BẾ VĂN ĐÀN: LẤY THÂN LÀM GIÁ SÚNG VÀ BẢN HÙNG CA NƠI CHIẾN KHƯ ĐÔNG BẮC
Trong hành trình kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp gian khổ mà vĩ đại của dân tộc Việt Nam, có những hành động anh dũng đã vượt qua mọi giới hạn sức chịu đựng của con người để trở thành huyền thoại. Bên cạnh hình ảnh Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai hay Tô Vĩnh Diện chèn lưng cứu pháo, lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam mãi mãi khắc ghi tên tuổi của Anh hùng Liệt sĩ Bế Văn Đàn — người chiến sĩ trẻ đã sẵn sàng lấy thân mình làm giá súng để đồng đội nhả đạn vào kẻ thù, dệt nên một trang sử vàng kiêu hãnh trong "Câu chuyện thời hoa lửa".
Từ người con núi rừng Cao Bằng đến chiến sĩ xung kích
Bế Văn Đàn sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân nghèo dân tộc Tày tại xã Quang Vinh (nay là xã Tri Phương), huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra và lớn lên trên vùng đất cội nguồn cách mạng giàu truyền thống yêu nước, anh sớm chứng kiến cảnh đồng bào mình chịu sự áp bức, bóc lột dã man của thực dân Pháp và phong kiến tay sai.
Năm 1948, khi mới 17 tuổi, mang trong mình trái tim sục sôi nhiệt huyết và lòng căm thù giặc sâu sắc, Bế Văn Đàn hăng hái xung phong nhập ngũ, trở thành người chiến sĩ của Đại đội 105, Tiểu đoàn 436, Trung đoàn 88, Đại đoàn 312.
Trong suốt những năm tháng chiến đấu tại chiến trường Bắc Bộ, Bế Văn Đàn luôn thể hiện bản lĩnh mưu trí, dũng cảm, chấp hành nghiêm kỷ luật và luôn nhận về phần việc khó khăn nhất. Dù làm liên lạc, trinh sát hay chiến sĩ bộ binh, anh đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và được đồng đội tin yêu, mến phục.
Trận Mường Pồn và khoảnh khắc lịch sử ở tuổi 22
Đầu tháng 12 năm 1953, trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn then chốt với Chiến dịch Đông Xuân 1953 - 1954, đơn vị của Bế Văn Đàn nhận lệnh hành quân lên Điện Biên Phủ để chặn đánh quân địch rút chạy tại khu vực Mường Pồn (nay thuộc huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên).
Ngày 12 tháng 12 năm 1953, quân Pháp huy động lực lượng lớn có máy bay và pháo binh hỗ trợ mở cuộc tiến công dồn dập vào trận địa của đại đội anh. Tình thế diễn ra vô cùng ác liệt: quân địch đông gấp nhiều lần, liên tục khép chặt vòng vây. Đơn vị của Bế Văn Đàn thương vong nhiều, chỉ còn lại một số ít chiến sĩ bám trụ kiên cường trên từng mảng mép hào.
Lúc này, khẩu trung liên của đồng chí Chu Văn Pù — người bạn chiến đấu cùng đơn vị — là hỏa lực chính để ngăn chặn các đợt xung phong của địch. Tuy nhiên, do địa hình trận địa bị cày xới nát bét bởi bom đạn, không có điểm tựa bằng phẳng để đặt chân giá súng, hỏa lực trung liên không thể phát huy tác dụng, đạn bắn đi chệch hướng trong khi quân địch đang ào ào tiến lên.
Nhận thấy tình thế nghìn cân treo sợi tóc, Bế Văn Đàn bất chấp nguy hiểm đã lao ra khỏi dòng đạn, dùng hai tay nhấc bổng chân giá súng đặt lên hai vai mình. Anh nhìn thẳng vào mắt người đồng đội Chu Văn Pù và hô lớn: "Kẻ thù trước mắt, đồng chí nổ súng đi!".
Đồng chí Pù thấy vai bạn làm giá súng thì bàng hoàng ngập ngừng. Bế Văn Đàn gầm lên đanh thép: "Kẻ thù trước mặt, giữ lấy trận địa, thà hy sinh chứ không chịu lui bước!".
Lời hô vang như mệnh lệnh từ trái tim người chiến sĩ cách mạng. Đồng chí Pù nén đau thương, tì súng lên vai Bế Văn Đàn và siết cò. Khẩu trung liên khè lửa liên hồi, quạt thẳng vào đội hình địch, quật ngã hàng chục tên giặc, bẻ gãy đợt tiến công nguy hiểm của kẻ thù.
Giữa cơn mưa đạn của đối phương, Bế Văn Đàn bị thương nặng ở đầu và ngực nhưng anh vẫn gồng mình chịu đựng, giữ chặt giá súng trên vai cho đến khi trút hơi thở cuối cùng. Anh ngã xuống ngay tại trận địa Mường Pồn vào ngày 12 tháng 12 năm 1953, khi vừa tròn 22 tuổi.
Bông hoa bất tử của đại ngàn Tây Bắc
Sự hy sinh oanh liệt của Bế Văn Đàn đã trở thành tấm gương cổ vũ tinh thần chiến đấu sục sôi cho toàn bộ chiến sĩ trên khắp các mặt trận, tiếp thêm sức mạnh cho quân ta tiến lên giành chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".
Với những cống hiến và sự hy sinh đặc biệt xuất sắc, ngày 31 tháng 8 năm 1955, Bế Văn Đàn đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất.
"Câu chuyện thời hoa lửa" của Anh hùng Liệt sĩ Bế Văn Đàn là bài học vô giá về tinh thần đồng đội và tình yêu Tổ quốc thiêng liêng. Thân thể anh đã hóa vào lòng đất mẹ Mường Pồn, nhưng biểu tượng người chiến sĩ lấy thân làm giá súng vẫn còn mãi với thời gian.
Hôm nay, tên của anh được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình công cộng trên khắp mọi miền đất nước. Tấm gương của anh nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về giá trị máu xương của tự do, từ đó khơi dậy lòng tự hào dân tộc và tinh thần trách nhiệm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam giàu đẹp.
