Bế Văn Đàn – Khẩu súng trên đôi vai người chiến sĩ

Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở Cao Bằng. Ông sinh ra trong một gia đình nghèo, mẹ mất sớm, cha làm thợ mỏ. Tháng 1/1948, Bế Văn Đàn nhập ngũ và tham gia nhiều chiến dịch trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đến cuối năm 1953, ông thuộc Đại đội 674, Tiểu đoàn 251, Đại đoàn 316. Trong Chiến dịch Đông Xuân 1953–1954, đơn vị của Bế Văn Đàn tham gia chiến đấu tại khu vực Mường Pồn, nơi quân Pháp tìm cách rút lực lượng từ Lai Châu về Điện Biên Phủ. Trận đánh diễn ra rất quyết liệt. Quân Pháp có pháo binh và máy bay yểm trợ, liên tiếp tổ chức phản kích. Trong một thời điểm quan trọng, Bế Văn Đàn thấy hỏa lực của đơn vị cần được duy trì để ngăn địch tiến lên. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, ông đã lấy thân mình làm giá súng cho đồng đội. Trong khi giữ khẩu súng trên vai, ông tiếp tục bị thương nhưng vẫn giữ tư thế để đồng đội bắn vào đội hình đối phương. Bế Văn Đàn hy sinh, hai tay vẫn ghì chặt khẩu súng. Sau này, khẩu súng gắn với câu chuyện của ông được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia như một hiện vật của cuộc kháng chiến chống Pháp. Ngày 31/8/1955, Bế Văn Đàn được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì. Câu chuyện Bế Văn Đàn có thể được kể như một lát cắt về những trận đánh diễn ra trước khi quân đội Việt Nam tiến vào trận địa Điện Biên Phủ. Nó cũng cho thấy vai trò của các đơn vị chủ lực trong việc ngăn chặn, truy kích và buộc lực lượng Pháp phải rút khỏi Lai Châu về tập trung tại Điện Biên Phủ, góp phần hình thành bối cảnh trực tiếp của chiến dịch lịch sử năm 1954.