. Bế Văn Đàn: Lấy thân làm giá súng và khúc ca bi tráng trên Đỉnh Mường Pồn

Đã có một cái tên đã trở thành biểu tượng kinh điển cho sự hy sinh quên mình, một người anh hùng mà thân xác của anh đã hóa thành một bộ phận của vũ khí để dọn đường cho chiến thắng. Đó chính là Anh hùng Bế Văn Đàn.

Bế Văn Đàn sinh năm 1931 trong một gia đình nghèo thuộc dân tộc Tày tại xã Quang Vinh, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng. Lớn lên giữa cái nôi của cách mạng, hơi thở của núi rừng Việt Bắc và tinh thần quật khởi của những ngày đầu kháng chiến đã thấm sâu vào máu thịt anh.

Năm 1948, khi mới 17 tuổi, anh hăng hái lên đường nhập ngũ. Trong mắt đồng đội, Bế Văn Đàn là một chiến sĩ liên lạc mưu trí, nhanh nhẹn nhưng vô cùng khiêm nhường. Anh có đôi chân dẻo dai như hoẵng rừng và một trái tim trung thành tuyệt đối với lý tưởng. Dù trong hoàn cảnh thiếu thốn quân lương hay những cơn sốt rét rừng hành hạ, anh vẫn luôn nở nụ cười hiền hậu - đó chính là "đóa hoa" bình dị nảy nở giữa gian khổ.

Mùa đông năm 1953, chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu bước vào giai đoạn chuẩn bị quyết liệt. Đơn vị của Bế Văn Đàn được giao nhiệm vụ chặn đánh quân Pháp rút chạy từ Lai Châu về Điện Biên Phủ. Tại đỉnh đèo Mường Pồn, một trận chiến không cân sức đã diễn ra giữa tiểu đoàn của ta và hai tiểu đoàn bộ binh cùng quân dù tinh nhuệ của Pháp có pháo binh yểm trợ.

Quân Pháp điên cuồng trút đạn pháo nhằm mở đường máu thoát thân. Trận địa của ta bị cày xới, khói lửa mịt mù che khuất cả tầm nhìn. Trong lúc chiến sự đang ở giai đoạn căng thẳng nhất, Bế Văn Đàn nhận được lệnh phải vượt qua làn mưa đạn để truyền đạt mệnh lệnh quan trọng đến các mũi tấn công. Bất chấp những tiếng nổ chát chúa xung quanh, anh lao đi như một mũi tên. Khi đến nơi, anh thấy tiểu đội của mình đã hy sinh gần hết, chỉ còn lại người bạn chiến đấu là Chu Văn Pù đang giữ khẩu đại liên nhưng không thể bắn được.

Khẩu đại liên của đồng chí Pù gặp khó khăn vì địa hình đồi dốc trơn trượt, không có chỗ đặt giá súng ổn định để quét vào đội hình địch đang tràn lên. Nếu không nổ súng ngay lúc này, quân Pháp sẽ chiếm được trận địa và toàn đơn vị sẽ rơi vào cảnh bị tiêu diệt.

Trong giây phút nghẹt thở ấy, Bế Văn Đàn đã đưa ra một hành động khiến lịch sử phải nghiêng mình. Anh lao đến bên đồng chí Pù, không một chút do dự, anh quỳ xuống, hai tay bám chặt vào đất và nghiêng đôi vai gầy nhưng rắn chắc của mình về phía trước, dõng dạc hô lớn:

"Kẻ thù trước mặt, đồng chí hãy đặt súng lên vai tôi mà bắn!"

Đồng chí Pù khựng lại, đôi bàn tay run rẩy vì không nỡ đặt họng súng sắt lạnh, rực lửa lên vai người đồng đội thân yêu. Nhưng Bế Văn Đàn đã hét lên đanh thép: "Vì nước, vì dân, đồng chí bắn đi!".

Tiếng đại liên vang lên dồn dập. Từng loạt đạn trút thẳng vào đội hình quân Pháp. Vai của Bế Văn Đàn rung lên bần bật theo từng nhịp nổ của súng, da thịt anh bị hơi nóng của nòng súng nung chảy, máu từ những vết thương cũ và mới trào ra thấm đẫm tấm áo chiến sĩ. Thế nhưng, người anh hùng ấy vẫn đứng vững như một pho tượng đá, đôi mắt rực lửa nhìn thẳng về phía quân thù. Anh đã dùng chính cơ thể mình để làm giá súng, tạo nên một điểm tựa vững chãi nhất, thép nhất cho công cuộc bảo vệ mảnh đất quê hương.

Bế Văn Đàn hy sinh ngay tại trận địa Mường Pồn khi trận đánh vừa kết thúc thắng lợi. Anh ngã xuống, nhưng đôi vai ấy đã kịp giúp đồng đội bẻ gãy cuộc càn quét của kẻ thù. Khi hy sinh, anh mới tròn 22 tuổi — lứa tuổi thanh xuân đẹp đẽ nhất. Anh đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh "Bế Văn Đàn lấy thân làm giá súng" đã đi vào thi ca, nhạc họa và sách giáo khoa, trở thành bài học vỡ lòng về lòng yêu nước cho hàng triệu trẻ em Việt Nam.