BẾ VĂN ĐÀN: LẤY THÂN MÌNH LÀM GIÁ SÚNG – BIỂU TƯỢNG THÉP CỦA SỨC MẠNH VIỆT NAM
Trong những trang sử vàng của chiến dịch Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", có những khoảnh khắc mà con người đã vượt qua mọi giới hạn vật lý của cơ thể để trở thành những tượng đài bất tử. Nếu Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai, thì Bế Văn Đàn đã hóa thân thành một bệ súng sống, dùng đôi vai gầy guộc của mình để nâng đỡ hỏa lực cho đồng đội quét sạch quân thù.
Người con của núi rừng Cao Bằng
Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh (nay là xã Triệu Ẩu), huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi cội nguồn của phong trào Việt Minh, chàng thanh niên Bế Văn Đàn đã sớm hun đúc trong mình ý chí đánh giặc cứu nước. Năm 1948, anh hăng hái nhập ngũ và được biên chế vào Trung đoàn 174, Đại đoàn 316.
Trong những năm tháng hành quân qua các chiến trường gian khổ từ Thượng Lào đến Tây Bắc, Bế Văn Đàn luôn nổi bật với vai trò chiến sĩ liên lạc. Anh là người bền bỉ, mưu trí, luôn đảm bảo thông tin thông suốt giữa các đơn vị trong những điều kiện thời tiết khắc nghiệt và địa hình hiểm trở nhất. Nhưng chiến công lớn nhất, đưa tên tuổi anh vào huyền thoại, chính là tại trận đánh Mường Pồn năm 1953.
Cuộc đọ sức không cân sức tại Mường Pồn
Tháng 12 năm 1953, thực dân Pháp huy động nhiều tiểu đoàn bộ binh và lính dù có pháo binh yểm trợ tràn xuống khu vực Mường Pồn hòng ngăn chặn mũi tiến công của ta vào Điện Biên Phủ. Đơn vị của Bế Văn Đàn được lệnh phải chặn đứng quân địch bằng mọi giá. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt và không cân sức. Quân Pháp cậy thế đông quân và hỏa lực mạnh, liên tục mở các đợt phản công dữ dội vào trận địa của ta.
Dưới làn mưa bom bão đạn, đơn vị bị thương vong rất nhiều. Sau nhiều giờ chiến đấu, cả đại đội chỉ còn lại ít người. Lúc bấy giờ, hỏa lực của ta chỉ còn lại hai khẩu trung liên nhưng lại không có chỗ đặt vì địa hình dốc đứng, sình lầy và cheo leo. Nếu không có giá súng vững chãi, đạn bắn ra sẽ bị lệch tâm, không thể tiêu diệt được quân địch đang tràn lên như kiến cỏ. Trận địa có nguy cơ bị đè bẹp, sự hy sinh của các đồng chí trước đó đứng trước nguy cơ trở nên vô nghĩa.
"Kẻ thù trước mặt, bắn đi!"
Trong giây phút nghìn cân treo sợi tóc ấy, Bế Văn Đàn đang làm nhiệm vụ liên lạc đã lao đến bên khẩu trung liên của đồng chí Chu Văn Pù. Không một phút chần chừ, không một lời tính toán thiệt hơn, anh quỳ xuống, dùng đôi vai của mình làm giá súng và hét lớn: "Kẻ thù trước mặt, bắn đi!".
Đồng chí Chu Văn Pù vì quá thương xót đồng đội nên còn do dự, không nỡ bóp cò trên vai anh. Bế Văn Đàn nghiến răng, giục giã quyết liệt: "Đồng chí có thương tôi thì bắn chết hết bọn nó đi!". Lời nói của anh như mệnh lệnh từ trái tim, tiếp thêm sức mạnh cho người xạ thủ. Tiếng súng trung liên vang lên giòn giã từ vai Bế Văn Đàn, đạn nhả ra đỏ rực, quét tan các đợt xung phong của quân Pháp.
Cả người Bế Văn Đàn rung lên bần bật theo nhịp nổ của súng. Báng súng sắt nện vào vai, vào ngực anh làm bật máu, sức nóng của nòng súng làm cháy sạm cả da thịt, nhưng anh vẫn đứng vững như một cột đồng, giữ cho khẩu súng không hề lay chuyển. Anh đã lấy sức mạnh của lòng yêu nước để chế ngự nỗi đau thể xác, tạo nên một bệ súng sống kiên cố chưa từng có trong lịch sử quân sự.
Sự hy sinh và bài ca bất tử
Bế Văn Đàn đã anh dũng hy sinh ngay trên trận địa khi hai tay vẫn còn ghì chặt chân súng trên vai mình. Anh ngã xuống khi nhiệm vụ kìm chân giặc đã hoàn thành, tạo điều kiện cho các cánh quân chủ lực của ta kịp thời chi viện và quét sạch quân thù khỏi Mường Pồn. Anh hy sinh khi mới 22 tuổi – lứa tuổi đẹp nhất của đời người.
Hình ảnh Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng đã trở thành biểu tượng rực rỡ cho tinh thần đoàn kết, sự sáng tạo và lòng dũng cảm vô song của quân đội ta. Nhà thơ Tố Hữu đã ghi lại khoảnh khắc ấy bằng những vần thơ xúc động:
"Bế Văn Đàn thân làm giá súng
Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai
Trần Can, người thợ máy vạn năng
Tất cả vì Điện Biên Phủ, vì độc lập tự do!"
Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và trở thành người con ưu tú nhất của núi rừng Cao Bằng. Ngày nay, tên của anh được đặt cho những ngôi trường, những con đường rợp bóng cây. Câu chuyện về người chiến sĩ dân tộc Tày dùng vai làm giá súng vẫn mãi là bài học lớn về sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại, nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng sức mạnh của con người Việt Nam không nằm ở vũ khí hiện đại, mà nằm ở ý chí và trái tim luôn rực cháy ngọn lửa yêu nước.
