BẾ VĂN ĐÀN – ĐÔI VAI LÀM GIÁ SÚNG, MỘT ĐỜI HÓA THÀNH BẤT TỬ

Có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng đủ để khắc ghi tên một con người vào lịch sử. Có những đôi vai đã không còn sức để đứng dậy, nhưng vẫn trở thành điểm tựa cho đồng đội tiến lên. Và có những người lính trẻ đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường, để hôm nay chúng ta được sống dưới bầu trời hòa bình.

Trong những câu chuyện về thời hoa lửa, tôi đặc biệt xúc động khi nghĩ về liệt sĩ Bế Văn Đàn – người chiến sĩ đã lấy thân mình làm giá súng, tiếp sức cho đồng đội chiến đấu trong một trận đánh ác liệt của chiến dịch Điện Biên Phủ. Hành động ấy không chỉ là biểu tượng của lòng dũng cảm, mà còn là minh chứng cho tình đồng chí, đồng đội thiêng liêng của những người lính Việt Nam trong những năm tháng gian khổ nhất.

1. Người con trai dân tộc Tày mang trong mình tình yêu đất nước

Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng trước đây. Anh sinh ra trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn, tuổi thơ gắn với cuộc sống vất vả của đồng bào miền núi trong những năm đất nước còn chịu nhiều áp bức.

Chứng kiến nỗi khổ của nhân dân và những biến động của quê hương, Bế Văn Đàn sớm tham gia hoạt động cách mạng. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, anh trở thành người chiến sĩ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, mang theo khát vọng chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tôi thường nghĩ, trước khi trở thành một người anh hùng, Bế Văn Đàn cũng chỉ là một chàng trai trẻ với những ước mơ bình dị. Anh có thể cũng từng mong một ngày được trở về quê nhà, được sống giữa núi rừng thân thuộc, được gặp lại những người thân yêu và xây dựng một cuộc sống yên bình.

Nhưng thời đại anh sống không cho phép những người trẻ chỉ nghĩ đến hạnh phúc riêng mình.

Đất nước đang trong cuộc kháng chiến gian khổ. Những cánh đồng, bản làng và mái nhà thân thuộc đều cần được bảo vệ. Trước vận mệnh dân tộc, biết bao thanh niên đã rời quê hương, khoác lên mình màu áo lính, bước vào những cuộc hành quân dài ngày với hành trang là niềm tin và ý chí chiến đấu.

Bế Văn Đàn cũng là một trong những người trẻ như thế.

Anh lên đường không phải vì không biết chiến tranh khốc liệt đến nhường nào, mà bởi anh hiểu rằng muốn có hòa bình, có những thế hệ phải chấp nhận đối diện với hiểm nguy.

2. Điện Biên Phủ – nơi ý chí con người được thử thách

Năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra trong điều kiện vô cùng gian khổ. Những người lính phải chiến đấu giữa núi rừng hiểm trở, dưới làn đạn pháo dày đặc và trong hoàn cảnh thiếu thốn về lương thực, thuốc men, trang bị.

Đó không chỉ là cuộc đối đầu giữa hai lực lượng quân sự, mà còn là thử thách lớn đối với ý chí, sức chịu đựng và tinh thần đoàn kết của quân đội ta.

Mỗi mét chiến hào được giữ vững, mỗi vị trí được bảo vệ đều phải đánh đổi bằng mồ hôi, máu và đôi khi là cả tính mạng của những người lính.

Trong hoàn cảnh ấy, tình đồng đội trở thành điểm tựa vô cùng quan trọng. Một người chiến sĩ không chỉ chiến đấu cho bản thân mình, mà còn chiến đấu vì những người đang đứng bên cạnh, vì nhiệm vụ của đơn vị và vì mục tiêu chung của cả dân tộc.

Bế Văn Đàn đã sống với tinh thần ấy.

Ngày 12 tháng 12 năm 1953, anh hy sinh trong trận đánh ở Mường Pồn, thuộc chiến dịch Tây Bắc, khi làm nhiệm vụ chiến đấu cùng đồng đội. Hành động anh hùng của anh trong trận đánh ấy đã trở thành một biểu tượng bất tử về tinh thần sẵn sàng hy sinh vì đồng đội.

Câu chuyện về anh sau này thường được nhắc đến cùng hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình làm giá súng, giúp đồng đội tiếp tục chiến đấu trong tình thế hiểm nghèo.

Đó là một hành động diễn ra trong khoảnh khắc sinh tử, khi người lính phải lựa chọn giữa sự an toàn của bản thân và nhiệm vụ chung.

Tôi không nghĩ rằng có thể dùng những lời hoa mỹ để diễn tả trọn vẹn ý nghĩa của hành động ấy. Bởi đôi khi, sự hy sinh lớn lao nhất lại xuất phát từ một quyết định rất nhanh, rất giản dị, được đưa ra bằng tất cả trách nhiệm và tình yêu thương dành cho đồng đội.

3. Khi đôi vai người lính trở thành điểm tựa cho đồng đội

Hãy thử hình dung khung cảnh chiến trường năm ấy.

Tiếng súng dồn dập vang lên giữa núi rừng. Khói lửa bao trùm trận địa. Những người lính đang chiến đấu trong điều kiện vô cùng căng thẳng. Trước mặt họ là nhiệm vụ phải hoàn thành, phía sau là đồng đội, là niềm tin và hy vọng của những người đang cùng nhau chiến đấu.

Trong giây phút quyết định, Bế Văn Đàn đã thể hiện tinh thần chiến đấu phi thường. Khi đồng đội gặp khó khăn trong việc giữ vững thế bắn, anh đã lấy thân mình làm giá súng, tạo điều kiện để đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Hành động ấy khiến tôi không khỏi xúc động.

Một người lính trẻ, cũng có một cơ thể biết đau, một cuộc đời đáng được sống và một tương lai còn ở phía trước, đã đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an toàn của bản thân.

Anh không có thời gian để cân nhắc những điều xa xôi. Trước mắt anh là đồng đội, là trận đánh và là trách nhiệm của người chiến sĩ.

Tôi tự hỏi, điều gì đã giúp anh có thể đưa ra quyết định như vậy?

Có lẽ, đó là tinh thần đồng đội được hun đúc qua những tháng ngày cùng hành quân, cùng chịu đói rét, cùng vượt qua hiểm nguy và cùng chia sẻ từng ngụm nước, từng nắm cơm nơi chiến trường.

Trong quân ngũ, tình đồng chí không chỉ được thể hiện bằng những lời động viên. Tình đồng chí được chứng minh qua những lúc gian khó nhất, khi mỗi người sẵn sàng bảo vệ người bên cạnh, khi một người ngã xuống, những người còn lại tiếp tục đứng lên.

Bế Văn Đàn đã biến tình cảm ấy thành hành động.

Đôi vai của anh không chỉ trở thành điểm tựa cho khẩu súng trong khoảnh khắc sinh tử, mà còn trở thành biểu tượng của tinh thần sẵn sàng gánh vác trách nhiệm vì tập thể.

Từ câu chuyện ấy, tôi hiểu rằng lòng dũng cảm không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Đôi khi, lòng dũng cảm xuất hiện trong một quyết định không ai kịp chứng kiến trọn vẹn, trong một hành động không kịp nghĩ đến phần thưởng, trong sự lựa chọn đặt người khác và nhiệm vụ chung lên trên bản thân mình.

Chính những khoảnh khắc như thế đã làm nên vẻ đẹp bất tử của người lính Việt Nam.

4. Một tuổi trẻ hóa thành ký ức của dân tộc

Bế Văn Đàn hy sinh khi mới 23 tuổi.

Hai mươi ba tuổi – độ tuổi mà nhiều người hôm nay vẫn đang học tập, tìm kiếm công việc, xây dựng những ước mơ và bắt đầu hành trình trưởng thành.

Còn anh đã gửi lại tuổi trẻ của mình nơi chiến trường, giữa những ngày tháng đất nước đang quyết liệt đấu tranh giành độc lập.

Tôi nghĩ đến tuổi đời ấy mà không khỏi nghẹn lòng.

Nếu không có chiến tranh, có lẽ Bế Văn Đàn đã có thể trở về quê hương, tiếp tục cuộc sống của một người con vùng cao, xây dựng gia đình và tận hưởng những tháng ngày bình dị bên những người thân yêu.

Nhưng anh đã không có cơ hội thực hiện những ước mơ ấy.

Sự hy sinh của anh là một phần trong những mất mát to lớn mà dân tộc Việt Nam phải trải qua để giành lấy độc lập. Đó cũng là lời nhắc nhở rằng chiến thắng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những vị tướng tài ba hay những chiến dịch vang dội, mà còn được xây dựng từ sự hy sinh của biết bao người lính bình dị.

Họ có thể không biết tên tất cả những người sẽ được sống trong hòa bình sau này. Họ cũng không thể hình dung hết những đổi thay của đất nước trong tương lai.

Nhưng họ vẫn chiến đấu, bởi họ tin rằng những hy sinh của mình sẽ góp phần đem lại một ngày mai tốt đẹp hơn cho dân tộc.

Với những đóng góp và sự hy sinh ấy, Bế Văn Đàn được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Tên tuổi anh được lưu giữ trong lịch sử, trong những bài học về truyền thống quân đội và trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt Nam.

Điều khiến tôi trân trọng nhất không chỉ là danh hiệu anh hùng, mà là giá trị nhân văn đằng sau hành động của anh: một con người đã sẵn sàng hy sinh để đồng đội có thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.

Anh đã không sống một cuộc đời dài, nhưng đã để lại bài học lâu dài về trách nhiệm, tình đồng đội và lòng dũng cảm.

5. Thế hệ hôm nay phải sống như thế nào để xứng đáng?

Đã hơn bảy thập kỷ trôi qua kể từ ngày Bế Văn Đàn hy sinh. Chiến tranh đã lùi xa, đất nước đã hòa bình và đang từng ngày phát triển.

Thế hệ trẻ hôm nay không phải bước vào những trận đánh như người lính năm xưa. Nhưng chúng ta vẫn đứng trước những nhiệm vụ của thời đại mình: học tập, lao động, sáng tạo, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Câu chuyện về Bế Văn Đàn khiến tôi tự đặt ra một câu hỏi: Nếu ngày trước người lính sẵn sàng lấy thân mình làm điểm tựa cho đồng đội, thì hôm nay chúng ta đã biết trở thành điểm tựa cho những người xung quanh hay chưa?

Trong cuộc sống hiện đại, tinh thần đồng đội có thể bắt đầu từ những việc rất bình thường.

Đó là khi chúng ta không bỏ mặc đồng nghiệp trước khó khăn. Đó là khi một đoàn viên thanh niên sẵn sàng góp sức trong hoạt động tình nguyện. Đó là khi một người trẻ chủ động giúp đỡ người dân, quan tâm đến những hoàn cảnh yếu thế và hoàn thành công việc chung bằng tinh thần trách nhiệm.

Đối với những người tham gia công tác Đoàn, bài học từ Bế Văn Đàn càng có ý nghĩa thiết thực. Muốn tập hợp thanh niên, trước hết phải biết sống gương mẫu. Muốn xây dựng tập thể đoàn kết, phải biết lắng nghe và sẻ chia. Muốn phong trào có kết quả, phải có những người sẵn sàng nhận phần việc khó, kiên trì đến cùng và không đùn đẩy trách nhiệm.

Không phải ai cũng có thể thực hiện một hành động phi thường như Bế Văn Đàn. Nhưng mỗi người đều có thể rèn luyện tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự tận tâm trong công việc của mình.

Chúng ta có thể trở thành điểm tựa cho người khác bằng tri thức, bằng sự chân thành, bằng tinh thần đoàn kết và bằng những hành động thiết thực.

Tôi tin rằng, đó chính là cách để thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối truyền thống của cha anh: không nhất thiết phải lặp lại những hy sinh của quá khứ, mà cần phát huy những phẩm chất tốt đẹp ấy trong hoàn cảnh mới.

Bởi lòng yêu nước không chỉ được thể hiện khi đất nước có chiến tranh. Lòng yêu nước còn được thể hiện trong từng ngày lao động nghiêm túc, trong sự tận tụy với cộng đồng và trong quyết tâm góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

6. Đôi vai ấy vẫn nâng đỡ những thế hệ hôm nay

Khi khép lại câu chuyện về Bế Văn Đàn, hình ảnh còn đọng lại trong tôi không chỉ là người chiến sĩ lấy thân mình làm giá súng, mà còn là một thanh niên 23 tuổi đã đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an toàn của bản thân.

Anh đã ra đi, nhưng câu chuyện về anh vẫn tiếp tục sống.

Sống trong những bài học lịch sử mà học sinh được học trên ghế nhà trường. Sống trong niềm tự hào của những người lính đang tiếp bước truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam. Sống trong những hoạt động giáo dục truyền thống của tổ chức Đoàn và trong lòng biết ơn của những người trẻ đang được hưởng cuộc sống hòa bình.

Tôi nghĩ rằng, ký ức về những người anh hùng không nên chỉ dừng lại ở sự ngưỡng mộ. Điều quan trọng hơn là mỗi người phải tự hỏi mình có thể làm gì để tiếp nối những giá trị mà họ đã để lại.

Bởi một dân tộc chỉ thực sự trân trọng lịch sử khi biết biến ký ức thành hành động, biến lòng biết ơn thành trách nhiệm và biến niềm tự hào thành động lực phát triển.

Bế Văn Đàn đã hy sinh để đồng đội tiếp tục chiến đấu. Thế hệ trẻ hôm nay có thể tiếp nối tinh thần ấy bằng cách không bỏ rơi nhau trước khó khăn, không thờ ơ trước những điều chưa tốt đẹp và không ngừng góp sức vì lợi ích chung.

Nếu được gửi một lời đến người chiến sĩ trẻ năm ấy, tôi muốn nói rằng: Chúng tôi vẫn nhớ về anh. Chúng tôi hiểu rằng phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là sự hy sinh của những con người đã không có cơ hội tận hưởng thành quả mà họ góp phần tạo nên.

Chúng tôi sẽ cố gắng học tập, lao động, sống có trách nhiệm và cống hiến cho quê hương để những hy sinh ấy luôn được tiếp nối bằng những điều tốt đẹp.

Bế Văn Đàn đã lấy đôi vai mình làm giá súng trong một trận đánh khốc liệt, nhưng chính tinh thần trách nhiệm và tình đồng đội đã nâng tên tuổi anh vượt qua giới hạn của thời gian.

Đôi vai ấy đã nằm lại nơi chiến trường, nhưng hình ảnh người chiến sĩ trẻ vẫn là điểm tựa tinh thần cho các thế hệ mai sau.

Thời hoa lửa đã lùi vào quá khứ, nhưng những bài học từ thời hoa lửa vẫn còn nguyên giá trị. Và khi người trẻ hôm nay biết sống có lý tưởng, biết sẻ chia, biết nhận trách nhiệm và sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng, ngọn lửa của những người lính năm xưa sẽ tiếp tục cháy sáng trên hành trình xây dựng một Việt Nam hòa bình, giàu mạnh và nhân văn.

HỒ SƠ NHÂN CHỨNG

ĐÃ DUYỆT BỞI

Chia sẻ câu chuyện