!"

Nhờ điểm tựa từ cơ thể của đồng chí, khẩu trung liên tiếp tục nhả đạn, đánh bật đợt phản kích của quân địch, giữ vững trận địa chiến đấu. Trong lúc làm giá súng, đồng chí tiếp tục trúng nhiều viên đạn và anh dũng hy sinh khi hai tay vẫn ghì chặt chân súng trên vai.

Sự hy sinh anh dũng của Bế Văn Đàn đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ trên toàn mặt trận, góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân ta trong Chiến cuộc Đông Xuân 1953–1954, tạo tiền đề cho thắng lợi lịch sử của Chiến dịch Điện Biên Phủ, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Với chiến công đặc biệt xuất sắc, đồng chí được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Nhì và ngày 31 tháng 8 năm 1955 được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Để ghi nhớ công lao của người anh hùng, năm 1959, hài cốt của đồng chí được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ A1 tại tỉnh Điện Biên. Tên tuổi Bế Văn Đàn được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và đơn vị trên cả nước. Di tích Mường Pồn – nơi đồng chí anh dũng hy sinh – ngày nay trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần chiến đấu quả cảm và lòng sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Hình tượng "lấy thân mình làm giá súng" mãi mãi là biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.