"Bế Văn Đàn — Anh hùng lấy thân mình làm giá súng”

Bế Văn Đàn sinh năm 1931 tại xã Quang Vinh (nay là xã Bế Văn Đàn), huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng, trong một gia đình bần nông dân tộc Tày. Cha anh làm thợ mỏ, mẹ mất sớm, tuổi thơ anh gắn liền với đói khổ và gian khó. Tháng 1 năm 1949, năm 18 tuổi, Bế Văn Đàn xung phong nhập ngũ tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp. Với tinh thần dũng cảm và ý chí kiên cường, anh nhanh chóng trưởng thành, được bầu làm tiểu đội phó và trở thành Đảng viên Cộng sản.

Tháng 12 năm 1953, trong trận Mường Pồn (Lai Châu, nay thuộc tỉnh Điện Biên) — trận đánh mở màn cho Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử — quân Pháp phản kích dữ dội bằng hỏa lực mạnh. Bộ đội ta thiếu thốn vũ khí, khẩu súng trung liên không có giá đỡ. Trong hoàn cảnh cấp bách đó, Bế Văn Đàn đã không ngần ngại dùng chính thân mình làm giá súng, vai đỡ nòng súng để đồng đội bắn trúng địch.

Dù bị thương nhiều lần, anh vẫn kiên cường ghì chặt súng trên vai, mệnh lệnh "đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi" vẫn vang vọng. Cuối cùng, anh hy sinh oanh liệt — hai tay vẫn siết chặt súng, để lại niềm thương tiếc vô bờ cho đồng đội và nhân dân.

Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Quốc hội đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì cho Bế Văn Đàn. Nhà thơ Chế Lan Viên đã viết những câu thơ cảm động về anh. Tên tuổi anh được đặt tên cho xã, trường học, đường phố; nhà tưởng niệm anh trở thành điểm đến giáo dục truyền thống cho các thế hệ trẻ.

Sự hy sinh của Bế Văn Đàn không chỉ góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu mà còn là tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm, tinh thần hy sinh thầm lặng vì độc lập tự do của Tổ quốc.